Жорж Эекхуд: Фламанд суретшісі мен әлеуметтік реализмнің шебері
Georges Eekhoud
Бельгиялық жазушы Жорж Экхуд (1854-1927) – фламанд тегінен шыққан, бірақ француз тілінде жазған романшы. Ауылдық өмір мен қоғамның көлеңкелі жақтарын бейнелеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық романшы
Belgian novelist
Жорж Экод (27 мамыр 1854 – 29 мамыр 1927) – фламанд тегі бар, бірақ француз тілінде жазған бельгиялық романшы. Экод – ауылдық және қалалық күнделікті өмірдің сахналарын бейнелеу шеберлігімен танымал аймақтық жазушы. Ол адамның құштарлығының көлеңкелі жақтарын көрсетуге және қоғамнан шеттетілгендер мен жұмысшы табы туралы жазуға бейім болды.
Georges Eekhoud (27 May 1854 – 29 May 1927) was a Belgian novelist of Flemish descent, but writing in French. Eekhoud was a regionalist best known for his ability to represent scenes from rural and urban daily life. He tended to portray the dark side of human desire and write about social outcasts and the working classes.
Ерте өмір және шығармашылық
Экод Антверпенде дүниеге келді. Жайлы жағдайда өмір сүрген отбасының мүшесі болған ол, бала кезінде ата-анасынан айырылды. Өзінің күшіне енген кезде журналда жұмыс істеуге кірісті. Алдымен түзетуші болып, кейіннен сериал жазуға қатысты. 1877 жылы әжесінің жомарттығының арқасында жас Экод өзінің алғашқы екі кітабын – «Мюртес және Кипр» (Myrtes et Cyprès) және «Поэтикалық зигзагтар» (Zigzags poétiques) поэзия жинақтарын жариялады. 1880-ші жылдардың басында Экод «Les XX» (Жиырма) және «La Jeune Belgique» (Жас Бельгия) сияқты француз-бельгиялық суретшілердің бірнеше ағымына қатысты. Оның алғашқы романы «Кees Doorik» 1883 жылы жарық көрді, ол кісі өлтірген қатал жас шаруаның өмірі туралы еді. Белгілі еркін ойлы баспагер Анри Кистемекерс үш жылдан кейін оның екінші басылымын шығарды. Экод Эдмонд де Гонкур және Жорис Карл Гюйсманс сияқты танымал авторлардан мақтау алды, олар екеуі де Экодқа жеке хат жіберді. Оның екінші прозалық кітабы «Кермесс» (Мейрам, 1884) үшін Гонкур мен Гюйсманс ғана емес, сонымен қатар Эмиль Зола да оны жоғары бағалады, оның туралы Экод 1879 жылы эссе жазған болатын. 1886 жылы оның «Les milices de Saint François» (Франциск Ксавьер сарбаздары) романы жарық көрді. Осы кезде Экодтың басты тақырыбы Антверпеннің шығысындағы кедей шаруалар ауданы – Кампин аймағы болды. Оның ерекше стилі жас шаруаларға деген құлшынысымен және олардың қиын өміріне деген сүйіспеншілігімен ерекшеленді. Оның ең танымал романы «Жаңа Карфаген» (La nouvelle Carthage) 1893 жылы түпнұсқа күйінде басылып, көп рет қайта басылды. Ол ағылшын, неміс, голланд, орыс, румын және чех тілдеріне аударылды. Бұл кітапта ауылдық Кампин Антверпен портының қаласындағы және оның лас индустриясындағы махаббат пен өлімнің қатыгез өмірімен ауыстырылды. Экод екі томдық әңгімелер жинағын жариялады: «Cycle patibulaire» 1892 жылы (Брюссель, Kistemaeckers), 1896 жылы «Le Cycle patibulaire» (Париж, Mercure de France) және 1895 жылы «Mes communions» (Брюссель, Kistemaeckers), 1897 жылы (Париж, Mercure de France) қайта басылды. Осы әңгімелердің көптегені ер адамдар арасындағы ашық махаббат оқиғаларын қамтиды, сонымен қатар Экод Оскар Уайльдты «Le Tribunal au chauffoir» деген шығармасында қорғады, ол алғаш рет 1895 жылдың қыркүйегінде, Уайльд сотталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, «L’Art Jeune» әдеби журналында, содан кейін 1896 жылы «Le Cycle patibulaire» басылымында жарияланды.
Eekhoud was born in Antwerp. A member of a fairly well off family, he lost his parents as a young boy. When he came into his own he started working for a journal. First as a corrector, later he contributed a serial. In 1877, the generosity of his grandmother permitted young Eekhoud to publish his first two books, Myrtes et Cyprès and Zigzags poétiques, both volumes of poetry. In the beginning of the 1880s Eekhoud took part in several of the modern French Belgian artist movements, like Les XX (The Twenty) and La Jeune Belgique (Young Belgium). Kees Doorik, his first novel was published in 1883, about the wild life of a tough young farmhand who committed a murder. The renowned free thinking publisher Henri Kistemaeckers brought out a second edition three years later. Eekhoud received some guarded praise by famous authors like Edmond de Goncourt and Joris Karl Huysmans who both sent Eekhoud a personal letter. For his second prose book, Kermesses (Fairs, 1884), not only Goncourt and Huysmans praised him, but also Émile Zola, about whom Eekhoud had written an essay in 1879. In 1886 his novel Les milices de Saint François (The Soldiers of Saint Francis Xavier) was published. By now Eekhoud's established subject was the rural Campine, a poor farmers' district east of Antwerp. He had a distinct style permeated with enthusiasm for the roguish young farm labourers and their rough and tumble lives. His most famous novel, La nouvelle Carthage (The New Carthage) was published in its definitive form in 1893, and many times reprinted. It has also been translated in English, German, Dutch, Russian, Romanian and Czech. The rustic Campine was in this book replaced with the brutal life of love and death in the Antwerp dockland metropolis and its dirty industry. Eekhoud published two volumes of short stories: Cycle patibulaire in 1892 (Brussels, Kistemaeckers), reedited in 1896 as Le Cycle patibulaire (Paris, Mercure de France) and in 1895 Mes communions (Brussels, Kistemaeckers), reedited in 1897 (Paris, Mercure de France). Many of these stories contain brazen love stories between men, and Eekhoud even defended Oscar Wilde in "Le Tribunal au chauffoir", first published in the literary periodical L’Art Jeune in September 1895, just a few months after Wilde's conviction, and then in the 1896 edition of Le Cycle patibulaire.
Escal-Vigor
1899 жылы Икоуд оқырмандарына жаңа және батыл роман – «Эскаль Вигор» ұсынды. Бұл оның басты кейіпкері, граф Генри де Кельмарктың қасары, бірақ ол «Эскаут» атауын білдіреді, француз тілінде Шелда өзенін, ал «Вигор» латын тілінде – Күшті көрсетеді. Көптеген оқырмандар таң қалды, себебі кітапта ер адамдар арасындағы махаббат туралы сөз болады. Икоудтың өмірбаясын жазған Миранде Люсьеннің айтуынша, «Эскаль Вигор» – өзі туралы толық еркіндікпен айтқысы келген адамның кітабы. «Эскаль Вигор» – біртекті, түзу сызықты мәтін. Оқиға кез келген тоқтап тұрусыз, соңғы сахнаға – шейіттікке дейін жетеді, сол сәтте азапталған денелер өз ісінің дұрыстығын куәландырады. Ал құрамына келсек, «Эскаль Вигор» – Икоудтың ең аз декаденттік туындысы. Икоуд оқырманды тоқтап, ойға далуға мәжбүр ететін күрделі және көне сөздерді аз қолданады. Гомосексуализм туралы ашық және қатаң роман болған «Эскаль Вигор» қиындықтарға қадам басты. Көптеген сыншылар, мысалы, Рахильда мен Эжен Демольдер оны жақсы қабылдағанымен, оған қарсы сот процесі қозғалды. Дегенмен, көптеген әдеби тұлғалардың наразылық толқыны және әдеби амбициялары бар айлакер адвокат Эдмонд Пикард Икоудты ақтауға үлкен үлес қосты. «Excal Vigor» 1909 жылы ағылшын тіліне «Escal Vigor» деген атпен аударылып, жарияланды. Джордж Икоудтың француз романы, алдынан күресшіл сөздері бар, оларды Икоудтың өзі немесе оның баспагері Чарльз Каррингтон жазған болуы мүмкін. Бұл аударма кейіннен АҚШ-та 1930 жылы Panurge Press басылымында «Ажыраңқы махаббат. Аномальдық құштарлық туралы роман» деген атпен, ал 1965 жылы Guild Press басылымында «Ажыраңқы махаббат. Эскаль Вигор» деген атпен жарық көрді.
In 1899 Eekhoud offered to his readers a new and daring novel, Escal Vigor. This is the name of the castle of its protagonist, count Henry de Kehlmark, but it conveys the name 'Escaut', French for the river Scheldt, and 'Vigor', Latin for Power. Many of these readers were shocked, because the book is concerned with love between men. According to Eekhoud's biographer Mirande Lucien, Escal Vigor was the book of a man who wanted to speak about himself in all freedom. Escal Vigor is a homogeneous, linear text. The story goes without detours to its final scene of the martyrdom, the moment that the tortured bodies testify of the justness of their cause. As for its composition, Escal Vigor is the least decadent of Eekhoud's works. Eekhoud makes much less use of the elaborate and old fashioned words that make the reader stop and wonder. A clear and resolute novel about homosexuality, Escal Vigor was heading towards trouble. Although it was well received by most critics, like Rachilde and Eugène Demolder, a lawsuit was launched against it. However, a storm of protest, especially vociferous because of numerous literary celebrities, and a cunning lawyer with literary aspirations, Edmond Picard, did their part in acquitting Eekhoud. Excal Vigor was translated and published in English in 1909 under the title Escal Vigor. A novel from the French of George Eekhoud, with a militant foreword, probably written by Eekhoud himself, or by his publisher Charles Carrington. This transation is subsequently published in the US under the title A Strange Love. A Novel of abnormal passion by Panurge Press in 1930 and in 1965 by Guild Press under the title A Strange Love. Escal Vigor.
Экоудтың соңғы жылдары
Кейінгі романдары мен әңгімелері, мысалы, 1904 жылғы «L’Autre vue» романы (Париж, Mercure de France), 1926 жылы «Voyous de velours ou L'autre vue» (Брюссель, Renaissance du Livre) және «Les Libertins d'Anvers» (Антверпен либертиндері, 1912) аттарымен қайта басылды. Экоуд Жак д’Адельсвард Ферсенмен хат алмасып, оның сәнді әдеби айлық журналы «Akademos» (1909) журналына материалдар ұсынды. Ол сондай-ақ жас Якоб Исраэль де Хаанмен достық қарым-қатынас орнатып, оған әсер етті, ол өзінің белгілі бельгиялық әріптесі туралы, әсіресе «La Nouvelle Carthage» және «Les Libertins d'Anvers» тақырыбында бірнеше өлеңдер жазды. Экоуд өз кезегінде Де Хаанның «Pathologieën» (Pathologies, 1908) атты садомазохистік романына алғысөз жазды. Екі автор хат арқылы байланыста болды. Экоуд Бельгияны қиратып кеткен Бірінші дүниежүзілік соғыста бейбітшілдікке берілгендігіне дейін танымал жазушы болып қала берді, содан кейін оның даңқы төмендеді. Жиырмасыншы жылдары оның кітаптары қайта басыла бастады, бірақ ол 1927 жылы Шаербекте қайтыс болды. Экоуд 1895–1927 жылдарға арналған, шамамен 5000 беттен тұратын көлемді күнделік қалдырды, ол 1982 жылы Брюссельдің Корольдік кітапханасы сатып алды. Бельгияның әртүрлі кітапханаларында кең ауқымды хаттар жинағы сақталған.
Later novels and stories, like his 1904 novel L’Autre vue, (Paris, Mercure de France) reedited in 1926 under the title Voyous de velours ou L'autre vue (Brussels, Renaissance du Livre) and Les Libertins d'Anvers ( Antwerp libertines, 1912) also contain notions of queer love or sometimes only hints of admiration for masculinity, e. g. Dernières Kermesses (1920). Eekhoud corresponded with Jacques d'Adelswärd Fersen and contributed to his sumptuous literary monthly Akademos (1909). He also befriended and influenced young Jacob Israël de Haan, who authored several poems on themes of his older Belgian colleague, especially La Nouvelle Carthage and Les Libertines d'Anvers. Eekhoud for his part wrote the preface of De Haan's sadomasochist novel Pathologieën (Pathologies, 1908). The two authors kept in contact by letter. Eekhoud continued to be a well respected author until he put on a firmly pacifistic stance in World War I that ravaged Belgium, after which his star declined. In the twenties his books started to be reprinted again, although he died in 1927 at Schaerbeek. Eekhoud left a voluminous diary (1895–1927) of some 5000 pages, that has been bought by the Royal Library of Brussels in 1982. Various Belgian libraries contain extensive collections of correspondence.
Қазіргі заманғы қызығушылық
Қазіргі кезде, әсіресе оның шығармаларындағы квирлік аспектіге көп көңіл бөлінуде. Escal Vigor 1982 жылы қайта басылды, ал Экоудтың журналист Сандер Пьерронға жазған махаббат хаттары Миранде Люсьен редакциялап, 1993 жылы «Mon bien aimé petit Sander» деген атпен жарық көрді. Миранде Люсьен Жорж Экоуд туралы өмірбаян да жариялады: «Экоуд ле раук» (1999).
Nowadays, especially the queer aspect of his works has enjoyed attention. Escal Vigor has been reprinted in 1982, and Eekhoud's love letters to the journalist Sander Pierron were edited by Mirande Lucien and published in 1993 under the title Mon bien aimé petit Sander. Mirande Lucien also published a biography of Georges Eekhoud: Eekhoud le rauque (1999).