Кіріспе

Көздің мүйіз қабығында қызғылт, үшбұрышты тіндік өсім, дененің басқа бөліктеріндегі птеригий. Себебі белгісіз. Бұл қатерсіз өсім. Басқа ұқсас көрінетін жағдайлар: пингекұла, ісік немесе Терриеннің шеттік мүйіз қабығының дегенерациясы. Бұл жағдай кем дегенде б.з.б. 1000 жылдан бері сипатталған.

Белгілері мен симптомдары

Птеригиумның белгілері: тұрақты қызыл түс, көзге тірі қысым сияқты сезім, көзден жас шығу, құрғақшылық және қышыну. Алдыңғы сатыларда птеригиум көруге әсер етуі мүмкін. Көптеген науқастар жоғарыда аталған белгілердің бірінен немесе көздің сыртқы түріне байланысты шағымданады. Стандартты контактты линзаларды тағу қолайсыз немесе тіпті мүмкін болмайды, бірақ жеке дайындалған линзалар жағдайды жақсартуы мүмкін.

Себеп

Нақты себебі белгісіз, бірақ ол желге, күн сәулесіне немесе құмға тым көп ұшыраумен байланысты. Сондықтан, экваторға жақын жерлерде және желді аймақтарда тұратын адамдарда осы аурудың пайда болуы жиі кездеседі. Сонымен қатар, птеригия еркектерде әйелдерге қарағанда екі есе көп кездеседі.

Диагностика

Птеригиумды (конъюнктиваны) ерекше тексеру қажеттілігі жоқ, бірақ жағдай нашарлаған сайын мүйіз қабығының топографиясы тиімді тест (әдіс) болып табылады.

Дифференциалдық диагноз

Птеригиумды пингвекуладан ажырату қажет, ол гистологиялық және этиологиялық тұрғыдан птеригиумға ұқсас. Птеригиумнан өзгеше, пингвекула тек конъюнктивада ғана көрінеді, ол лимбке немесе мүйізге өспейді. Птеригиумға ұқсас тағы бір жағдай – конъюнктиваның мүйізге қабыну арқылы жабысуы, ол псевдоптеригиум деп аталады. Птеригиумнан айырмашылығы, ол мүйіздің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін, ал жабысу көбінесе оның ең жоғарғы нүктесімен шектеледі. Желдің әсеріне немесе күнге ұшыраған кезде, қорғаныш көзілдіріктері (жанында қорғағыштары бар) және/немесе кең қапталды шапан кию, сондай-ақ күні бойы жасанды жас тамшыларын қолдану олардың пайда болуын болдырмауға немесе одан әрі өсуін тоқтатуға көмектеседі. Серфингпен және басқа да су спортымен айналысатын адамдар, қар спортымен айналысатындар сияқты, судағы ультракөк сәулелердің 100% -ын тоқтатып тұратын көз қорғанысын киюі керек. Күн сәулесіне ұшырау немесе жұмыс істеу кезінде птеригиумға шалдығу қаупі жоғары адамдардың көпшілігі қорғаныстың маңыздылығын түсінбейді.

Емдеу

Птеригиум көруге қатысты мәселелер тудырмайынша, әдетте операция талап етпейді.

Хирургиялық операция

Кокрейн шолуында конъюнктивальды аутотрансплантация жасалғанда 6 айдан кейін птеригиумның қайталану мүмкіндігі амниотикалық мембрана трансплантациясына қарағанда төмен екені анықталды. Көру қабілетіне немесе өмір сапасына жақсы нәтиже берген операцияның қайсы екенін анықтау үшін тағы зерттеулер қажет.

Автоөсіру

Конъюнктиваны өз тінінен ауыстыру – птеригиумды жоюға арналған тиімді және қауіпсіз хирургиялық тәсіл. Птеригиум алынғанда, склераның астындағы тенон қабаты да алынып тасталады. Өз тінінен ауыстыру процедурасы сау конъюнктивадан хирургиялық жолмен алынған конъюнктива тінімен жалаңаш склераны жабады. Бұл "өз тіні" содан кейін жалаңаш склераға трансплантацияланып, тігістер немесе тінді жабыстыратын материал арқылы бекітіледі.

Амниотиялық мембрананы трансплантациялау

Амниотиялық мембрананы трансплантациялау – птеригиумды жоюдың тиімді және қауіпсіз процедурасы. Амниотиялық мембрананы трансплантациялау кеңейген птеригиумды жою үшін конъюнктиваның өз тінінен жасалған трансплантацияға қолданылатын практикалық балама болып табылады. Амниотиялық мембрана трансплантациясы – адам плацентасының ең ішкі қабатынан алынған тіндер, ол зақымдалған шырышты қабаттарды алмастыру және жазылуына көмектесу үшін, соның ішінде көздің бетін жақсарту үшін қолданылады. Бұл материал 1940 жылдан бері хирургиялық мақсаттарда пайдаланылып келеді және жабысуды болдырмауға күшті әсер ететіні дәлелденген. Амниотиялық трансплантатты қолдану эпителизацияны жеңілдетеді, сондай-ақ қабынуға қарсы және беткі қабатты жаңарту қасиеттеріне ие. Амниотиялық мембрананы трансплантациялауды тігістер немесе жабысқыш арқылы склераға бекітуге болады. Амниотиялық мембрананың өзі қабылудың қанағаттанарлық деңгейін қамтамасыз етпейді.