Кіріспе

1932 жылғы танымал ән, 1975 жылғы деректі фильмде қолданылды. "Аға, сенде бір тыйын болса екен?" әні – Ұлы депрессия кезеңінің ең танымал американдық әндерінің бірі. Лирик Ип Харбург пен композитор Джей Горни жазған бұл ән 1932 жылғы "Американа" музыкалық қойылымының бір бөлігі болды; әуені орыс еврей халқының бесік әніне негізделген. Ән американ арманына жету үшін адал еңбек еткен, бірақ экономикалық құлдырау салдарынан мүңкіген жалпыға ортақ адамның тарихын айтады. Бродвей әні үшін ерекше жағдай, ол көбінесе минор тонда жазылған. Бинг Кросби мен Руди Валле 1932 жылдың соңында жариялаған орындаулары арқылы ән кеңінен танымал болды. Ән жағымды пікірлер алды және 1932 жылдың ең танымал әндерінің біріне айналды. Сол дәуірдегі құлдыраудың қараңғы жақтарын талқылаған санаулы әндердің бірі болғандықтан, ол Ұлы депрессияның гимні ретінде танылды.

Қабылдау және мұра

Сол кезде мюзиклдерге жазылған сын-пікірлер әдетте әндердің сөзі мен мелодиясына көп көңіл бөлмейтін. Бірақ «Американа» мюзикліне қатысты сын-пікірлерде жағдай басқаша болды. «Нью-Йорк Таймс» газетінде Брукс Аткинсон «Бауырласым, маған бір цент бере аласың ба?» әні туралы «шығаршақ және құлдіраулы» деп жазды және «жылдың алғашқы әні, оны әндей беруге болады. Мырза Горни осы заманның рухын сол кездегі прозашылардың барлығынан да терең қайғымен, жүрекке тиетін күйреумен жеткізе білді» деді. Гилберт Габриэль «Нью-Йорк Американында» былай деп жазды: «Горни мен Харбург өте құлқыратып, жүректі тербететін нәрсе жазды, ол бүкіл қойылымды өз артынан ертіп кетеді». «Театр өнері» журналындағы сын-пікірде ән «біздің саяси апаттың құлпыратын мақтанышын мырза МакЭвойдың барлық сатиралық көріністерінен де әлдеқайда тиімді түрде жояды» делінген; ал «Variety» басылымы «Бауырласым» әні ғана мақтауға лайық екенін айтты. Кейін Харбург бұл ән оған бірнеше мың доллар әкелгенін және музыка бизнесіне қадам басқанына көмектескенін жазды. Бизнес лидерлері әнді «Америка экономикалық жүйесіне қауіпті шабуыл» деп санап, оны радиодан тыйым салуға тырысты. Бірақ әннің танымалдылығының арқасында олар мұратына жете алмады. Уильям Зинссер «ән ұлттық сананы соншалықты жаралады, радиостанциялар оны «жұмыссыздарға көңіл жасайтындықтан» тыйым салды» деп жазады. Депрессия тақырыбындағы әндердің көпшілігі танымал болған жоқ, себебі американдықтар оларды экономикалық жағдайды еске түсіретін музыка емес деп қалаған, бірақ «Бауырласым, маған бір цент бере аласың ба?» әні «ережеге қайшы келетін ерекшелік» болды. 2007 жылы Клайд Хаберман бұл әннің «әлі де зәулімсіздер мен ұмытылғандардың әнұраны ретінде сақталып келе жатқанын» жазды. Бұл ән Бонус армиясының ең танымал мәдени символы болды.