Кіріспе

Генрих Ян Яблоньский (27 желтоқсан 1909 – 27 қаңтар 2003) – поляк саясаткері және тарихшы. 1948 жылдан кейін ол биліктегі Польша Біріккен Жұмысшылар партиясының саясаткері болды, сонымен қатар Варшава университетінде тарихшы және профессор қызметін атқарды. 1972–1985 жылдар аралығында Польша Халық Республикасының мемлекет басшысы болды.

Өмір және мансап

Яблоньский Польша Конгресінің Варшава губернаторлығындағы Стари-Валишев қаласында дүниеге келген. 1931 жылдан бастап Польша социалистік партиясының (ППС) мүшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Нарвик шайқасында (Норвегия) күресті, содан кейін француз қарсыластарына қосылды. 1945 жылы Яблоньский Мемлекеттік Ұлттық Кеңестің (КРН) мүшесі болды, ал 1946 және 1948 жылдары ППС-те жоғары лауазымдар атқарды (Орталық Мемлекеттік Комитет төрағасы және оның жетекшісінің орынбасары). Ол Польша жұмысшы партиясымен (PPR, Polska Partia Robotnicza) ППС-тің бірігуін мақұлдады. 1947 жылдан 1972 жылға дейін Сейм депутаты болды. 1948 жылы Варшава университетінің профессоры (1952 жылдан бастап Польша Ғылым академиясының мүшесі) атанды. 1948-1981 жылдар аралығында Генрих Яблоньский Польша Біріккен Жұмысшылар партиясының (KC PZPR) Орталық Комитетінде болды. 1972 жылы Эдвард Жирек бастамасымен Яблоньский Польша Халық Республикасының де-юре басшысы (Мемлекеттік Кеңестің төрағасы) болып сайланды. 1976-1983 жылдары Ұлттық Бірлік майданының (FJN, Front Jedności Narodu) басшысы болды. 1983 жылдан 1990 жылға дейін ол ZBoWiD, "Азаттық және демократия үшін күресушілер қоғамы", соғыс ардагерлерінің ұйымының басшысы болды. 1985 жылы оны мемлекет басшысы ретінде генерал Войцех Ярузельский алмастырды. 1999 жылы оның әйелі Ядвига Яблоньска қайтыс болды.