Кіріспе

Байандуридтер мен Түр 'Алидтер Ақ Қоюнлу конфедерациясын басқарды, оның негізін Түр Әли бин Пхелван (1340-1360 жж.) қалады, кейін оның ұлы Қутлуғ бин Түр Әли (1360-1378/79 жж.) және одан кейін оның немересі Усман Бег, Ақ Қоюнлу мемлекетінің негізін салушы басшылық етті. Династия Диярбақыр аймағында пайда болды және қазіргі Түркия, Ирак және Иран аумақтарында билік жүргізді. 1471-1472 жылдары Тәбриз қаласы олардың астанасы болды. Олар Ұзын Хасан тұсында халықаралық деңгейде танымал болды, ол олардың ең ірі басшысы еді. Ол Қара Қоюнлуды жаулап алып, Тимурид империясын жеңіп, осылайша Иранның маңызды бөлігін өз мемлекетіне қосты. Бірақ ол Осман империясына жеңіліп, мемлекетінің күші әлсіреп қалды. Соңында мемлекет Сәфәүи Иранның құрамына енді.

Ақ Қоюнлу билеушілері

Осман сұлтандарының хаттарында, Ақ Қоюнлу патшаларына арнаған кезде, ملك الملوك الأيرانية "Иран патшаларының патшасы", سلطان السلاطين الإيرانية "Иран сұлтандары сұлтаны", شاهنشاه ایران خدیو عجم Shåhanshåh Irån Khadiv Ajam "Иранның шаханшахы және Парсы билеушісі", Jamshid shawkat va Fereydun råyat va Dårå deråyat "Жамшид сияқты күшті, Fereydun туы және Дарий сияқты дана" деген атаулар қолданылған. Ұзын Хасан сонымен қатар Падишах и Иран ("Иран Падишахы") атағын иеленді, ол Сафавидтер дәуірінде оның немересі Исмаил I, Сафавидтер әулетінің негізін қалаушы арқылы қайта қабылданды. Атауы Жеке аты Билеу мерзімі Бей Пехлаван Бей Баяндур? 1340 С.э. Бей Тур Әли Пелхван 1340 – 1360 С.э. Бей Фахр әл-Дин Қутлуғ бин Тур Әли 1360 – 1378/79 С.э. Бей Ахмет бин Қутлуғ Шартты түрде Қара Йолұқ Османның қол астында 1389 – 1403 С.э. (1396 – 1403 С.э.) Бей Баха әл-Дин Усман Бег 1403 – 1435 С.э. Бей Жалал әл-Дин Әли Бег 1435 – 1438 С.э. Бей Нұр әл-Дин Хамза Бег 1438 – 1444 С.э. Бей Му'изз әл-Дин Жахангир 1444 – 1451/52 С.э. Бей Қылыш Арслан бин Ахмет 1451/52 – 1457 С.э. Бей Әбу Наср Ұзын Хасан 1457 – 1478 С.э. Бей Әбу Фатх Сұлтан Халил 1478 С.э. Бей Әбу Мұзаффар Яғуб бин Ұзын Хасан 1478 – 1490 С.э. Бей Әбу Фатх Байсынқұр 1490 – 1491 С.э. Бей Әбу Мұзаффар Рустам Бег 1493 – 1497 С.э. Бей Әбу Наср Ахмет Бег 1497 С.э. Ақ Қоюнлу бейлігінің бөлінуі. Сары түспен белгіленген қатарлар Ақ Қоюнлу әулетінің ата-бабаларын көрсетеді. Көк түспен белгіленген қатар шартты билеуді білдіреді. Диярбақыр Әзірбайжан Ирак Исфахан, Фарс және Керман Бей Қасем Бег 1498 – 1499 С.э. Бей Әбу Мұзаффар Алванд бин Жүсіп бин Ұзын Хасан 1497 – 1502 С.э. Бей Әбу Мұқарам Мұхаммед бин Жүсіп бин Ұзын Хасан 1497 – 1500 С.э. Бей Зәйн әл-Айбидин бин Ахмет бин Ұғұрлы Мұхаммед 1504 – 1514 С.э. Шах Исмаил Ширванға басып кіріп, Бакуды алғаннан кейін, Шах Исмаил I Гулистан бекінісін қоршады, сол кезде Алванд бин Жүсіп бин Ұзын Хасанның әскерімен Нахшыванға жеткені туралы хабар келді. Исмаил қоршауды бұзып, Ақ Қоюнлуға қарсы шайқасқа асықты. Ол өзінің қолбасшысы Пири Бегті жіберді, ол Нахшыван маңындағы Шүр шайқасында Ақ Қоюнлу қолбасшысы Әмір Османды жеңіп, Ақ Қоюнлудың патшалық ретінде тез құлауына мүмкіндік берді. 1502 С.э. Бей Әбу Мұзаффар Сұлтан Мұрад бин Яғуб бин Ұзын Хасан 1500 – 1514 С.э. Ақ Қоюнлудың 1514 жылы таратылуы. Иранның Сафавид империясына сіңірілді.