Кіріспе

Математикада, берілген қисықтың педаль қисығы – осы қисықтың тангенс сызықтарына белгілі бір нүктенің ортогоналды проекциясы арқылы құрылады. Нақтырақ айтқанда, C жазық қисығы және P берілген педаль нүктесі үшін, C қисығының педаль қисығы – PX сызығы X нүктесінен өтетін қисыққа T тангенсіне перпендикуляр болатын X нүктелерінің геометриялық орны. Керісінше, C қисығындағы кез келген R нүктесі үшін, T сол R нүктесіндегі тангенс сызығы болсын; онда T тангенсінде P педаль нүктесімен бірге T тангенсіне перпендикуляр сызық құрайтын бірегей X нүктесі болады (егер P нүктесі T тангенсінде жатса, X және P нүктелері беттеседі) – педаль қисығы осындай X нүктелерінің жиынтығы болып табылады, олар T тангенсіне перпендикулярдың табаны деп аталады, ал R нүктесі C қисығы бойынша өзгереді. Педаль қисығына толықтыру ретінде, R нүктесінде C қисығына нормаль болатын Y нүктесі бар, сондықтан PY нормальға перпендикуляр, ал PXRY тікбұрыш (дегенеративті болуы мүмкін). Y нүктелерінің геометриялық орны контрапедаль қисық деп аталады. Қисықтың ортотомикасы – бұл оның педалы, P нүктесі ұқсастық орталығы болатындай 2 есеге үлкейтілген. Бұл тангенс сызығы T арқылы P нүктесінің кері бейнесінің геометриялық орны.

Педаль қисығы C1, C2, C3 және т.б. қисықтар тізбегіндегі бірінші қисық болып табылады, мұнда C1 – C қисығының педалы, C2 – C1 қисығының педалы, және т.б. Осы схема бойынша C1 – C қисығының бірінші оң педалы, C2 – C қисығының екінші оң педалы, және т.б. Кері бағытта C – C1 қисығының бірінші теріс педалы, C2 – C2 қисығының екінші теріс педалы, және т.б.

Геометриялық қасиеттері

P нүктесінде бір қабырғасы тұрақты, екінші қабырғасы қисыққа жанасатын тік бұрышты қарастырайық. Осы бұрыштың төбесі X болады және ол педаль қисығын жасайды. Бұрыш қозғалғанда, P нүктесіндегі қозғалыс бағыты PX-қа параллель, ал R нүктесіндегі қозғалыс бағыты T = RX жанамасына параллель болады. Демек, айналудың дереу центрі P нүктесінде PX-қа перпендикуляр және R нүктесінде RX-қа перпендикуляр түзулердің қиылысы болып табылады, бұл нүкте Y болады. Осыдан X нүктесіндегі педаль қисығына жанама XY-ға перпендикуляр екендігі шығады. PR диаметрі бар шеңбер салыңыз, ол PXRY тіктөртбұрышына сырттай сыйып, XY басқа диаметр болады. Шеңбер де, педаль қисығы да XY-ға перпендикуляр болғандықтан, олар X нүктесінде жанасады. Сондықтан педаль қисығы – R нүктесі қисыққа жататын PR диаметрлі шеңберлердің қабығы. YR түзуі қисыққа нормаль болып табылады, ал мұндай нормальдардың қабығы оның эволюциясы болып табылады. Демек, YR эволюцияға жанасады, ал Y нүктесі P нүктесінен осы жанамаға түсірілген перпендикулярдың табаны болып табылады, яғни Y эволюцияның педалінде жатыр. Осыдан қисықтың контрпедалі оның эволюциясының педалі екендігі көрінеді. C′ қисығын C қисығын P нүктесіне қарай 2 есе кішіту арқылы аламыз. Содан кейін R-ге сәйкес келетін R′ нүктесі PXRY тіктөртбұрышының центрі болады, ал R′ нүктесіндегі C′ қисығына жанама бұл тіктөртбұрышты PY және XR-ға параллель екіге бөледі. P нүктесінен шыққан және R′ нүктесінде C′ қисығынан шағылысқан жарық сәулесі Y нүктесінен өтеді. Шағылысқан сәуле, созылғанда, XY түзуі болып табылады, ол C қисығының педаліне перпендикуляр. Педаль қисығына перпендикуляр түзулердің қабығы – шағылысқан сәулелердің қабығы немесе C′ катакаустикасы. Бұл қисықтың катакаустикасы оның ортотомикасының эволюциясы екенін дәлелдейді. Жоғарыда айтылғандай, PR диаметрі бар шеңбер педаль қисығына жанасады. Бұл шеңбердің центрі R′ болып табылады, ол C′ қисығын бойлай қозғалады. D′ қисығы C′ қисығына конгруэнтті болсын және D′ рулетканың анықтамасындағыдай, C′ қисығында сырғалмай, олар өзара жанасатын түзуге қатысты D′ әрқашан C′ қисығының көлеңкесі болсын. Содан кейін қисықтар R′ нүктесінде жанасқанда, қозғалатын жазықтықта P нүктесіне сәйкес келетін нүкте X болады, сондықтан рулетка педаль қисығы болып табылады. Басқаша айтқанда, қисықтың ортотомикасы – қисықтың айнадағы бейнесіндегі рулеткасы.