Вулфстан Йорк архиепискабы және жазушысы

Кіріспе

10 және 11 ғасырлардағы ағылшын-саксондық Йорк архиепискобы және жазушы. Вулфстан (кейде Вулфстан II немесе Лупус; 1023 жылдың 28 мамырында қайтыс болды) – Лондон епископы, Вустер епископы және Йорк архиепискобы. Ол шіркеулік қызметін бенедикттік монах ретінде бастаған деп есептеледі. 996 жылы Лондон епископы болды. 1002 жылы Вустер епархиясы мен Йорк архиепархиясына бірдей сайланды, 1016 жылға дейін екеуін де бірге басқарды, содан кейін Вустерден бас тартты; өмірінің соңына дейін Йорк архиепискобы қызметін атқарды. Лондон қаласында тұрғанда, ол Антихрист тақырыбындағы уағыздар мен насихаттардың авторы ретінде танымал болды. 1014 жылы архиепископ болып тұрғанда, ол ең танымал еңбегін жазды – «Sermo Lupi ad Anglos», яки «Англиялықтарға қасқырдың уағызы». Уағыздардан басқа, Вулфстан Англияның Әтілред Назарсызданған және Кнут Ұлы патшалары үшін заң кодекстерін жасауға да белсенді қатысты. Ол Англиядағы ағылшын-саксон дәуірінің соңғы кезеңіндегі екі маңызды жазушының бірі саналады. 1023 жылы қайтыс болғаннан кейін оның қабірінен кереметтердің орын алғаны айтылады, бірақ оны қасиетті деп жариялауға жасалған әрекеттер сәтті болмады.

Өмір

Вулфстанның ерте өмірі жасырын, бірақ ол әрине Вурчестердегі ізбасары Беорхтеаның туысы және Вурчестерлік Вулфстанның туысы болды. Вулфстанның жастық шағы туралы ештеңе білмейміз. Ол, мүмкін, Шығыс Англиядағы Фенландтармен және әсіресе Питерборомен туысқандық байланыста болған. Оның монастырьде өмір сүргендігі туралы тікелей дәлел болмаса да, Вулфстанның кейінірек епископтық мансабының сипаты және оның бенедиктин реформасымен байланысы, ол бенедиктин монахы ретінде оқыған және ұстанып келген, мүмкін Винчестерде. Англо-саксон жылнамасына сәйкес, Вулфстан 996 жылы Лондон епископы болып тағайындалды, Элфстанның орнын басты. Жылнамадағы ескертуден басқа, оның есімі алғаш рет ол жинаған тоғыз латын өкініш хаттарының жинағында кездеседі, олардың үшеуі Лондон епискобы ретінде, ал біреуі «Англия архиепискобы» ретінде жазылған. Жинақтағы қалған бес хатты (олардың біреуі ғана архиепископ ретінде Вулфстанға арналған) Папа Григорий V және Папа Иоанн (Папа Иоанн XVII немесе Папа Иоанн XVIII) жазған. Вулфстан Лондон епискобы ретінде жазған хаттарында өзін «Lupus episcopus» деп атайды, яғни «епископ Вольф». «Lupus» — оның ескі ағылшынша есімінің бірінші бөлігінің латыншасы, яғни «қасқыр тасы». 1002 жылы Вулфстан Йорк архиепискобы болып сайланды және дереу осы лауазымға ауыстырылды. Йорк лауазымын иелену оған Вурчестер епархиясын да басқару құқығын берді, өйткені сол кезде Англияда «әлеуетті наразылық тудыруы мүмкін солтүстік архиепископтығын оңтүстік епархиямен бірге басқару» қалыпты жағдай еді. Ол 1016 жылға дейін Вурчестер мен Йорк лауазымдарын бірге атқарды, Вурчестерді Леофсигеге тапсырып, Йоркты сақтап қалды. Алайда, одан кейін де Вулфстан Вурчестерге ықпалын сақтап қалғаны және Леофсиге, мүмкін, «Вулфстанның суфраганы ретінде ғана» әрекет еткені туралы дәлелдер бар. Екі немесе одан да көп епископтық лауазымды бірге атқару каноникалық емес және бенедиктин реформасының рухына қайшы болғанымен, Вулфстан бұл тәжірибені Йорк архиепископтарынан мұра еткен және ол Йорк пен Вурчестерді бірге басқарған соңғы адам емес еді. Вулфстан ертеде-ақ күшті адамдардың, әсіресе Англия королі Этельредтің құрметіне ие болған болуы керек, өйткені ол 1005 жылдан 1016 жылға дейін Этельредтің билігі кезінде жарияланған барлық патшалық заң кодекстерін жеке өзі жасаған. Вулфстанның заңға бейімділігі күмәнсіз; оның англосаксон заңдары (патшалық және шіркеулік) және тоғызыншы ғасырдың каролинг заңдары туралы білімі мол болды. Бұл оны патшаның заң жобалаушысы ретінде лайықты етті. Бірақ сонымен қатар Вулфстанның Англия патшалығының сол кездегі саяси тұрғыдан сезімтал солтүстік аймақтарындағы маңызды орталық – Йорк архиепискобы лауазымы оны Солтүстікте өте ықпалды адам ғана емес, сонымен қатар патша мен оның отбасының оңтүстіктегі қуатты одақтасы етті. Бұл Вулфстанның саяси маңыздылығы мен ақыл-ойының жалғасуын көрсетеді, ол 1016 жылы Англияның Батыс Саксон тағына отырған Дания королі Кнуттың заң жобасын жасаушы және, мүмкін, кеңесшісі болды. Оның жазбалары көптеген тақырыптарды қамтиды, оның ішінде уағыздар, зайырлы заңдар, діни канондар және саяси теория. Эйншамдық Эльфрикпен бірге ол XI ғасырдың басындағы Англиядағы екі ірі жергілікті жазушының бірі, бұл кезең шіркеулік тұрғыдан әлі де бенедиктин реформасына қатты ғашық және оның ықпалында болды. Бенедиктин реформасы – бұл IX және X ғасырларда Каролинг империясының шіркеу қайраткерлері кеңінен таратып, дүниежүзілік діндарлар арасында монастырлық стандарттарды орнатуға ұмтылған қозғалыс. Реформа діни қызметкерлердің тұрақты (яғни, ережеге негізделген) өмірін, қатаң шіркеу иерархиясын, Римнің басымдығын, кодекстелген немесе каноникалық шіркеу заңдарының билігін және бүкіл христиан әлеміндегі католик, яғни жалпыға бірдей шіркеудің маңыздылығын атап өтті. Бұл идеялар рухани және дін қызметкерлерінің, сондай-ақ діншілдердің шіркеу билігіне барлық рухани және көптеген зайырлы және құқықтық мәселелерде бағынуының маңыздылығын мойындаған әлеуметтік және саяси атмосферада ғана өркендей алды. Бұл Вулфстанның көптеген заңдық және квазизаңдық жазбаларының негізгі теориялық моделінің бірі болды. Бірақ Вулфстан бұл реформа Англияда өркендеуі үшін ағылшын дінбасылары мен діншілдерін (әсіресе діншілдерін) сенімнің негізгі қағидаларына тәрбиелеу қажет екенін түсінді. Ағылшын христиан әлемінің заңдылығы ағылшындардың кейбір негізгі христиандық нанымдары мен тәжірибелеріне, мысалы, Христос өмірі мен құрбаны туралы біліміне, «Пәтер Ностер» мен Апостолдар туралы сеніміне, дұрыс крещениеге және Пасха жұмасының дұрыс күні мен тәсіліне берілгендігіне байланысты болды. Вулфстан осындай сенімдер мен тәжірибелерді насихаттау үшін дінбасылар мен діншілдерді тәрбиелеуге арналған бірқатар уағыздар жазды, олар христиандық өмірдің гүлденуіне және ағылшын мемлекеттілігінің табысына өте маңызды деп санады. Лондон епископы лауазымында болған кезінде жазған уағыздар сериясында Вулфстан риторикалық прозада жоғары деңгейде шеберлікке жетті, аллитеративті жұптауларға негізделген ерекше ритмдік жүйені пайдаланды. Ол уағыздарына күшейткіш сөздерді, ерекше лексиканы және сөз тіркестерін, риторикалық фигураларды және қайталап айтуды әдеби құрал ретінде қолданды. Бұл құралдар Вулфстанның уағыздарына қарқынды, тіпті қызу мінезді сипат береді, олар бірнеше мәнді шыңына жетеді. Оның ең ерте уағыздарының бірінен алынған мысал, «Secundum Lucam» деп аталатын уағыз, тозақтың жағымсыз жағдайларын айқын риторикалық күшпен сипаттайды (аллитерацияға, параллелизмге және ұйқасқа назар аударыңыз):

Wulfstan's early life is obscure, but he was certainly the uncle of one Beorhtheah, his successor at Worcester but one, and the uncle of Wulfstan of Worcester. About Wulfstan's youth we know nothing. He probably had familial ties to the Fenlands in East Anglia, and to Peterborough specifically. Although there is no direct evidence of his ever being monastic, the nature of Wulfstan's later episcopal career and his affinity with the Benedictine Reform argue that he had once studied and professed as a Benedictine monk, perhaps at Winchester. According to the Anglo Saxon Chronicle, Wulfstan was consecrated bishop of London in 996, succeeding Aelfstan. Besides the notice in the Chronicle, the first record of his name is in a collection of nine Latin penitential letters collected by him, three of which were issued by him as bishop of London, and one by him as "Archbishop of the English". The other five letters in the collection (only one of which is addressed to Wulfstan, as archbishop) were issued by Pope Gregory V and by a Pope John (either Pope John XVII or Pope John XVIII). In the letters issued by Wulfstan as bishop of London he styles himself "Lupus episcopus", meaning "the bishop Wolf." "Lupus" is the Latin form of the first element of his Old English name, which means "wolf stone." In 1002 Wulfstan was elected Archbishop of York and was immediately translated to that see. Holding York also brought him control over the diocese of Worcester, as at that time it was practice in England to hold "the potentially disaffected northern archbishopric in plurality with a southern see." He held both Worcester and York until 1016, resigning Worcester to Leofsige while retaining York. There is evidence, however, that he retained influence over Worcester even after this time, and that Leofsige perhaps acted "only as a suffragan to Wulfstan." Although holding two or more episcopal sees in plurality was both uncanonical and against the spirit of the Benedictine Reform, Wulfstan had inherited this practice from previous archbishops of York, and he was not the last to hold York and Worcester in plurality. Wulfstan must have early on garnered the favour of powerful men, particularly Æthelred king of England, for we find him personally drafting all royal law codes promulgated under Æthelred's reign from 1005 to 1016. There is no doubt that Wulfstan had a penchant for law; his knowledge of previous Anglo Saxon law (both royal and ecclesiastical), as well as ninth century Carolingian law, was considerable. This surely made him a suitable choice for the king's legal draftsman. But it is also likely that Wulfstan's position as archbishop of York, an important centre in the then politically sensitive northern regions of the English kingdom, made him not only a very influential man in the North, but also a powerful ally for the king and his family in the South. It is indicative of Wulfstan's continuing political importance and savvy that he also acted as legal draftsman for, and perhaps advisor to, the Danish king Cnut, who took England's West Saxon throne in 1016. His writings cover a wide range of topics in an even greater range of genres, including homilies (or sermons), secular laws, religious canons, and political theory. With Ælfric of Eynsham, he is one of the two major vernacular writers in early eleventh century England, a period which, ecclesiastically, was still very much enamoured of and greatly influenced by the Benedictine Reform. The Benedictine Reform was a movement which sought to institute monastic standards among the secular clergy, a movement made popular by the churchmen of the Carolingian Empire in the ninth and tenth centuries. The Reform promoted a regular (i. e. based on a regula, or rule) life for priests and clerics, a strict church hierarchy, the primacy of the Roman see, the authority of codified or canonical church law, and stressed the importance of catholic, that is universal, church practices throughout all Christendom. These ideas could only thrive in a social and political atmosphere which recognised the importance of both the clergy's and the laity's obedience to the authority of the church on all things spiritual, and also on many things secular and juridical. This was one of the main theoretical models behind much of Wulfstan's legal and quasi legal writings. But Wulfstan was not blind to the fact that, in order for this Reform model to thrive in England, the English clergy and laity (especially the laity) needed to be educated in the basic tenets of the faith. Nothing less than the legitimacy of English Christendom rested on Englishmen's steadfastness on certain fundamental Christian beliefs and practices, like, for example, knowledge of Christ's life and passion, memorisation of the Pater Noster and the Apostles' Creed, proper baptism, and the correct date and method of celebrating Easter mass. It is towards the promotion of such beliefs and practices, that Wulfstan engaged in writing a number of homilies dedicated to educating both clergy and laity in those Christian fundamentals which he saw as so important for both the flourishing of Christian lives and the success of the English polity. In a series of homilies begun during his tenure as Bishop of London, Wulfstan attained a high degree of competence in rhetorical prose, working with a distinctive rhythmical system based around alliterative pairings. He used intensifying words, distinctive vocabulary and compounds, rhetorical figures, and repeated phrases as literary devices. These devices lend Wulfstan's homilies their tempo driven, almost feverish, quality, allowing them to build toward multiple climaxes. An example from one of his earliest sermons, titled Secundum Lucam, describes with vivid rhetorical force the unpleasantries of Hell (notice the alliteration, parallelism, and rhyme):

«Тозаққа лайық болғандарға уай! Онде мәңгілік от азаппен құбылады, және онде мәңгілік лас бар. Онда азап пен зар, және үнемі жалғасатын ағыс бар. Онда барлық қайғы-қасіреттер мен барлық шайтандардың жиналуы бар. Тозақта тұратындарға уай! Ол дүниеге келмегені жақсы еді.» Бұл ауыр, бірақ тиімді риторика Вулфстанның уағыздарын мінберде пайдалануға ыңғайлы құрал етті. Вулфстанның уағыз стилі замандастарының құрметіне ие болғанына сенімді дәлелдер бар. 1002 жылы, Лондон епископы болғанда, ол латын тілінде жазылған анонимді хат алды, онда оның стилі мен сөз өнері мақталады. Осы хатта белгісіз замандас Вулфстан үшін аударма жұмысын жасаудан бас тартады, өйткені ол епископтың стилін дұрыс имитациялай алмайтынан қорқады. Риторикалық түрде әсем болғанымен, Вулфстанның уағыздары білімді (яғни, монахтық) аудиториялар ұнататын зиялилық қиялынан қасақана бас тартады; оның мақсатты аудиториясы қарапайым ағылшын христиандары болды және оның хабары кафедральға тыңдауға келген әркімге сәйкес келді. Вулфстан өз жұмыстарына шатастыратын немесе философиялық ұғымдарды, болжамдарды немесе ұзақ әңгімелерді – сол кездегі басқа уағыздарда жиі қолданылатын құралдарды (көбінесе орташа прихожандардың наразылығына) енгірмеді. Ол латын тіліндегі сөздерді немесе фразаларды сирек қолданды, дегенмен оның кейбір уағыздары латын тілінде сақталған, бұл нұсқалар кейінірек ағылшын тіліндегі уағыздарға дайындалған жобалар немесе білімді дінбасыларға арналған нұсқалар болуы мүмкін. Дегенмен, тіпті оның латын тіліндегі уағыздары да тікелей уағыз айтуға бағытталған тәсілді қолданады. Вулфстанның уағыздары тек «қаңқаға» ғана назар аударады, бірақ оларға зиялылық береді…

Wa þam þonne þe ær geearnode helle wite. Ðær is ece bryne grimme gemencged, & ðær is ece gryre; þær is granung & wanung & aa singal heof; þær is ealra yrmða gehwylc & ealra deofla geþring. Wa þam þe þær sceal wunian on wite. Betere him wære þæt he man nære æfre geworden þonne he gewurde. "Woe then to him who has earned for himself the torments of Hell. There there is everlasting fire roiling painfully, and there there is everlasting filth. There there is groaning and moaning and always constant wailing. There there is every kind of misery, and the press of every kind of devil. Woe to him who dwells in torment: better it were for him that he were never born, than that he become thus." This type of heavy handed, though effective, rhetoric immediately made Wulfstan's homilies popular tools for use at the pulpit. There is good evidence that Wulfstan's homiletic style was appreciated by his contemporaries. While yet bishop of London, in 1002 he received an anonymous letter in Latin praising his style and eloquence. In this letter, an unknown contemporary refuses to do a bit of translation for Wulfstan because he fears he could never properly imitate the Bishop's style. Though they were rhetorically ornate, Wulfstan's homilies show a conscious effort to avoid the intellectual conceits presumably favoured by educated (i. e. monastic) audiences; his target audience was the common English Christian, and his message was suited to everyone who wished to flock to the cathedral to hear it. Wulfstan refused to include in his works confusing or philosophical concepts, speculation, or long narratives – devices which other homilies of the time regularly employed (likely to the dismay of the average parishioner). He also rarely used Latin phrases or words, though a few of his homilies do survive in Latin form, versions that were either drafts for later English homilies, or else meant to be addressed to a learned clergy. Even so, even his Latin sermons employ a straightforward approach to sermonising. Wulfstan's homilies are concerned only with the "bare bones, but these he invests with a sense of urgency of moral or legal rigorism in a time of great danger". The canon of Wulfstan's homiletic works is somewhat ambiguous, as it is often difficult to tell if a homily in his style was actually written by Wulfstan, or is merely the work of someone who had appreciated Wulfstanian style and imitated it. However, throughout his episcopal career, he is believed to have written upwards of 30 sermons in Old English. The number of his Latin sermons has not yet been established. He may also have been responsible, wholly or in part, for other extant anonymous Old English sermons, for his style can be detected in a range of homiletic texts which cannot be directly attributed to him. However, as mentioned, some scholars believe that Wulfstan's powerful rhetorical style produced imitators, whose homilies would now be difficult to distinguish from genuine Wulfstanian homilies. Those homilies which are certainly by Wulfstan can be divided into 'blocks', that is by subject and theme, and in this way it can be seen that at different points in his life Wulfstan was concerned with different aspects of Christian life in England. The first 'block' was written ca. 996–1002 and is concerned with eschatology, that is, the end of the world. These homilies give frequent descriptions of the coming of Antichrist and the evils that will befall the world before Christ's Second Coming. They likely play on the anxiety that surely developed as the end of the first millennium AD approached. The second 'block', written around 1002–1008, is concerned with the tenets of the Christian faith. The third 'block', written around 1008–1020, concerns archiepiscopal functions. The fourth and final 'block', written around 1014–1023, known as the "Evil Days" 'block', concerns the evils that befall a kingdom and people who do not live proper Christian lives. This final block contains his most famous homily, the Sermo Lupi ad Anglos, where Wulfstan rails against the deplorable customs of his time, and sees recent Viking invasions as God's punishment of the English for their lax ways. About 1008 (and again in a revision about 1016) he wrote a lengthy work which, although not strictly homiletic, summarises many of the favourite points he had hitherto expounded upon in his homilies. Titled by modern editors as the Institutes of Polity, it is a piece of 'estates literature' which details, from the perspective of a Christian polity, the duties of each member of society, beginning with the top (the king) and ending at the bottom (common folk).

Чиркінің реформасы және патша қызметі

Вулфстан ағылшын шіркеуінің реформасына белсенді қатысып, христиандық сенімнің және өз епархияларындағы (әсіресе, сол кезде салыстырмалы түрде кедей Йорк епархиясы) шіркеулік басқару сапасын жақсартуға мүдделі болды. Йорктегі епископтығының соңында ол Глостерде шағын монастырь құрды, ол 1058 жылы өртенгеннен кейін қайта жаңартылды. Діни және әдеби қызметімен қатар, Вулфстан Англияның ең көрнекті мемлекет қайраткерлерінің бірі ретінде ұзақ және жемісті мансапқа ие болды. Этельред II және Кнут тұсында Вулфстан ағылшын заң кодекстерін әзірлеуге жауапты болды, олар діни және әлеуметтік мәселелерге қатысты. Діни, әлеуметтік, саяси және моральдық реформаларды ілгерілету үшін Вулфстан «ерте ағылшын-саксон патшаларының заңдарын қайта бекіту және соғыс пен скандинавтардың келуінен шашыраған елге тәртіп келтіру үшін заңдар шығарды». <! Бұл мәселе күмәнді, өйткені Вулфстан өмірінің көп бөлігін Дания территориясының шегінде (Дания құқығы) өткізді; ол Дания шабуылына өкініш білдірмейді, керісінше, соның нәтижесінде пайда болған жаңа Дания ұлтын қабылдауға ұмтылды. Оның көптеген заңдық еңбектері даниялықтарды христиандық өмір салтына ассимиляциялауға бағытталған, сонымен қатар ол даниялық әдет-ғұрыптарды құрметтегенін көрсететін көптеген дәлелдер бар (Нортумбриялық ділдер заңы). Алайда, Джонатан Уилкокс деген ғалым Вулфстанның Сент-Брайс күніндегі қырғынға қатысқан болу мүмкіндігін қарастырды: Даниялықтардың Англияға келтірген қиратуларын бастан өткергеннен кейін, Кнут Англияны бағындырғаннан кейін Вулфстан жаңа патшаның кеңесшісіне айналды, бұл Кнуттың заң кодексіне Вулфстанның ықпалынан көрінеді. 1020 жылы Кентербери архиепископы Лайфинг қайтыс болғаннан кейін, Вулфстан 1020 жылы оның орнын басушысы Этельнотты киелі қызметке бекітті және Кнутқа бұрынғы архиепископтарға тең құқықтар мен мәртебе беруді сұрады. Вулфстан 1021 немесе 1022 жылдары Винчестерде Кнут шығарған заңдарды да жазды.

Wulfstan was very involved in the reform of the English church, and was concerned with improving both the quality of Christian faith and the quality of ecclesiastical administration in his dioceses (especially York, a relatively impoverished diocese at this time). Towards the end of his episcopate in York, he established a small monastery in Gloucester, which had to be re established in 1058 after being burned. In addition to his religious and literary career, Wulfstan enjoyed a lengthy and fruitful career as one of England's foremost statesmen. Under both Æthelred II and Cnut, Wulfstan was primarily responsible for the drafting of English law codes relating to both secular and ecclesiastical affairs, and seems to have held a prominent and influential position at court. Pushing for religious, social, political, and moral reforms, Wulfstan "wrote legislation to reassert the laws of earlier Anglo Saxon kings and bring order to a country that had been unsettled by war and influx of Scandinavians." <! The following is problematic at best, as Wulfstan spent his mature life well within the boundaries of Danish territory (the Danelaw); he also does not so much show remorse for the Danish incursion, as much as a desire to accommodate the new Danish nation that resulted – while many of his quasi legal works are directed at assimilating the Danes into a Christian way of life, there is much evidence that he respected Danish customs (see the Northumbrian Priests' Law). However, one scholar, Jonathan Wilcox, has played with the idea of Wulfstan being involved in the St. Bryce's Day Massacre: Having experienced the destruction that the Danes caused to England, After Cnut conquered England, Wulfstan quickly became an advisor to the new king, as evidenced by Wulfstan's influence on the law code issued by Cnut. After the death of Lyfing, Archbishop of Canterbury in 1020, Wulfstan consecrated his successor Æthelnoth in 1020, and wrote to Cnut asking the king to grant the same rights and dignities for the new archbishop that previous archbishops had held. Wulfstan also wrote the laws that were issued by Cnut at Winchester in 1021 or 1022.

Өлім және мұра

Вулфстан 1023 жылғы 28 мамырда Йорк қаласында қайтыс болды. Оның өсиетімен денесі Ели монастырына жерленді. Liber Eliensis оның қабірінен кереметтер орын алғанын айтады, бірақ оны әулие деп жариялауға тырысқан ешқандай әрекет жасалмаған сияқты. Вулфстанның жазбалары кейінгі ерте ағылшын әдебиетіндегі бірнеше авторларға әсер етті. Вулфстанның жазбаларының іздері Питерборо аббаттығында жазылған Англо-саксон жылнамасының нұсқасы – Питерборо жылнамасының 1087 жылғы жазбасында кездеседі. Бұл жазба Жеңімпаз Вильгельмнің өлімі мен оның өмірдегі билігін өлімнен кейінгі жағдайымен салыстыруымен көптен бері танымал. Вулфстанның жазбаларына сілтемелер ерте ағылшын тіліндегі туындыларда, соның ішінде "Жанның денеге арналған сөзінде" де кездеседі. Оның Этельред пен Кнут тұсында жазылған заң кодекстері король Эдуард Мойындаушының билігі кезеңінде де қолданыста болды және 1100 жылы Англия королі Генрих I король Эдуардтың заңдарын сақтауға ант берген кезде расталды. 11 ғасырға тән "Тирлік Аполлоний" ерте ағылшын нұсқасының қолжазбасы Вулфстанның уағыздарымен бірге кітапқа тілінгендіктен ғана сақталған болуы мүмкін.

Шығармалары

Вулфстан кейбір еңбектерін латын тілінде, ал көптеген еңбектерін ежелгі ағылшын тілінде – сол кездегі халық тілінде жазды. Одан басқа, бірнеше қысқа өлеңдер де жазған. Оның еңбектерін көбінесе уағыздық, заңдық және философиялық категорияларға бөлуге болады. Вулфстанның ең белгілі уағызы – Sermo Lupi ad Anglos, яки «Англиялықтарға қасқырдың уағызы». Онда ол «дандардың» (сол кезде негізінен норвегиялық шапқыншылар) жасаған зұлматын – ағылшықтардың күнәлары үшін Құдайдың жазасы деп жариялайды. Ол оларды күнәларына өкініп, «жақын тозақ отынан сақтайтын крещениелік сенімге қайта оралуға» шақырады. Вулфстанның уағыздарында Антихрист дәуірі жиі кездесетін тақырып болды, сонымен қатар өлім мен Сот күні туралы мәселелер де қамтылған. Осы тақырыпты көрсететін алты уағыз: Secundum Matheum, Secundum Lucam, De Anticristo, De Temporibus Antichrist, Secundum Marcum және «De Falsis Deis». «De Anticristo» – «Антихрист тақырыбының толыққанды алғашқы дамуы» болды, және Вулфстан оны дін қызметкерлеріне арнады. Өзінің Антихрист келер алдында өмір сүріп жатқанына сенгендіктен, ол дін қызметкерлерін Құдайдың жауларының адал емес үйретімдеріне қарсы тұруға ескертіп, тырысып үйретуге міндетті болды. Осы алты уағызда мыналарға баса назар аударылады: Антихрист уақытының жақындығы, ағылшықтардың адамдарды азғыруға тырысатын жалған Мәсіхтерден сақ болуы керектігі, Құдайдың адамның адалдығына қатысты үкім шығаратыны, адамның күнәлары, әлемдегі зұлымдықтар және Құдайды сүюге, оның еркін орындауға шақыру. Ол 1008 жылға дейінгі Эдгардың канондары мен Эдвард пен Гутрумның заңын жазды. Қазіргі редакторлар оның уағыздарына ерекше назар бөлді: оларды Артур Непьер, Дороти Уайтлок және Дороти Бетхурум өңдеді. Осы басылымнан кейін Вулфстанның авторлығы болуы мүмкін басқа да еңбектер анықталды; Энди Орчардтың жақын арада жарық көретін басылымы Вулфстанның уағыздар жинағын жаңартады. Вулфстан сонымен қатар кітап жинаушы болды; ол канондық құқық, литургия және епископтық функцияларға қатысты көптеген мәтіндерді жинауға жауапты. Бұл жинақ Вулфстанның «Жазылымдар жинағы» деп белгілі. Жазылымдар жинағының маңызды бөлігі бір кезде Excerptiones pseudo Ecgberhti деп аталған жұмыстан тұрады, бірақ соңғы уақытта Wulfstan's Canon Law Collection (a. k. a. Collectio canonum Wigorniensis) ретінде өңделді. Бұл еңбек – соборлық шешімдер мен шіркеу канондарының жинағы, олардың көпшілігі ол тоғызыншы және оныншы ғасырлардағы көптеген каролингтік еңбектерден алынған. Бұл еңбек Вулфстанның оқу мен зерттеулерінің кең ауқымын көрсетеді. Ол кейде өзінің кейінгі еңбектерін, әсіресе Этельредтің заң кодекстерін жазғанда осы жинақтан материалдар алған. Сондай-ақ, архиепископпен байланысты, бірақ авторлығы белгісіз бірқатар еңбектер бар, мысалы, Ежелгі ағылшын тіліндегі «Күпіршікке арналған нұсқаулық».

Wulfstan wrote some works in Latin, and numerous works in Old English, then the vernacular. He has also been credited with a few short poems. His works can generally be divided into homiletic, legal, and philosophical categories. Wulfstan's best known homily is Sermo Lupi ad Anglos, or Sermon of the Wolf to the English. In it he proclaims the depredations of the "Danes" (who were, at that point, primarily Norwegian invaders) a scourge from God to lash the English for their sins. He calls upon them to repent of their sinful ways and "return to the faith of baptism, where there is protection from the fires of hell." Age of the Antichrist was a popular theme in Wulfstan's homilies, which also include the issues of death and Judgment Day. Six homilies that illustrate this theme include: Secundum Matheum, Secundum Lucam, De Anticristo, De Temporibus Antichrist, Secundum Marcum and "De Falsis Deis". De Antichristo was the "first full development of the Antichrist theme", and Wulfstan addressed it to the clergy. Believing that he lived at the time right before the Antichrist was to come, he felt compelled to diligently warn and teach the clergy to withstand the dishonest teaching of the enemies of God. These six homilies also include: emphasis that the hour of the Antichrist is very near, warnings that the English should be aware of false Christs who will attempt to seduce men, warnings that God will pass judgement on man's faithfulness, discussion of man's sins, evils of the world, and encouragement to love God and do his will. He wrote the Canons of Edgar and The Law of Edward and Guthrum which date before 1008. Modern editors have paid most attention to his homilies: they have been edited by Arthur Napier, by Dorothy Whitelock, and by Dorothy Bethurum. Since that publication, other works that were likely authored by Wulfstan have been identified; a forthcoming edition by Andy Orchard will update the canon of Wulfstan's homilies. Wulfstan was also a book collector; he is responsible for amassing a large collection of texts pertaining to canon law, the liturgy, and episcopal functions. This collection is known as Wulftan's Commonplace Book. A significant part of the Commonplace book consists of a work once known as the Excerptiones pseudo Ecgberhti, though it has most recently been edited as Wulfstan's Canon Law Collection (a. k. a. Collectio canonum Wigorniensis). This work is a collection of conciliar decrees and church canons, most of which he culled from numerous ninth and tenth century Carolingian works. This work demonstrates the wide range of Wulfstan's reading and studies. He sometimes borrowed from this collection when he wrote his later works, especially the law codes of Æthelred. There are also a number of works which are associated with the archbishop, but whose authorship is unknown, such as the Late Old English Handbook for the Use of a Confessor.

Стиль

Вулфстанның стилі көптеген авторлар тарапынан бағаланады, оны тану оңай және ерекше айқын. "Вулфстанның көптеген материалдары, оның өте ерекше стильді прозасына негізделіп, көбінесе немесе тіпті толығымен оған жатқызылады, онда синтаксикалық жағынан тәуелсіз екі буынды тіркестер күрделі әліпбилік үлгілермен және түрлі дыбыстық тәсілдермен байланыстырылады. Шындығында, Вулфстанның стилі соншалықты ерекше, ол тіпті Элфрик дайындаған туындыларды да мұқият өңдеуге дайын болған". Оған жазған хатында, "автор Вулфстанның ағылшын тіліне аударуды сұраған бір жұмысы үшін кешірім сұрап, өз білімінің епископтың шеберлігімен салыстырғанда жеткіліксіз екенін айтады". Сол сияқты, "[Вулфстанды] ерте зерттеген Эйненкель және оның соңғы редакторы Йост, оның өлең емес, проза жазғаны туралы пікірде келіседі" (Дамытулар, 229). Бұл Вулфстанның жазуы тек әдемі ғана емес, поэтикалық екенін, ал оның көптеген риторикалық тәсілдерінің ішінде нақты ритм бар екенін көрсетеді (229). Вулфстанның нақты қолжазбаларын, "Ерте ағылшын қолжазбаларының факсимильдік көшірмелері" жинағының 17-томында ұсынылғанда қарастырсақ, оның жазуы өте таза және жақсы құрылымдалған екені анық көрінеді – тіпті жолдардағы жазбалары да жақсы ұйымдастырылған және түйінделген, ал оның қолжазбасы әсем әрі оқуға қолайлы.