1849 жылғы Канада провинциясының заңы: Қозғалыс салдарынан зардап шеккендерге өтемақы төлеу туралы. Жауапты үкіметтің маңызды қадамы, тарихымыздағы маңызды заң.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1849 жылғы Канада провинциясындағы заң
1849 law in the Province of Canada
Көтеріліс шығындары туралы заң (толық атауы: 1837 және 1838 жылдардағы көтеріліс кезінде мүлкі қиратылған Төменгі Канададағы тараптарды өтеу туралы акт) – 1849 жылы Канада провинциясының заң шығарушы органы қабылдаған даулы заң. Оның қабылдануы және генерал-губернатор Джеймс Брюс, Эльгин графының 8-шісі берген кейінгі корольдік келісімі, колониядағы жауапты үкіметтің растауы ретінде, осы заң жобасын канадалық саяси тарихтағы маңызды заң жобасы етеді. Бұл заң жобасы 1837 жылғы көтерілістер кезінде мүлкін жоғалтқан Төменгі Канада азаматтарын Жоғарғы Канададағыдай өтемақымен өтеу мақсатында қабылданды. Бұл шараны екі фактор даулы етті. Көтеріліс қатысушыларына салық төлеушілердің ақшасынан өтемақы төленбесе де, Төменгі Канадада көтеріліске деген ықылас кеңінен тарағандықтан, Төменгі Канададағы өтемақы "көтерілісшілерге ақша беру" ретінде қарастырылды. Екіншіден, армияның келтірген зияны көтерілісшілердің келтірген зиянынан әлдеқайда көп болды, сондықтан армияның келтірген зиянын өтеу туралы ережелерді қабылдау тәжге қарсы адалдықсыздық актісі деп есептелді. Заң жобасының қабылдануы Монреальдің кейбір тори азаматтарын ашуландырып, Монреаль қырқыны деп белгілі бірнеше апталық зорлық-зомбылықтарға әкеп соқты. Бұл 1849 жылдың 25 сәуірінде Монреальде орналасқан Парламент ғимаратының өртелуімен аяқталды.
The Rebellion Losses Bill (full name: An Act to provide for the Indemnification of Parties in Lower Canada whose Property was destroyed during the Rebellion in the years 1837 and 1838) was a controversial law enacted by the legislature of the Province of Canada in 1849. Its passage and subsequent royal assent, this being a affirmation of responsible government in the colony, by the Governor General, James Bruce, 8th Earl of Elgin makes the bill a landmark piece of legislation in Canadian political history. The bill was enacted to compensate Lower Canadians who lost property during the Rebellions of 1837 with measures similar to those providing compensation in Upper Canada. Two factors made this measure controversial. Even though participants in the Rebellion could not be compensated with taxpayer's money, sympathy for the Rebellion was more widespread in Lower Canada so that compensation in Lower Canada was seen as "giving money to the rebels". Secondly, the damage done by the army far exceeded the damage done by the rebels, so that enacting provisions to compensate for damages done by the army was considered an act of disloyalty to the Crown. The enactment of the bill angered some of Montreal's Tory citizens and provoked weeks of violent disturbances known as the Montreal Riots. These culminated in the burning of the Parliament building on April 25, 1849, which at the time was in Montreal.
Дрейпер Вигер үкіметі
1845 жылғы 28 ақпанда Заң шығарушы жиналыста отырған өкілдер бірауыздан губернатор Меткалфтан 1837–1838 жылдардағы қарулы қақтығыс кезінде мүлкі зақымдалған немесе жойылған Төменгі Канада тұрғындарына өтемақы төлеу шараларын қабылдауды сұраған үндеудің мәтінін қабылдады. Бұған дейін, Жоғарғы Канада Парламентінің соңғы сессиясында 1840 жылғы 23 қазанда өкілдер акт қабылдады (3 Vict. c. 76), ол сол провинцияда 1837 жылғы көтеріліс кезінде туындаған шығындар үшін белгілі бір тұлғаларға өтемақы төлеуді қарастырды. Тұрғындардан түскен талаптарды қарау үшін 40 000 фунт стерлингтік қаражат бөлінді, бірақ провинция қазынасының бос болғандықтан, ешқандай сома жұмсалмады. 1838 жылы қабылданған актіге түзету енгізген 1840 жылғы акт қарулы қақтығыс кезінде адамдардың адалдығын тексермей, мүлкі зақымдалған азаматтарға өтемақы төлеуді көздеді. Өз кезегінде, Төменгі Канаданың Арнайы кеңесі 1838 жылы белгілі бір тұлғаларға өтемақы төлеу үшін жарлық шығарды, бірақ олардың тәжге деген адалдығын ескере отырып. 1845 жылғы 29 наурызда губернатор Канаданың батысындағы таверналарға берілген лицензиялардан түскен кірістерді бұрынғы Жоғарғы Канадаға қоныс аударған және әлі де ешқандай өтемақы алмаған тұрғындардың талаптарын өтеуге бөлуге қатысты заңға қол қойды. Осы заң арқылы 1845 жылғы 5 сәуірден 1849 жылғы 24 қаңтарға дейін 38 658 фунт стерлинг жиналды. Кейін, 1846 жылы, некеге тұруға берілген лицензиялардан түскен кірістер де осы мақсатқа бағытталды. 1845 жылы губернаторға жолдаған үндеуді қабылдағаннан кейін, Дрейпер–Вигер үкіметі 24 қарашада Төменгі Канада тұрғындары 1838 жылдан бері жіберген талаптарды тексеру үшін комиссия құрды, олардың негізділігін анықтап, төленуге тиіс соманы бағалау үшін. Комиссия мүшелері – Джозеф Дионн, П. Х. Мур, Жак Вигер, Джон Симпсон және Джозеф Убальде Бодри 1846 жылғы сәуірде алғашқы есебін ұсынды. Үкімет олардан көтеріліске қатысқандар мен бүлікшілерге қолдау көрсетпегендердің арасын ажыратуды талап етті. Қарастырылған талаптардың жалпы сомасы 241 965 фунт стерлинг, 10 шиллинг және 5 пенниге жетті, бірақ комиссия мүшелері толыққанды тексеруден кейін үкімет төлейтін сома 100 000 фунт стерлингтен аспауы мүмкін деп санайтын. Жиналыс 1846 жылғы 9 маусымда есеп ұсынылғанға дейін қарастырылған талаптар үшін 9986 фунт стерлинг өтемақы төлеуге рұқсат беру туралы қаулы қабылдады. Парламент 1847 жылғы 6 желтоқсанда таратылғанға дейін бұл мәселе бойынша ешқандай шара қабылданбады.
On February 28, 1845, the representatives sitting in the Legislative Assembly unanimously adopted the text of an address asking Governor Metcalfe to take measures to compensate the inhabitants of Lower Canada whose properties were damaged or destroyed during the armed conflict of 1837–8. Prior to that, in the course of the last session of the Parliament of Upper Canada on October 23, 1840, the representatives had passed an act (3 Vict. c. 76) to indemnify certain parties for losses incurred during the uprising in that province in 1837. A credit of £40,000 had been appropriated to address claims made by inhabitants, but no amount had been spent because the treasury of the province was empty. Amending an act passed in 1838, the act of 1840 provided for the indemnification of civilians whose property had been damaged without enquiring into the presumed loyalty of persons during the armed conflict. On its part, the Special Council of Lower Canada had also issued an ordinance, in 1838, to indemnify certain parties, but on the basis of their presumed loyalty to the crown. On March 29, 1845, the governor assented to a bill allocating the revenue from the tavern licences in Canada West to the payment of claims by habitants settled in the former Upper Canada who had still not received any compensation. A sum of £38,658 was raised between April 5, 1845 and January 24, 1849 by the means of this law. Later, in 1846, the revenues from wedding licences were also allocated for the same purpose. Following the adoption of the address to the governor in 1845, the Draper–Viger government set up, on November 24, a commission to enquire into the claims the inhabitants of Lower Canada had sent since 1838, to determine those that were justified and provide an estimate of the amount to be paid. The five commissioners, Joseph Dionne, P. H. Moore, Jacques Viger, John Simpson and Joseph Ubalde Beaudry, submitted their first report in April 1846. They received instructions from the government to distinguish between claims made by persons participating in the rebellion and those who had given no support to the insurrectionist party. The total of the considered claims receivable amounted to £241,965, 10s. and 5d., but the commissioners were of the opinion that following a more thorough enquiry into the claims they were unable to make, the amount to be paid by the government would likely not go beyond £100,000. The Assembly passed a motion on June 9, 1846, authorizing compensation of £9,986 for claims studied prior to the presentation of the report. Nothing further was accomplished on this question until the dissolution of parliament on December 6, 1847.
Балдуин Лафонтейннің үкіметі
1848 жылдың қаңтарында өткен жалпы сайлау Ассамблея палатасының құрамын оппозициялық партияның пайдасына өзгертті, яғни Роберт Болдуин мен Луи Ипполит Лафонтен басқаратын орташа реформаторлардың ықпалы артты. Жаңа губернатор лорд Элгин 30 қаңтарда колонияға келді және алғашқыда палата мүшелерінің көпшілігі қолдамаған үкімет құрды. Олар 3 наурызда атқарушы билікке сенімсіздік білдіріп, қолдауларын кері тартып алды. 7 наурызда губернатор Элгин біріккен провинцияның екі бөлігіндегі көпшілік партиялардың лидерлері Болдуин мен Лафонтенді атқарушы кеңеске шақырды. 11 наурызда Кеңеске 11 жаңа министр кірді. 1849 жылдың 29 қаңтарында Лафонтен 9 ақпанда "1837 және 1838 жылдардағы саяси көтерілістер кезінде Төменгі Канаданың кейбір тұрғындарына келген зиянды анықтау және оны өтеу қажеттігін" қарастыру үшін бүкіл палатадан тұратын комитет құруды ұсынды. Бұл ұсынысты қарау бірнеше рет кейінге қалдырылды. Үкіметтің "көтерілісшілерге ақы төлеуіне" қарсы болған оппозициялық партия 1838 жылдан бері тоқтап тұрған мәселені зерттеуді бастауға ықылымсыздық танытты. Оның мүшелері Лафонтеннің ұсынысына түрлі түзетулер енгізді: біріншісі, 13 ақпанда, он күн ішінде дауыс беру туралы хабарлау, "елдің пікірін білдіруге уақыт беру үшін"; екіншісі, 20 ақпанда, палатаның "мұндай ұсынысты қарауға құқығы жоқ" деп мәлімдеді, себебі генерал-губернатор палатаға "ағымдағы сессияда Төменгі Канададағы көтерілістерден туған зиянды өтеу туралы ережелерді енгізуді" ұсынбаған еді. Түзетулер қабылданбады және комиссия ақыры 20 ақпанда құрылды, бірақ палата отырысын жабылды. 13 және 20 ақпан аралығындағы пікірталастар өте қызу болды және палатада өкілдердің сөздік шабуылдары тез арада физикалық қақтығысқа ұласты. Тори партиясының депутаттары Генри Шервуд, Аллан МакНаб және Принс ұсынылған шараның заңдылығына күдік келтірді, олардың пікірінше, ол бұрынғы "көтерілісшілерді" марапаттаумен қатар 1837 және 1838 жылдары оларға қарсы күрескен "сенімді" азаматтарды қорлаған. 15 ақпанда атқарушы кеңесшілер Фрэнсис Хинкс пен Уильям Хьюм Блейк сондай-ақ қарсылық білдірді, тіпті Блейк торилерді нағыз көтерілісшілер деп атады, себебі, оның сөзіне қарағанда, олар британдық конституцияның қағидаларын бұзып, 1837-1838 жылғы азаматтық соғысқа себепкер болды. Мистер Блейк сөзінен кейін кешірім сұраудан бас тартты, нәтижесінде галереяда тұрған көрермендер арасында жанжал шықты. Палата спикері оларды шығарып салды, ал МакНаб пен Блейк арасындағы қақтығыстың алдын қару-жарақ сержантының араласуымен болдырды. 16 ақпанда Кингстон округінің оппозициялық депутаты Джон А. Макдональд Уильям Хьюм Блейкті жекпе-жекке шақырды. Блейк бір құжаттың үзінділерін оқып жатқанда, Макдональд оның сөзін үзіп, толық сөз тіркестері мен абзацтарды оқып беруін сұрады. Блейк қалағанын оқитынын айтты. Макдональд бұл жауапқа риза болмады және Блейкке жекпе-жекке шақыру мазмұны жазылған хат жіберді. Екі ер адам бөлмеден шығып кетті. Бірақ спикер отырысты тоқтатып, оларды міндеттеріне оралуға сержантты жіберді. Макдональд қайтып келді, ал Блейк табылмай қалды. Ол 19 ақпанда палата алдындағы таяқшаға тұрып, кетіп қалғаны үшін түсіндіру беруге шақырылды. Палата оның түсіндірмесін қабылдады. Екі ер адам палата мүшелеріне жекпе-жектің жойылғанын мәлімдеді. 27 ақпанда заң жобасы енгізіліп, сол күні бірінші оқылымнан өтті, ал 2 наурызда екінші оқылымнан өтті. 9 наурызда заң шығарушы Ассамблея заң жобасын 47-ге қарсы 18 дауыспен қабылдады. Бұрынғы Жоғарғы Канада округінің депутаттары 17-14 дауыспен, ал бұрынғы Төменгі Канада округінің депутаттары 30-4 дауыспен қолдады. Алты күннен кейін заң шығарушы кеңес заң жобасын 20-14 дауыспен мақұлдады. Провинциялық парламенттің екі палатасынан өткеннен кейін, заң жобасы 41 күннен кейін, 1849 жылдың 25 сәуірінде губернатор Элгиннен патшалық келісім алды.
The general election of January 1848 changed the composition of the House of Assembly in favour of the opposition party, the moderate reformists led by Robert Baldwin and Louis Hippolyte Lafontaine. The new governor, Lord Elgin, who arrived in the colony on January 30, first formed a government that did not have the support of the majority of the members in the House. These withdrew their support of the Executive by a vote of no confidence on March 3. On March 7, governor Elgin called in Baldwin and Lafontaine, respectively leaders of the majority parties in both sections of the united province, to the Executive Council. On March 11, 11 new ministers entered the Council. On January 29, 1849, Lafontaine moved to form a committee of the whole House on February 9 to "take into consideration the necessity of establishing the amount of Losses incurred by certain inhabitants in Lower Canada during the political troubles of 1837 and 1838, and of providing for the payment thereof". The consideration of this motion was pushed ahead on several occasions. The opposition party, which denounced the desire of the government to "pay the rebels", showed itself reluctant to begin the study of the question which was on hold since 1838. Its members proposed various amendments to Lafontaine's motion: a first, on February 13, to report the vote within ten days "to give time for the expression of the feelings of the country"; a second one, on February 20, declaring that the House had "no authority to entertain any such proposition" since the Governor General had not recommended that the House "make provision for liquidating the claims for Losses incurred by the Rebellions in Lower Canada, during the present session". The amendments were rejected and the committee was eventually formed on Tuesday, February 20, but the House was adjourned. The debates that took place between February 13 and 20 were particularly intense and, in the House, the verbal violence of the representatives soon yielded to physical violence. Tory MPPs Henry Sherwood, Allan MacNab and Prince attacked the legitimacy of the proposed measure because according to them it rewarded the "rebels" of yesterday and constituted an insult to the "loyal" subjects who had fought against them in 1837 and 1838. On February 15, executive councillors Francis Hincks and William Hume Blake retorted in the same tone and Blake even went as far as claiming the Tories to be the true rebels, because, he said, it was they who had violated the principles of the British constitution and caused the civil war of 1837–38. Mr. Blake refused to apologize after his speech, and a mêlée burst out among the spectators standing on the galleries. The speaker of the House had them expelled and a confrontation between MacNab and Blake was avoided by the intervention of the Sergeant at Arms. On February 16, John A. Macdonald, opposition MPP for the riding of Kingston, provoked William Hume Blake to a duel. While Blake was reading excerpts from a document, Macdonald interrupted him to request that he read the phrases and paragraphs in full. Blake replied that he would read whatever he wanted to read. Macdonald did not appreciate the reply and passed a written note to Blake which provoked him to a duel. The two men left the room to go outside. Soon after, the Speaker suspended the sitting and sent the sergeant at arms to bring them back to their duty. Macdonald came back while Blake could not be found. He was asked to appear before the bar of the House on Monday, February 19 to give explanations for his departure. The House accepted his explanation. The two men assured the members of the House that the duel had been cancelled. on February 27, and the bill was introduced the same day, then read a second time on March 2. On March 9, the Legislative Assembly passed the bill by a vote of 47 to 18. MPPs from the former district of Upper Canada voted in favour, 17 to 14, while those of the former Lower Canada voted 30 to 4 in favour. Six days later, the Legislative Council approved the bill 20 to 14. Having passed both Houses of the Provincial Parliament, the bill received the royal assent of Governor Elgin 41 days later, on April 25, 1849.
Патшалық келісім
Торилердің қарсылығына қарамастан, заң жобасы реформашылдар басымдық құрған заң шығарушы органмен қабылданды және лорд Элгинге мақұлдау үшін ұсынылды. Кейбір ашуланған ағылшын канадалықтары губернатордан мақұлдаудан бас тартуды талап етті. Лорд Элгиннің өзінде де заң жобасына қатысты үлкен алаңдаушылықтары болды, бұл көптеген торилерді губернатордың заң жобасын қабылдамайтынына сендірді, бірақ дегенмен ол 1849 жылдың 25 сәуірінде заң жобасына патшалық мақұлдауын берді. Монреальдің ағылшын халқы қатты ашуланды. Элгиннің каретасына тас және шіріген жұмыртқалар лақтырылды, ал кешке қарай екі күнге созылған, мыңдаған адамның қатысқан тәртіпсіздіктер басталды. Көтеріліс тоқтаған кезде, толқындар мыңдаған долларлық зиян келтіріп, Монреаль парламенті ғимаратын қиратты. Күшті қарсылыққа қарамастан, лорд Элгиннің әрекеттерін көптеген канадалықтар және Лондондағы либералдық үкімет қолдады. Заң жобасы төңірегіндегі дау-жанжалдар 1849 жылдың 11 қазанында Монреаль аннексия манифестін жариялаған американдық аннексияшыл қозғалыстың күшеюіне де әсер етті.
Despite the Tories' opposition, the bill was passed by the Reform dominated legislature and submitted to Lord Elgin for assent. Some of the outraged English Canadians demanded that the governor refuse assent. Lord Elgin had his own serious misgivings about the bill—making many Tory supporters confident that the governor would reject the bill—but nonetheless gave royal assent to the bill on April 25, 1849. Montreal's English population was incensed. Elgin's carriage was pelted with stones and rotten eggs, and by the evening a riot had developed which would last for two days and involve thousands of people. By the time the rioting had ended, mobs had caused thousands of dollars in damage and razed the Montreal Parliament building. Despite the violent opposition, Lord Elgin's actions were supported by a majority of Canadians and by the Liberal government in London. The controversy around the bill also contributed to the rise of an American annexationist movement, who published the Montreal Annexation Manifesto on October 11, 1849.