Кіріспе

Көздің жас қапшығынан мұрын қуысына жасты тасымалдайды. Мұрын-жас жолы (немесе жас түтігі) көздің жас қапшығынан мұрын қуысына жасты алып келеді. Бұл жол көздің қуысында жоғарғы жақ сүйегі мен жас сүйегі арасында басталып, төмен және артқа қарай жүреді. Мұрын-жас жолының мұрын қуысының төменгі мұрындыққа ашылуы шырыш қабықшаның бүктемесімен (Хаснер клапаны немесе plica lacrimalis) жартылай жабылады. Артық жас мұрын-жас жолы арқылы төменгі мұрындыққа ағып түседі. Сондықтан адам жылағанда немесе аллергиядан көзі суланғанда мұрнынан су ағады, сондай-ақ кейде көз тамшыларының дәмін сезінуіміз мүмкін. Осы себепті, кейбір көз тамшыларын қолданғанда, дәрінің көзден шығып, денеде басқа жерлерде қосымша әсерлер тудырмауы үшін, мұрындық-жас жолын саусақпен басып жабуға кеңес беріледі, себебі ол канал арқылы мұрын қуысына өтеді. Жас қапшығы сияқты, бұл жол да шырыш бөліп шығаратын тостаған тәрізді жасушалары бар қабатталған бағаналы эпителиймен қапталған және жалғаушы тіндермен қоршалған.

Клиникалық маңызы

Жас-мұрын каналдың бітелуі мүмкін. Бұл көз жасының эпифора деп аталатын (созылмалы, төмен деңгейдегі жас-мұрын каналдың бітелуі) артық ағып кетуіне алып келеді. Туа біткен бітелу каналдың кисталық кеңеюіне себеп болуы мүмкін және бұл дакриоцистоцеле немесе Тимо кистасы деп аталады. Көз құрғақтығы синдромы бар адамдарға сұйықтық ағынын шектеу және ылғалды сақтау үшін каналдарды бітетін тығындар салынуы мүмкін. Құлақ инфекциясы кезінде артық шырыш көз жасының ағысымен кері бағытта, жас-мұрын канал арқылы ағуы мүмкін. Жас-мұрын каналды қамтитын канал жас-мұрын канал деп аталады. Адамдарда еркектердің жас ағу жолдары әйелдерге қарағанда ірілеу болады.