Кіріспе

Румындық рок-тобы Bitter Moon – 1992 жылы Роман Полански режиссерлік еткен эротикалық романтикалық триллер фильмі. Фильмнің француз тіліндегі атауы Lunes de fiel ("бал айы" деген мағына беретін "lune de miel" француз тіркесімен сөз ойыны). Ол француз жазушысы Паскаль Брукнердің ағылшын тілінде Evil Angels деп басылған Lunes de fiel романы негізінде түсірілген. Фильмнің музыкасын Вангелис жазған.

Сюжет

Британдық жұбайлар Найджел мен Фиона Добсон Үндістанға бара жатқан Стамбулға жететін Жерорта теңізі круиздік кемеде отыр. Олар Мими деген әдемі француз әйелін кездестіреді, сол түні Найджел оны жалғыз билегенін көргеннен кейін, кемедегі барда қысқаша сөйлеседі. Кейін Найджел өзінің әлдеқайда үлкен және мүгедек американдық күйеуі Оскармен кездеседі, ол сәтсіз жазушы - ацероб, циник және шаршап қалған. Оскар Найджелді өзінің каютасына шақырады, онда ол Найджелге Мимимен Париждегі автобуста қалай танысып, ғашық болғанын егжей-тегжейлі айтады. Найджел Фионаның барлық жайында айтады. Екеуі де Оскардың экзибиционизміне таңғалады, бірақ Найджел де оны қозғайтын Мимиге қызығады. Кейін Оскар олардың бондаж, садомазохизм және вуайеризмді қалай зерттегендерін айтады. Олардың жыныстық оқиғаларға деген қызығушылығынан айырмашылығы, Найджел мен Фионаның кішкентай қызы Амритамен бірге саяхаттап жүрген Үндістанның белгілі ер адамдары Сингхпен кездескенін көреміз. Мими шақырған Найджел бридж ойынынан қашып, онымен кездесуге барады, бірақ ол мен Оскар онымен әзілге айналды. Найджл кетуге ниеттенгенмен, Оскар олардың жек көру мен махаббат қарым-қатынасының қалай дамығанын баяндайды. Ол қатты қапаланып, ажырасуға тырысты, бірақ Мими оған қандай жағдай болмасын бірге тұруға рұқсат беруін сұрады. Ол келісті, бірақ оның қасіретін көріп, оны жұрт алдында қорлай бастады. Мими жүкті болғанда, ол өзін жаман әке деп айтып, оны түсік жасатуға мәжбүрледі. Ол ауруханаға барып, оның жағдайына таңғалып, оны үйінен қуып шығаруға тырысқанда, әлбетте, әлсіз болды. Ол оған Кариб теңізіне демалуға барамын деп уәде берді, бірақ ұшақ ұшып кетер алдында ұшақтан түсіп кетті. Мими жылап-сықтап жалғыз қалды. Оскардың қорасынан шыққан Найджел Мимимен кездеседі және олар өседі. Кейін ол Фионаның барда бір жігітпен флирт жасап жатқанын көреді. Ол Найджелге тым алыс кетпеуін ескертеді, және ол жасай алатын кез-келген нәрсені ол жақсырақ істей алады. Найджел Оскарға жүгінеді, ол өзінің баяндауын жалғастырады. Екі жыл бойы той-думан жасап, бір түнде бір-бірімен қарым-қатынас жасағаннан кейін, ол мас күйінде көлік алдына қағылып, жол апатына ұшырады. Бір таңғаларлығы, Мими ауруханаға келіп, оның денесі аз жараланып, жамбас сүйегі сынылған. Мими онымен қоштасып, төсектен шығарып, сүйреп сүйрейтін құрылғыға іліп қойды. Осылайша параличтеніп қалған Оскардың Мимиге қайтадан өзімен бірге тұруға және оған қамқорлық жасауға мүмкіндік беруден басқа жолы болмады. Ол оны билеп-төстеуден, қорлаудан, оның алдындағы еркектерді азғырудан рақат табады. Оскар өлімге дайын болған кезде, ол оған туылған күніне қару сыйлады. Бірге өмірдің ең жақсы мен жаман кезеңдерін бастан кешірген соң, олар бір-біріне мұқтаж екендерін түсінді және шын мәнінде үйленді. Найджел Мимиге Оскардың жігерленіп, жаттықтыруымен ұялып, ұялып ұмтылады. Жаңа жыл мерекесі мерекесінде Фиона екеуінің бірге билегенін көргенде, жағдай шыңына түседі. Фиона Оскарға өзінің тойға келуін айтты. Ол Мимимен эротикалық би билейді, бұл басқа қонақтар құшақтаған құмарлықпен өбеумен аяқталады. Дауыллы теңіз тойды тоқтатып, екі әйел бірге кетеді. Найджел ішімдік бөтелкесін ұстап, сыртқа шығып, жел мен толқындарға ренжігенін айқайлайды. Найджел Фионаны Оскардың қорасында Мимимен бірге жалаңаш ұйықтап жатқанын табады. Оскар әйелдер бірге жыныстық қатынаста болғанын айтады. Найджел оның тамағын ұстап алады, бірақ Оскар оған қаруды сілтейді және ол кері шегінеді. Оскар ұйықтап жатқан Мимиге екі рет атқан соң, өзін-өзі өлтіреді. Оскар мен Мимидің денелері кеменің төсеніштеріне ілінетін кезде Фиона мен Найджел бір-бірін құшақтап, қатты дірілдеді. Сингх мырза кішкентай қызын оларды жұбатуға шақырады.

Қабылдау

Еуропа (1992 жылы) және Солтүстік Америкада (1994 жылы) шыққанда, Bitter Moon коммерциялық сәтсіздікке ұшырады және сыншылардың аралас пікірлерін алды. Variety журналы "Роман Полански төменгі шегіне жетті" деп жазды және фильмді "жалған, жабық кеңістіктегі драма" деп атады, сондай-ақ "сценарийі шатақ, ал тонды эротикалық ойыннан әжуалық комедияға дейін өзгертеді" деді. Джанет Маслин The New York Times газетінде былай деп жазды: "Мырза Полански не болса да – жағымсыз, мазақшыл, әлемге қараңғы көзқараспен қарайтын – ол әсте сәл де жайбарақат емес. Bitter Moon – өзінің жеке өмірін өмір сүретін, әлемдік деңгейдегі, ашық түрде нашар фильм". Роджер Эберт оң пікір білдіріп: "Полански оны еш келісімсіз, еш кешірімсіз режиссерліктейді, және сыншылар оған қандай көзқараспен қараса да, оны көріп отырғанда тіпті түйірдің құлауын естіртуге болады". Time Out журналы "Полански бұл эротикалық құштарлық туралы біршама созылған әңгімені ішінара терең ирониялық қара комедия ретінде қарастырады", "бай және қараңғы түрде алаңдатады" және "сонымен қатар зұлымдықпен көңіл көтереді" деді. 2009 жылы фильмді қарап, Скотт Тобиас былай деп жазды: "Bitter Moon – Поланскидің кейінгі фильмдерінің арасындағы сүйіктісі. Жағымсыз, күшті және психологиялық тұрғыдан түйінді, бұл ескі, шайтанға бейім, балағаттаушы Поланскині еске түсіреді". Журналист Мэтью Темпесттің айтуынша, ол және кинорежиссер Кристофер Нолан студент кезінде Bitter Moon фильміне деген "ықыласын" бөліскен. Rotten Tomatoes жинаған 35 пікірге сүйене отырып, сыншылардың 63% фильмге оң баға берді.

Ұпай

Вангелистің фильмге арналған музыкасы ешқашан ресми түрде сатылмаған, бірақ кейіннен фильмнен тікелей алынған пираттық көшірмелері пайда болды.