Нацистік Германия армиясының бас штаб бастығы Курт Цайцлер
Kurt Zeitzler
Күрт Цайцлер: Нацистік Германия армиясының бас штаб бастығы (1942-1944). Екінші дүниежүзілік соғыстағы рөлі, «Цитадель» операциясы және Гитлерге сенімсіздігі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік Германия армиясының бас штабының бастығы (1942–1944)
Nazi Chief of the Army General Staff (1942–1944)
Курт Зайцлер (9 маусым 1895 – 25 қыркүйек 1963) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Вермахты армиясының бас штабының бастығы. Зайцлер негізінен штаб офицері болды, корпус, армия және армия тобы штабының бастығы қызметін атқарды. 1942 жылдың қыркүйегінде Адольф Гитлер оны Франц Халдердің орнына армияның бас штабының бастығы етіп тағайындады. 1943 жылдың басында ол Шығыс майданында жеңіліспен аяқталған, неміс әскерінің соңғы ірі шабуылы – «Цитадель» операциясын бастау туралы шешім қабылдаудағы маңызды тұлғалардың бірі болды. Зайцлер Гитлердің шешімдеріне сенімін жоғалтып, 1944 жылдың шілдесінде жүйкелік ауруға шалдығып, лауазымынан бас тартты. Зайцлер белсенді және тиімді штаб офицері ретінде танылды, ол ірі мобильді құрамалардың қозғалысын басқарудағы қабілетімен ерекше көзге түсті.
Kurt Zeitzler (9 June 1895 – 25 September 1963) was a Chief of the Army General Staff in the Wehrmacht of Nazi Germany during World War II. Zeitzler was almost exclusively a staff officer, serving as chief of staff in a corps, army, and army group. In September 1942, he was selected by Adolf Hitler as Chief of the Army General Staff, replacing Franz Halder. In early 1943 he was one of the key figures in the decision to launch Operation Citadel, the last major German attack on the Eastern Front, which ended in defeat. Zeitzler lost faith in Hitler's judgement, and abandoned his position in July 1944 after suffering a nervous breakdown. Zeitzler was regarded as an energetic and efficient staff officer, noted for his ability in managing the movement of large mobile formations.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралығы
Бранденбург провинциясының Госсмар қаласында туған Зейцлер пасторлар отбасынан шыққан. 18 жасында ол 1914 жылғы 23 наурызда Германия армиясының 4-ші Тюрингиялық жаяу әскер полкіне қосылды. Бес айдан кейін Германия соғысқа түсті. 1914 жылдың желтоқсан айында Зейцлер лейтенант болып жоғарылатылды және түрлі бөлімшелерге, оның ішінде инженерлік бөлімшеге басшылық етті. Соғыс аяқталған кезде ол полк адъютанты болды. Зейцлер Версаль келісімінің шектеулеріне сәйкес рұқсат етілген Германияның шағын армиясы – Рейхсверде қызмет етуге таңдалған 4000 офицердің бірі болды. 1928 жылғы қаңтарда капитандыққа көтерілді. 1929 жылы 3-ші дивизия штабында штаб офицері болып үш жыл қызмет етті. 1934 жылғы ақпанда Рейхсверминстерлиумға ("Ваймар Республикасының Қорғаныс министрлігіне") ауыстырылып, майор дәрежесіне көтерілді. 1937 жылы неміс армиясы штабы Oberkommando des Heeres (OKH) операциялық басқармасында штаб офицері болды. 1939 жылғы сәуірде 60-шы жаяу әскер полкіне қолбасшылық етті, ал маусымда толыққанды полковник болып тағайындалды.
Born in Goßmar in the Province of Brandenburg, Zeitzler came from a family of pastors. At the age of 18 he joined the 4th Thuringian Infantry Regiment of the German Army on 23 March 1914. Five months later Germany was at war. Zeitzler was promoted to lieutenant in December 1914, and commanded various units, including a pioneer detachment. At the end of the war he was a regimental adjutant. Zeitzler was chosen as one of the 4,000 officers selected to serve in the Reichswehr, the small German army permitted under the limits of the Treaty of Versailles. He was promoted to captain in January 1928. In 1929 he began three years of service as a staff officer of the 3rd Division. In February 1934 he was transferred to the Reichswehrministerium ("Defense Ministry" of the Weimar Republic) and promoted to major. In 1937 he became a staff officer in the operations office for the Oberkommando des Heeres (OKH), the headquarters of the German Army. In April 1939 he took command of Infantry Regiment 60, and was promoted to full colonel in June.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға жасалған шабуыл кезінде Зайцлер 14-ші армияның XXII (моторландырылған) корпусына қолбасшылық еткен генерал Вильгельм Листтің штаб бастығы болды. 1940 жылдың наурыз айында ол генерал фон Клейсттің штаб бастығы болып тағайындалды, ол Panzergruppe A тобына, кейіннен 1-ші танк армиясы болып қайта аталды, қолбасшылық етті. Франция шайқасы кезінде Зайцлер Ардендер арқылы танктардың жорығын тамаша ұйымдастырып, басқарды. Ол Югославия мен Грекия шайқастарында да сәттілікті қамтамасыз етті. 1941 жылдың 18 мамырында Зайцлер Темір крестің рыцарьдық кресімен марапатталды. Оның ең үлкен жетістігі 1941 жылы Кеңес Одағына жасалған "Барбаросса" операциясы кезінде болды. "Барбароссаның" алғашқы екі айында 1-ші танк армиясы кеңестік аумаққа тез еніп, содан кейін Оман шайқасында кеңес әскерлерін қиып тастау үшін Қара теңізге оңтүстікке жылжыды, одан кейін Киевті қоршау үшін солтүстікке бет бұрды, содан кейін Днепр өзенінен өтіп, Азов теңізі маңында кеңес әскерлерін қайтадан қиып тастады. Осы ауыр науқандардың барлығында Зайцлер 1-ші танк армиясының үздіксіз қозғалысын қамтамасыз етіп, жабдықтаудың дұрыс жеткізілуін қадағалады. Зайцлерді бағалай отырып, Клейст: "Армияларды осылай жылжытудың ең үлкен қиындығы – жабдықтауды сақтау еді" деді. 1942 жылдың қаңтар айында Зайцлер генерал Герд фон Рундштедттың штаб бастығы, "Батыс" ОҚ (Батыс Бас қолбасшысы) және D армия тобының қолбасшысы болып тағайындалды. Ол 1942 жылдың 19 тамызында Диппке жасалған канадалық шабуылға жауап беруде маңызды рөл атқарды.
During the invasion of Poland in September 1939, Zeitzler was chief of staff to General Wilhelm List, commanding the XXII (Motorized) Corps in the 14th Army. In March 1940 he became chief of staff to General von Kleist, commanding Panzergruppe A, later redesignated 1st Panzer Army. During the Battle of France, Zeitzler brilliantly organized and managed the panzer drive through the Ardennes. He continued in this post through the successful invasion of Yugoslavia and Battle of Greece. On 18 May 1941 Zeitzler was awarded the Knight's Cross of the Iron Cross. His greatest success came during Operation Barbarossa, the 1941 invasion of the Soviet Union. During the first two months of Barbarossa, 1st Panzer Army plunged east into Soviet territory, then moved south to the Black Sea to cut off Soviet forces in the Battle of Uman, then north to encircle Soviet forces around Kiev, then south again across the Dnieper River, and then further south to cut off Soviet forces near the Sea of Azov. Through all this strenuous campaigning, Zeitzler kept 1st Panzer Army moving smoothly and ensured that supplies arrived. In appreciation of Zeitzler, Kleist commented "The biggest problem in throwing about armies in this way was that of maintaining supplies." In January 1942, Zeitzler was made chief of staff to General Gerd von Rundstedt, OB West (Commander in Chief West) and commander of Army Group D. He played an important role in responding to the Canadian raid on Dieppe on 19 August 1942.
ОКХ штаб бастығы
1942 жылдың 24 қыркүйегінде Зайцлер генерал-лейтенант ("Жетіскерлер генералы") шеніне көтеріліп, сонымен бірге Франц Халдердің орнына ОКХ Бас штабының бастығы болып тағайындалды. Гитлер Зайцлердің оңтүстік және жанданды баяндамаларына риза болды, сондықтан оны бірнеше жоғары шенді және тәжірибелі офицерлерден артық таңдады. Альберт Шпеердің сөзіне сүйенсек, Гитлер "менің бұйрықтарымды ойлап-толқып, мазасыздыққа түспей, керісінше, оларды белсенді түрде орындауға ұмтылатын" сенімді көмекшіні қалаған. Зайцлер шеніне көтерілгеннен кейін Гитлер оның міндетіне берілгендігі мен күреске дайындығына риза болды. 1942 жылдың қарашасында совет әскерінің қарсы шабуылы Сталинградтағы неміс әскерінің 6-шы армиясын қоршап алды. Зайцлер 6-шы армияның дереу Сталинградтан Донға қарай үзіліп өтуін және бұзылған майданды қалпына келтіруді ұсынды. Бірақ Гитлер ашуланып, Зайцлердің ұсынысын қабылдамады және 6-шы армияға Сталинград маңында бекініп тұруға бұйрық берді, нәтижесінде армия талқандалды. 1943 жылдың басында Зайцлер шығыстағы неміс әскерінің соңғы ірі шабуылы – «Цитадель» операциясының алғашқы жоспарларын жасады және басқа бірнеше жоғары шенді офицерлердің қарсылығына қарамастан, Гитлерді шабуылды бастауға көндірді. Бұл шайқас немістер үшін стратегиялық жеңіліспен аяқталды және одан кейін бірқатар қорғаныс шайқастары болды. 1944 жылы Зайцлер мен Гитлердің арақатынасы нашарлады. Гитлер оны сәуір және мамыр айларында Қырымдағы неміс әскерінің жеңілісіне кінәлады. Бұл Зайцлердің отставкаға кету ниетін білдірді. Жылдың ортасына қарай Зайцлер Батыс Еуропадағы жағдайдың нашарлауынан және Нормандияға одақтас әскерінің қонғаннан кейін Гитлердің Армия тобын шегіндіруге рұқсат бермеуінен Гитлерге деген сенімін толығымен жоғалтты. 1 шілдеде Зайцлер нервтік ауруға шалдығып, Гитлердің Бергхоф резиденциясынан қашып кетті. Гитлер онымен ешқашан сөйлеспеді және 1945 жылдың қаңтарында әскерден шығарып, форма кию құқығынан айырды.
On 24 September 1942 Zeitzler was promoted to General der Infanterie ("General of the Infantry") and simultaneously appointed Chief of the OKH General Staff, replacing Franz Halder. Hitler had been impressed by Zeitzler's optimistic and vigorous reports, and chose him over several higher ranked and more senior officers. Albert Speer states Hitler wanted a reliable assistant who "doesn't go off and brood on my orders, but energetically sees to carrying them out." Following Zeitzler's promotion, Hitler was initially impressed with his dedication to his task and fighting spirit. In November 1942, Soviet counterattacks surrounded the German Sixth Army in Stalingrad. Zeitzler recommended that Sixth Army immediately break out and withdraw from Stalingrad to the Don bend, where the broken front could be restored. Hitler instead became enraged, overruled Zeitzler, and personally ordered the Sixth Army to stand fast around Stalingrad, where it was destroyed. During early 1943 Zeitzler developed the initial plans for Operation Citadel, the final major German offensive in the east, and convinced Hitler to undertake the offensive despite the objections raised by several other senior officers. This battle ended in a strategic defeat for the Germans, and a series of defensive battles ensued. Zeitzler's relationship with Hitler deteriorated during 1944. Hitler blamed him for the German defeat in the Crimea during April and May. This caused Zeitzler to signal his desire to resign. By the middle of the year Zeitzler had lost all faith in Hitler's tactics as a result of the deteriorating situation in Western Europe after the Allied landing at Normandy and Hitler's refusal to allow Army Group Centre to withdraw to more defensible positions on the Eastern Front. On 1 July Zeitzler suffered a nervous breakdown, and fled Hitler's Berghof residence. Hitler never spoke to him again, and had him dismissed from the Army in January 1945, refusing him the right to wear a uniform.
Соғыстан кейінгі өмір
Соғыс аяқталғаннан кейін Зайцлер британ әскерлеріне түсті. Ол 1947 жылдың ақпан айының соңына дейін соғыс тұтқыны болып қалды. Ол Нюрнберг процесінде қорғау тарапынан куә ретінде сөйледі және АҚШ армиясының Тарихи бөлімінің Оперативтік тарих секторында (неміс тілінде) жұмыс істеді. Зайцлер 1963 жылы Жоғарғы Бавариядағы Хоэнашау қаласында өкпе рагынан қайтыс болды.
At the end of the war, Zeitzler was captured by British troops. He was a prisoner of war until the end of February 1947. He appeared as a witness for the defense during the Nuremberg trials, and worked with the Operational History Section (German) of the Historical Division of the U. S. Army. Zeitzler died of lung cancer in 1963 in Hohenaschau in Upper Bavaria.
Марапаттар
Темір крестінің рыцарлық ордені 1941 жылдың 18 мамырында Oberst i. G. және Panzer Gruppe 1 штабының бастығы ретінде берілді.
Knight's Cross of the Iron Cross on 18 May 1941 as Oberst i. G. and Chef des Generalstabes Panzer Gruppe 1