Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үкімет тарапынан министрлердің ауыстырылуы
A rotation of ministers by the government
Кабинеттің қайта құрылуы немесе жаңартылуы үкімет басшысы өз кабинетіндегі министрлер құрамын өзгертетін немесе ауыстырған кезде, немесе мемлекет басшысы үкімет басшысын және бірнеше министрлерді ауыстырған кезде жүзеге асады. Бұл құбылыс парламенттік жүйелерде, кабинет басшыларын жеке заңнамалық орган бекітуі керек жүйелерге қарағанда жиі кездеседі, сондай-ақ автократиялық жүйелерде де жиі болады. Көлеңкелі кабинеттегі лауазымдарды өзгерту үшін көлеңкелі кабинеттің қайта құрылуы мүмкін.
A cabinet reshuffle or shuffle occurs when a head of government rotates or changes the composition of ministers in their cabinet, or when the head of state changes the head of government and a number of ministers. They are more common in parliamentary systems than in systems where cabinet heads must be confirmed by a separate legislative body, and occur frequently in autocratic systems. A shadow cabinet reshuffle may take place to change positions in a shadow cabinet.
Парламенттік жүйелерде
Парламенттік жүйелерде министрлер кабинетінің қайта құрылуының түрлі себептері болады. Министрлердің кететіні, зейнеткерлікке шығуы немесе қайтыс болуы себепті, белгілі бір уақыт аралығында шағын өзгерістер қажеттілік тудырады. Министрлер кабинетін қайта құру – үкімет басшысы үшін үкіметті "жаңартудың" бір жолы, көбінесе нашар сайлау көрсеткіштеріне байланысты; тиімсіз жұмыс істегендерді қызметтен алу; жақтастарына сыйлық беру және қарсыластарына жазалау. Бұл, тіпті биліктегі партия сақталған жағдайда да, сайлаудан кейін жиі кездеседі, себебі сайлау қоғамдық пікірді көрсетеді және премьер-министр саясатта өзгерістер жасауға мұқтаж болуы мүмкін, сондай-ақ жеке министрлердің зейнеткерлікке шығуы немесе сайлауда жеңілуінен туындаған өзгерістер де болуы мүмкін. Сол сияқты, бұрынғы үкіметпен бір партиядан премьер-министрлік тағайындалған жағдайда, саясат пен басымдықтардағы өзгерістерді көрсету үшін мүлдем басқа министрлер кабинеті тағайындалуы мүмкін; мысалы, Тони Блэрдің кеткенінен кейін 2007 жылдың 28 маусымында құрылған Гордон Браунның үкіметі. Кабинетті қайта құру ведомстволарды (және министрлік лауазымдарды) құруға, жоюға және қайта атауға, сондай-ақ ведомстволар арасындағы жауапкершілікті қайта бөлуге мүмкіндік береді. Мұндай шаралар жаңа басымдықтарды көрсету үшін немесе тиімділікті артту мақсатында жасалуы мүмкін.
Cabinet reshuffles happen in parliamentary systems for a variety of reasons. Periodically, smaller reshuffles are needed to replace ministers who have resigned, retired or died. Reshuffles are also a way for a head of government to "refresh" the government, often in the face of poor polling numbers; remove poor performers; and reward supporters and punish others. It is common after elections, even if the party in power is retained, as the prime minister's reading of public opinion as evidenced by the election may require some change in policy, in addition to any changes resulting from the retirement or defeat of individual ministers at the election. Similarly, prime ministers entering office from the same party as the previous one might appoint a very different ministry than their predecessor to reflect a change in policies and priorities; an example is Gordon Brown's government, formed on 28 June 2007 after the departure of Tony Blair the previous day. A reshuffle also provides an opportunity to create, abolish and rename departments (and ministerial posts), and to reassign responsibilities among departments. This may be done to reflect new priorities or for reasons of efficiency.
Басқа демократиялық жүйелерде
Министрлер кабинетінің құрамын жаңару жиілігі заң шығарушы биліктен мүшелер таңдалмайтын жүйелерде әлдеқайда төмен. Мұндай жүйелерде кабинетті құруға болатын үміткерлердің саны көп. Мұндай кабинет мүшелері әдетте нақты бір саланың басқаруына қабілеттіліктеріне сәйкес таңдалады, сондықтан оларды кейіннен басқа салаларға ауыстырудың көп қажеттілігі болмайды. АҚШ-та (президенттік жүйеде) президенттің бірнеше кабинет мүшелерін жаңа лауазымдарға ауыстыруы сирек кездеседі, әсіресе АҚШ кабинет мүшесі жаңа қызметіне тағайындалғанда АҚШ Сенатынан бекітуді қажет етеді. Бұл, өзіндік алғанда, АҚШ президенттерінің кабинетте кең ауыстырулар жасауына қарсы күшті фактор болып саналады. Дегенмен, АҚШ кабинет мүшелері кейде жеке кабинеттерінде өзгерістер жасайды. Мысалы, Федерико Пенья 1993 жылдан 1997 жылға дейін Клинтон әкімшілігінде көлік хатшысы болып қызмет етті, содан кейін тікелей энергетика хатшысы болып тағайындалды және 1998 жылға дейін қызмет етті. Сол сияқты, Норман Минета Билл Клинтонның кезінде сауда хатшысы болды, ал Клинтонның ізбасары Джордж Буш тұсында көлік хатшысы болып тағайындалды. Францияда (қазіргі француз Бесінші Республикасы аясындағы жартылай президенттік жүйеде) Премьер-министр өз отставкасын Республика Президентіне ұсынуы мүмкін, ол кейін ізбасарын таңдайды. Жаңа Премьер-министр Президентке министрлердің тізімін ұсынады, ол тізімді мақұлдай алады немесе өзгерістер енгізуді сұрауы мүмкін. Тізім бекітілгеннен кейін жаңа үкімет қызметке кіріседі. Осы тәжірибе бірнеше министрді бірден ауыстыру үшін де қолданылуы мүмкін, бірақ Премьер-министр өз орнында қалады. Мұндай жағдайда Президент оны өзінің ізбасары ретінде тағайындайды. Бір Премьер-министр басшылығымен құрылған мұндай үкіметтер үкімет басшысының атымен аталады және нөмірленеді (мысалы, «Рокар I» және «Рокар II» немесе «Айро I» және «Айро II»).
Cabinet reshuffles are far less common in systems where members of the cabinet are not drawn from the legislative branch. In such systems there is a far larger pool of viable candidates to choose a cabinet from. Members of such cabinets are usually chosen on account of their qualifications to run a specific portfolio, so moving these cabinet members to different portfolios at a later time usually makes little sense. In the United States (a presidential system), it would be very unusual for a president to reassign multiple cabinet secretaries to new positions, especially since a U. S. cabinet member moved to a new position within the cabinet needs to be confirmed in the new role by the United States Senate—this alone is seen as a powerful deterrent against U. S. presidents initiating major cabinet reshuffles. On an individual basis, however, U. S. cabinet members will occasionally change departments—for example, Federico Peña served as Secretary of Transportation from 1993 until 1997 in the Clinton administration and was appointed as Secretary of Energy directly afterwards, serving until 1998. Likewise Norman Mineta served as Secretary of Commerce under Bill Clinton before becoming Secretary of Transportation for Clinton's successor, George W. Bush. In France (a semi presidential system within the framework of the contemporary French Fifth Republic), the Prime Minister may tend their resignation to the President of the Republic, who then selects a successor. The new Prime Minister then proposes a list of ministers to the President, who may approve the list or request changes. After the list is approved, the new government is put in office. The same practice may be used to change several ministers in one sweep while retaining the same Prime Minister, in which case the President simply selects the incumbent as their own successor. Such successive governments with one same Prime Minister are named after the head of government and numbered (for instance "Rocard I and "Rocard II" or "Ayrault I and Ayrault II").
Демократиялық емес жүйелерде
Автократиялық жүйелерде министрлер кабинетінің қайта құрылуы монархтардың немесе диктаторлардың қалауынша жүзеге асырылады, мұндай жүйелерде азаматтардың немесе заң шығарушы органдардың бақылауымен қамтамасыз етілген тежеулер мен тепе-теңдік механизмі болмайды.
Cabinet reshuffles occur at the pleasure of monarchs or dictators in autocratic systems, which lack the checks and balances of systems with greater citizen or legislative control.