Жасыл берет: тарихы мен әскери дәстүрлер

Кіріспе

Әскери бас киім

жасыл берет киетін басқа бөлімшелер

Жасыл берет – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде белсенді болған Ұлыбританияның арнайы күштері – коммандостардың ресми бас киімі болған. Оны қазірге дейін Корольдік теңіз жаяу әскерінің мүшелері Коммандос курсын аяқтағаннан кейін, сондай-ақ Корольдік теңіз флотының, Армияның және Әуе күштерінің 3-коммандос бригадасында қызмет ететін және Барлық қару түрлерінің Коммандос курсын өткен қызметкерлері киеді. Британ коммандостарымен байланысы бар полк немесе бөлімше тарихына ие болғандықтан, жасыл берет киетін басқа да әскери ұйымдар бар. Оларға Австралия, Франция және Нидерланд коммандостары жатады. Бұл Ұлыбритания Достастығы елдерінің қарулы күштеріндегі қалыпты жағдай, онда көптеген полктер өздерінің полк тарихы мен дәстүрлерін көрсететін бас киімдер мен қалпақ белгілерін киеді.

Шығу тегі

Бастапқыда британдық коммандостар құрамына қосылғандар өздерінің полк бас киімдерін және қалпақ белгілерін сақтап қалды. 1941 жылы №1 коммандода 79 түрлі қалпақ белгісі және көптеген бас киім түрлері болды. "Осылайша, коммандо парадтарында әртүрлі шапшабалар, там о’шантерлер, капоттар, жемсаң шапшабалар, 'алдыңғы және артқы' шапшабалар, береттер, үшкір KD шапшабалары және т.б. пайда болды", – дейді капитан Оукли, "орман нағыз старшинаның (RSM) қорқынышына толы еді!" №2 коммандо және №9 коммандо да осы мәселеге тап болды, сол себепті там о’шантерді қабылдады, бірақ бұл дәстүрлі шотланд бас киімі болғандықтан, британдық бөлімшеге лайықты деп есептелмеді. Біраз талқыдан кейін, егер №1 коммандо біркелкі бас киімді қабылдаса, онда бірінші дүниежүзілік соғыстан бері танк полкі киіп жүрген (жақында парашют полкі де қабылдаған) берет талаптарға сай келеді деген келісімге келді: оның британдық аймақтық байланысы жоқ, оны дұрыс кию қиын, және оны зақымдаусыз оңай сақтауға болады (мысалы, қалайы шлемдер қолданылған кезде). Бас киімді таңдағаннан кейін, келесі мәселе – түсін анықтау еді. №1 коммандоның иық белгісін қару-жарақ колледжіндегі Ричмонд Herald жасаған. Ол жасыл саламандраның өрттен өтуін бейнелейтін үш түс – қызыл, сары және жасыл түстерді қамтыды. Ең қолайлы түс – жасыл деп таңдалды. Беретті жасау үшін Ирвин қаласындағы (Айршир) шотландтық там о’шантер шеберханасы таңдалды. Дизайн келісілгеннен кейін, №1 коммандо бригадир Роберт Лейкокқа оны киюге рұқсат сұрады. Ол коммандостардың бас киімі үшін не қолдану керектігін ойлап, жасыл беретті барлық коммандо құралымдары үшін стандарт ретінде енгізу мүмкіндігі ретінде қарсы алды, ал №1 коммандо оны бірінші киді. Коммандостардың жасыл беретті ресми бас киім ретінде киюі туралы ұсыныс Біріктірілген операциялардың бастығына ұсынылып, лорд Маунтбеттеннен соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасарына жіберілді. Мақұлдау алынып, 1942 жылдың қазан айында алғашқы жасыл береттер Корольдік теңіз жаяу әскеріне берілді.

Initially, those who joined the British Commandos kept their parent regimental headdress and cap badges. In 1941, No. 1 Commando had no fewer than 79 different cap badges and many different forms of headdress. "Thus a motley collection of caps, Tam o' Shanters, bonnets, forage caps, caps 'fore and aft', berets, peaked KD caps, etc., appeared on the Commando parades," says Captain Oakley, "the forest being a veritable RSM's nightmare!" No. 2 Commando and No. 9 Commando faced with the same problem had adopted the Tam o' Shanter, but, as a traditional Scottish headdress, this was not considered suitable for what was a British unit. After some discussion it was agreed that if No. 1 Commando was to adopt a uniformed headdress then the beret, which had been worn by the Tank Regiment since the First World War (and had recently been adopted by the Parachute Regiment), would meet the requirements: it had no British regional affinity, it was difficult to wear improperly, and it could be easily stowed away without damage (when for example tin hats were in use). Having decided on the headdress, the next question to be resolved was the colour. The shoulder insignia of No. 1 Commando had been designed by the Richmond Herald at the College of Arms. It incorporated three colours in its design of a green salamander going through fire: red, yellow and green. Green was chosen as the most suitable. A Scottish firm of tam o shanter makers in Irvine (Ayrshire) was chosen to design and manufacture the beret. Once the design was agreed, Brigadier Robert Laycock was approached by No. 1 Commando to seek his permission to wear it. He had been pondering on what the commandos should use for their headdress, and welcomed the green beret as a chance to introduce it as standard for all commandos formations, with No. 1 Commando being the first to don them. The proposal that the commandos should start wearing green beret as their official headdress was submitted to the Chief of Combined Operations and forwarded by Lord Mountbatten to the Under Secretary of State for War. Approval was granted and in October 1942 the first green berets were issued to the Royal Marines.

Бельгиялық паракомандалар

Жеңіл бригада құрамындағы екі батальонның ішінде, жасыл беретті және No.10 Командостың 4-ші тобынан басқа дәстүрлерді 2-ші Командос батальоны ғана мұра етті. Бұл паракомандалар – енді арнайы операциялар күштеріне жатпайтын, бірақ элиталық деп есептелетін жалғыз "жасыл беретті" жасақ. Дегенмен, бельгиялық арнайы күштері көбінесе паракомандалардан ғана сабақтама алады.

Нидерланд командостары

Нидерландының арнайы күштері негізінен KCT (Korps Commando Troepen) тобынан тұрады. Олардың ұраны – "Nunc aut Nunquam", латын тілінде "Қазір немесе ешқашан" деген мағынаны білдіреді. KCT-ның тамыры Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жетеді. "No. 2 (Нидерланд)" тобы деген атпен алғашқы нидерландтық командалық жасақтары Шотландияның Ахнакарри қаласында "No. 10 (Бірлескен одақтас)" командалық жасағының құрамында оқытылды. Бұл бөлім 1942 жылдың 22 наурызында құрылды, бұл күнді қазіргі KCT-ның туған күні деп санайды. Корольдік Нидерланд теңіз жаяу әскерінің әскери қызметшілері де Командос курсын аяқтағаннан кейін жасыл берет алады, бірақ ол қызыл түсті фонға салынған алтын якорьмен (теңіз анкері) безендіріледі.

Фин жағалауындағы ягерлер

Фин жағалауындағы Ягерлердің басты міндеті – Фин архипелагында жаудың десанттарына қарсы шабуылдар ұйымдастыру. Бұл аймақ көптеген кішкентай аралдар мен тасты сырттармен ерекшеленеді. Ягерлер дербес немесе артиллериялық бөлімдердің, оның ішінде жеңіл және ауыр минометтердің қолдауымен әрекет ете алады. Жағалау Ягерлерінің бір бөлігі жау тылындағы партизандық соғыс және барлауға арналған дайындықтан өтеді. Жасыл береттің иесі болу құқығын қажырлы еңбекпен қол жеткізу керек, және ол жаза ретінде алынып тасталуы мүмкін.

Француз теңіз әскерлері

Командос-мариндер, "жасыл береттер" ("bérets verts") деген лақап атымен танымал, француз әскери-теңіз күштерінің арнайы операциялар жасағы болып табылады. Бұл бөлімнің тарихы Ұлыбританияға дейін жетеді, ал бірінші құрамы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ әріптестерімен бірге оқытылған ерікті француздық жауынгерлерден құралған. Сондықтан Командос-мариндер британдық командостар сияқты жасыл берет киеді, бірақ оны оң жаққа қарай иеді (бұл француз қарулы күштеріндегі ерекше жағдай, өйткені әдетте береттер сол жаққа қарай иеді).

Француз шет елдік легионы

Француз шетел легионының полктері де ерекше жасыл берет киеді. Алайда, бұл дәстүр, бұрынғысынан өзгеше, Ұлыбританиямен байланысты емес.

Италия әскери-теңіз күштері

"Комсубин" – Италия әскери-теңіз күштерінің элиталық арнайы операциялар бөлімі. Италия Корольдік әскери-теңіз күштерінің шабуылдық дивизиясы қазіргі заманғы теңіз арнайы күштерінің алдағысы саналады. Оларды "баши верди" (жасыл берет) дейді.

Литва әскерилері

Жасыл береттер Литва қарулы күштерінің көп бөлігінің әскерилері киеді, бірақ әскери полиция, әскери-теңіз күштері, әуе күштері, еріктілер күштері, SOF және инженерлік батальон одан басқа. 1991 жылы "Темір қасқыр" бригадасын қара берет киген басқа күштерден ажырату қажеттілігі туындады, сол себепті олардың командирі жасыл беретті арнайы күштердің белгісі ретінде таңдады, алайда кейін ол қалыпты механикаландырылған жаяу әскерге айналды.

Мексиканың Армиялық арнайы күштері корпусы

Мексика Армиясының Арнайы күштері, бұрын GAFE (Grupo Aeromóvil de Fuerzas Especiales) деп аталған, қазір COIFE деп белгілі, Мексика армиясының арнайы операциялар жасағы болып табылады. COIFE өздерінің айрықша белгісі ретінде жасыл беретті (boina verde – испан тілінде жасыл берет) қабылдады. COIFE Израиль және АҚШ арнайы күштерінен оқыту алды. Сонымен қатар, олар Мексикадағы есірткі соғысы барысында мексикалық есірткі картельдеріне қарсы күресте маңызды рөл атқарды. Олар Мексика армиясының АҚШ Армиясының Арнайы күштеріне баламасы болып саналады.

Португалиялық десантшылар

Португалиялық десантшылар (порт. Tropas Paraquedistas) – Португалияның әуедегі күштерінің негізгі бөлігін құрайтын элиталық жаяу әскер шабуыл тобы. Олар 1956 жылы Португалия Әуе күштерінің құрамында құрылып, 1993 жылы Португалия Армиясына берілді. Қазіргі таңда десантшылардың көп бөлігі Португалияның жедел әрекет ету бригадасының құрамында, ол барлық 3 арнайы күштен тұрады. Португалиялық десантшылар көбінесе "Парас" немесе "Жасыл береттер" (Boinas Verdes) деп аталды.

Португалияның арнайы операциялары (армия рейнджерлері)

Бірлік мүшелері мох / құрғақ жасыл берет киеді және Арнайы аңшылардың мұрагерлері болып табылады: берет белгісінде Арнайы аңшылардың символы – аңшылық мүйіз бейнеленген; ал бұл бірлік Rangers деп аталады, себебі Арнайы аңшылардың алғашқы инструкторлары Ranger курсын аяқтаған және осы курстың ерекшеліктерін Арнайы операциялар курсына бейімдеген. Бұл арнайы күштер бөлімі Босния және Герцеговина, Шығыс Тимор, Косово, Ауғанстан және Иракта операциялар жүргізді.

Корольдік теңіз әскерлері

Ұлыбританияда командирлер курсын өткен барлық Корольдік теңіз жауынгерлері жасыл берет киеді. Корольдік теңіз-жаяу әскері, Британдық армия және Корольдік әуе күштерінің қызметкерлері 3-ші командос бригадасында қызмет ету үшін ерікті түрде барлық қару түрлеріне арналған командос курсын өтеді, оны аяқтағаннан кейін олар бас киім киюге құқылы болады. Командосқа білікті Корольдік теңіз жауынгерлері әрқашан жасыл берет киеді, Globe and Laurel атты басқаша белгісімен, ал басқа қарулы күштердің командосқа білікті қызметкерлері, егер басқаша рұқсат берілмесе, командос бөлімшелерінде қызмет еткенде өздерінің басқаша белгілерімен берет киеді. Арнайы қайық қызметі (SBS) де жасыл командос беретін киеді, бірақ олардың басқаша белгісі – екі көк толқынмен көрсетілген қылыш және "күш пен айламен" деген сөздер.

Командос белгісі – үшбұрышты жапсырмадағы Фэрберн-Сайкс айқас пышағы, оны бұл курс өткен барлық адамдар мәңгілікке жеңіне тағады.

Ресей

Ресейде жасыл береттерді пайдаланатын бірнеше ұйым бар. Ашық жасыл түсті алғаш кеңестік КГБ шекара әскерлері, кейін ФСБ Ресей шекара әскерлері қолданған. Жасыл тельняшкамен бірге тағылады. Береттің ерекше жасыл, зұмбақ түсі бар. 2011 жылдан бері Федералдық сот приставы қызметі ашық жасыл түсті пайдаланады. Түсі – жарқын жасыл. Қара жасыл түрлі әскери және қауіпсіздік органдарының түрлі барлау бөлімдерінде қолданылады. Атап айтқанда, Росгвардия барлау бөлімдері қолданады.

Испанияның арнайы операциялары

Армияның (Арнайы операциялар қолбасшылығы), Теңіз күштерінің (Unidad de Operaciones Especiales) және Испания Әуе күштерінің өздерінің арнайы операциялар бөлімшелері бар, барлығы да бірлік таңбалары бар жасыл берет киеді. MCOE (Mando Conjunto de Operaciones Especiales) (Бірлескен арнайы операциялар қолбасшылығы) құрамына бекітілген қызметкерлер үш әскери түрдің таңбасы бар жасыл берет киеді.

АҚШ Армиясының арнайы күштері

АҚШ қарулы күштерінде жасыл берет тек арнайы күштер (SF) сарбаздары ретінде біліктілігін растаған, Арнайы күштер белгісімен марапатталған сарбаздар ғана кие алады. Арнайы күштердің береті ресми түрде "берет, еркек, жүн, мылтық жасылы, армиялық түс 297" деп белгіленген. АҚШ Арнайы күштері жасыл беретті Армиядағы кездейсоқ емес еңбектің және ерекшеліктің белгісі ретінде киеді. 1952 жылы құрылған 10-шы арнайы күштер тобы (әуеде) қатарында көптеген Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлері, бұрынғы OSS офицерлері болды. Олар оқу кезінде әртүрлі түсті береттерді киюді бастады. Жасыл түс басымдыққа ие болды, себебі ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық командос стиліндегі беретті еске түсірді. 1953 жылдың қыркүйегінде 10-шы арнайы күштер тобы (әуеде) Германияның Бад-Төлц қаласына орналасты. Форт-Брэггте қалған офицерлер 77-ші арнайы күштер тобын құрды. 77-ші СФГ мүшелері өздерінің береттерін іздестіре бастады және капитан Майк де ла Пенаның жинағынан британдық атқыштар полкінің (командалардың Ловат жасылына қарамастан) мылтық жасыл түсін таңдады. Капитан Франк Даллас Арнайы күштердің мүшелері үшін жаңа береттің шағын партиясын жасап шығарды. Олардың жаңа бас киімдері алғаш рет 1955 жылдың 12 маусымында Форт-Брэггте XVIII әуе десанттық корпусының бұрынғы командирі генерал-майор Джозеф П. Клелендтің зейнетке шығу салтанатында киілді. Көрермендер оларды НАТО-ның шетелдік делегациясы деп ойлады. 1956 жылы Форт-Брэггтегі пост командирі генерал Пол Адамс оны киюге тыйым салды, тіпті ол шетелдегі миссияларда жасырын түрде киілгенімен. Бұл тыйым 1961 жылдың 25 қыркүйегінде Армияның 578636 нөмірімен шыққан бұйрығымен алынып тасталды, онда жасыл берет Армияның Арнайы күштерінің эксклюзивті бас киімі ретінде белгіленді. "Жасыл берет" – АҚШ Армиясының Арнайы күштерінің бас киімі ғана емес, сонымен қатар ұйымның кең танымал лақап аты. Тарихи деректер бойынша, 1973-1979 жылдары Аляскада орналасқан 172-ші жаяу әскер бригадасының арктикалық дайындықтан өткен сарбаздары зәйтүн түсті жасыл берет киген, осы кезде Армияның моральдық жағдайды жақсартуға бағытталған бұйрығы күшіне енген кезде және АҚШ Армиясының көптеген бөлімдері мен тармақтары әртүрлі түсті береттерді кие бастады.

In the U. S. armed forces, the green beret may be worn only by soldiers awarded the Special Forces Tab, signifying they have been qualified as Special Forces (SF) soldiers. The Special Forces beret is officially designated "beret, man's, wool, rifle green, army shade 297". U. S. Special Forces wear the green beret as a distinction of excellence and uniqueness within the Army. The 10th Special Forces Group (Airborne) had many OSS World War II veterans in their ranks when it was formed in 1952. They began to unofficially wear a berets of varying colour while training. The color green became favored because it was reminiscent of the World War II British Commando type beret. The 10th Special Forces Group (Airborne) deployed to Bad Tölz, Germany in September 1953. The remaining cadre at Fort Bragg formed the 77th Special Forces Group. Members of the 77th SFG began searching through their collections of berets and settled on the Rifle Green colour of the British Rifle Regiments (as opposed to the Lovat Green of the Commandos) from Captain Mike de la Pena's collection. Captain Frank Dallas had the new beret designed and produced in small numbers for the members of the Special Forces. Their new headdress was first worn at a retirement parade at Fort Bragg on 12 June 1955 for Major General Joseph P. Cleland, the now former commander of the XVIII Airborne Corps. Onlookers thought that the commandos were a foreign delegation from NATO. In 1956 General Paul D. Adams, the post commander at Fort Bragg, banned its wear, even though it was worn surreptitiously when deployed overseas. This was reversed on 25 September 1961 by Department of the Army Message 578636, which designated the green beret as the exclusive headdress of the Army Special Forces. In addition to being the headdress of the United States Army Special Forces, "Green Berets" is also a well known nickname of the organization. Of historical note, an olive drab green beret was worn by arctic–qualified soldiers of the 172nd Infantry Brigade stationed in Alaska from 1973 to 1979 when the Department of the Army's morale enhancing order was in force and various colored berets began to be worn by numerous units and branches of the US Army.