Кіріспе

1961–2003 жылдар аралығындағы АҚШ ядролық стратегиясының құжаты, ядролық соғыс жоспарлау

Бірыңғай интеграцияланған операциялық жоспар (SIOP) 1961 жылдан 2003 жылға дейін АҚШ-тың ядролық соғысқа арналған жалпы жоспары болды. SIOP АҚШ Президентіне нысаналарды таңдаудың әртүрлі нұсқаларын ұсынды және ядролық қаруды іске қосу тәртібін, сондай-ақ нысаналар жиынтығын сипаттады. Бұл жоспар стратегиялық бомбалаушылар, құрлықта орналасқан континентаралық баллистикалық зымырандар (ICBM) және теңізде орналасқан баллистикалық зымырандардың (SLBM) ядролық үштігінің мүмкіндіктерін біріктірді. SIOP – жоғары құпия құжат және АҚШ ұлттық қауіпсіздік саясатындағы ең құпия және сезімтал мәселелердің бірі болды. SIOP 62 деп аталған алғашқы SIOP 1960 жылдың 14 желтоқсанында аяқталды және 1961 жылдың 1 шілдесінде (1962 қаржы жылының басында) қолданысқа енгізілді. SIOP 2003 жылдың ақпанына дейін жыл сайын жаңартылып келді, содан кейін ол 8044 операциялық жоспарымен (OPLAN) алмастырылды. 2012 жылдың шілдесінен бастап АҚШ-тың ядролық соғыс жоспары OPLAN 8010 12, Стратегиялық тиындар және күш қолдану болып табылады.

Жоспарлау процесі

АҚШ-тың ядролық соғыс жоспарының көп бөлігі құпия болып қала бергенімен, бұрынғы SIOP жоспарлау процесі туралы кейбір ақпараттар жарияланды. Жоспарлау процесі президенттің ядролық жоспарлаушыларға басшылық беретін түсініктерді, мақсаттарды және нұсқауларды белгілейтін президенттік директива шығаруымен басталды. Қорғаныс министрі президенттің басшылығын ядролық қару қолдану саясатын (NUWEP) жасау үшін пайдаланды, онда негізгі жоспарлау болжамдары, шабуыл опциялары, нысаналарға қойылған міндеттер, нысаналардың түрлері, нысанаға алу шектеулері және жауынгерлік қолбасшылармен координация көрсетілген. NUWEP кейіннен Біріккен штабтар комитеті (JCS) "Бірлескен стратегиялық қабілеттер жоспарының (JSCP), C (ядролық) қосымшасын" құру үшін қолданды. Бұл құжат ядролық қаруды қолдану үшін нысанаға алу және зиян келтіру критерийлерін қамтитын мақсаттар мен шарттардың толыққанды және егжей-тегжейлі жиынтығын белгіледі. Жоспарлау процесінің соңғы кезеңі Стратегиялық әуе күштері қолбасшылығы (SAC) (1961-1992 жылдары) немесе АҚШ Стратегиялық қолбасшылығы (USSTRATCOM) (1992-2003 жылдары) JSCP-ден басшылық алып, SIOP-қа айналған нақты ядролық соғыс жоспарын жасаған кезде болды. Егжей-тегжейлі жоспарлауды Небраска штатының Омаха қаласындағы SAC штаб-пәтерінде орналасқан Бірлескен стратегиялық нысаналарды жоспарлау басқармасы (JSTPS) жүргізді. SIOP жоспарлау аясында Стратегиялық әуе күштері қолбасшылығы (SAC, кейіннен USSTRATCOM) Ұлттық нысаналар базасы (NTB) деп аталатын нысаналар жиынтығына негізделген жоспарлар мен опциялар жинағын әзірледі. NTB-дағы нысаналардың саны уақыт өте келе өзгерді: 1985 жылы 16 000, 1991 жылы 12 500, ал 2001 жылы 2 500. SIOP негізінен Кеңес Одағындағы (кейін Ресей) нысаналарға бағытталған, бірақ 1970-жылдарға дейін SIOP құрамында болған Қытай Халық Республикасының нысаналары 1997 жылы жоспарға қайта қосылды. 1999 жылы NTB Ресей, Қытай, Солтүстік Корея, Иран, Ирак, Сирия және Ливиядағы нысаналарды қамтыды деген хабар тарады.

Тарих

SIOP және оның қайта аталған ізбасарлары, ең маңыздысы, Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштерінің жеткізу жүйелерін біріктіретін "кешенді" жоспар болып табылады; ол тек бір жоспарлау тобынан дайындалғандықтан ғана "бір" деп аталады. "Жоспар" ішінде бірнеше күрделі жоспарлар болып табылатын "шабуылға қатысты нұсқалар" бар.

Труман

Кеңес Одағының Екінші дүниежүзілік соғыстың соңынан 1950 жылға дейінгі кездейсоқ жоспарлары әдеттегі және қорғаныс сипатында болды деген дәлел жоқ, ал Кеңес әскерінің соғыстан кейінгі демобилизациясы КСРО Еуропада жаңа соғысты ықтимал деп санамағанын көрсетеді. Кеңес доктринасы капиталистік державалардың коммунизмге қанағаттанбауын болжаса да, Кеңес басшысы Иосиф Сталин КСРО мен Батыс екі елдің де тағы бір дүниежүзілік соғысқа бара алмайтынына сенген және Батыстың Кеңес аумағын басып алуға жеткілікті әскер жинау қабілетіне күмәнданды. Сондықтан Кеңес Одағы ядролық бомбалаудан қорғануға және Батыс Еуропаның бомбалаушы базаларына шабуыл жасауға баса назар аударды. 1946 және 1948 жылдарғы жоспарлар белгісіз жаумен соғыс кезінде Германиядағы Кеңес күштерінің Кеңес оккупациялық аймағында қорғаныс позициясын қабылдап, күштер келгенше қарсы шабуылды күтетінін болжады. Дегенмен, Кеңес әскері Батыс әскерінен салмағы жөнінен әлдеқайда көп болды, сондықтан АҚШ-тың стратегиялық ядролық соққы жоспарлары осыған сәйкес жасалды. АҚШ 1946 жылы 17 Silverplate B-29 бомбалаушысы мен 11 атом бомбасына ие болғанмен, атом бомбасына ие жалғыз мемлекет еді. Американың көптеген ертедегі соғыс жоспарлары болмаған қаруды пайдалануға негізделген; мысалы, 1945 жылдың күзіндегі жоспар совет өнеркәсіптік нысаналарына 196 атом бомбасын қолдануды көздеген, бірақ SAC мұндай көлемді 1952 жылға дейін жеткізе алмады. Бұл бомбалар Mark 3 типіне жатқан, салмағы бес тонна, құрастыруға екі күн уақыт және 39 адам қажет болды. Баспасөз 1948 жылдың ортасында Берлин блокадасы кезінде "атомдық қабілетті" B-29 ұшақтары Ұлыбританияға жеткізілгенін хабарлады, сол кезде АҚШ-та шамамен 50 атомдық қару болды. Алайда, Кеңестер барлау арқылы ешбір ұшақтың Silverplate емес екенін білді. Керісінше, олар DOUBLEQUICK жоспарының бөлігі ретінде қолданылған болар еді, ол Екінші дүниежүзілік соғыс сияқты Шығыс Еуропадағы совет әуе базаларына үздіксіз конвенциялық бомбалау шабуылдарын қамтыды. Блокада кезінде Батыстың реакциясынан айырмашылығы, Кеңестер әуе шабуылына қарсы қорғанысын күшейтуден басқа әскери дайындықтарын өзгертпеді. 1949 жылы Кеңестер НАТО құрылуына қарсы шығып, батыс Еуропалық жақтастардың көмегімен жариялық қарым-қатынас жүргізді, бірақ жаңа одақтың әскери күші соншалықты әлсіз болды, сондықтан Политбюро оны құрылғаннан кейін алты ай бойы талқыламады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде маңызды көлік және энергия нысандарына стратегиялық бомбалау қалаларға шабуыл жасаудан тиімді болды, ал соғыстан кейінгі ядролық емес соғыс жоспарлары совет мұнай өнеркәсібіне назар аударуды көздеді. АҚШ-тың соғыс жоспарлаушыларында КСРО-ның жаңартылған карталары болмады, сондықтан олар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі карталарды – кейбіреулері Ресей революциясынан ескірек – немесе соғыстан алынған неміс әуе суреттерін пайдалануға мәжбүр болды. Жаңартылған барлау мәліметтерінің жетіспеуіне байланысты ядролық жоспарлау қалалық аудандарға көбірек бағытталды, олар нысанаға алу оңай және "қосымша зиян" әкелу мүмкіндігі бар еді. Алғашқы Тотальдық жоспар 20 қалаға 30 атом бомбасын қолдануды көздеді. БРОИЛЕР жоспары (1947 жылдың қарашасы) 24 совет қаласына 34 бомба салуды көздеді. Ол және кейіннен HALFMOON (1948 жылдың мамыры; 20 қалаға 50 бомба) және OFFTACKLE (1949 жылдың желтоқсаны; 104 қалалық нысана, 220 бомба, 72 қосымша шабуылдар үшін резервте) сияқты жоспарлар Еуропадағы Батыс күштерінің баяу шегінуін және Ұлыбританияны Кеңес Одағына атомдық шабуылдар үшін әуе базасы ретінде нығайтуды көздеді. Президент Гарри С. Трумэн атом қаруына халықаралық тыйым салуды үміттенеді және американдықтар оларды "агрессивті мақсаттарда" пайдалануды қолдамайды деп сенді, сондықтан JCS-ге конвенциялық соғыс жоспарын әзірлеуді бұйырды; алайда, Қорғаныс министрі Джеймс Форрестал 1948 жылдың шілдесінде Берлин дағдарысына байланысты атом соғысын жоспарлауды тоқтатып, қайта бастауға бұйрық берді. Алайда, атомдық жоспарлардың тиімділігіне қатысты ресмилер пессимистік көзқарас танытты. Ұлыбританияның 1948 жылғы желтоқсандағы SPEEDWAY жоспары Кеңес Одағының атом қаруына ие болмайтынын болжады, бірақ Батыстың "Батыс Еуропадағы Ресейдің алға жылжуына қарсы тұра алмайтынын, тіпті Батыс державаларының толық қорғаныс ынтымақтастығына қарамастан", оның ішінде 560 американдық және британдық атом бомбалаушысы бар екенін болжады. Американың ТРОЯН (1948 жылдың желтоқсаны) жоспарында 70 қалаға 133 бомба (бар болғанымен, 50 ғана) ұшырауы болжалданды. Генерал Хьюберт Р. Хармон басқарған комитет 1949 жылдың мамыр айында, егер барлық бомбалар дәл нысаналарына тисе де, КСРО басылмайтынын, басшылығы күрт әлсіздейтінін және әскері Батыс Еуропа, Таяу Шығыс және Азияда әрекет ете алатынын хабарлады. Шабуыл совет өнеркәсіптік қуатын 30-40 пайызға төмендетіп, бірақ қосымша шабуылдарсыз уақытша ғана төмендетіп жібереді. Хармонның есебі үш дереу нәтиже берді: 1) АҚШ Әскери-теңіз күштері және басқа да осыған қарсы шыққандардың атом бомбаларының және американдық соғыс жоспарлаудағы қалаларға жасалған жаппай шабуылдардың маңыздылығына сын көзбен қарады. 2) Ядролық қару өндірісі күрт өсті. 3) Біріккен штабтар алқабы 1949 жылдың күзінде SAC-қа НАТО аясында Батыс Еуропаға совет басқындығын баяулату міндетін жүктеді. АҚШ пен Ұлыбританияның қателігіне байланысты НАТО совет әскерлерінің конвенциялық күштерінің бағасы жоғары болды. 1951 жылғы бір бағалауда Батыс Еуропа, Ұлыбритания, Балқан, Таяу Шығыс және Солтүстік Америкаға бір уақытта шабуыл жасауға дайын 175 жауынгерлік дивизия бар екені айтылды. Күштердің теңсіздігі соншалықты зор болды, американдық жоспарлаушылар тіпті Ұлыбританияны да басқындықта тастап кетуі мүмкін екенінен қорқып, осы мүмкіндікті британдық әріптестерімен талқыламады. Сталин Азиядағы соғыс мүмкіндігін де қарастырды, Еуропаға қарағанда. 1950 жылдың қаңтарында ол Ким Ир Сеннің Оңтүстік Кореяны басып алу туралы ұсынысын мақұлдады, бұл сол жазда Корея соғысына айналды, Кореядағы жеңіс НАТО-ны жойқалатынына сенді. Алайда, бұл тәсіл кері әсер етті; Кореядағы коммунистер бастапқыдағы оптимизміне қарамастан, АҚШ басқаратын күштерді жеңе алмады және соғыс Батыс әскери шығындарын күрт арттырды, алғаш рет НАТО-ны Еуропадағы советтерге маңызды қауіп етіп жасады. 1950 жылдың соңына қарай КСРО Шығыс Еуропалық сателлиттеріне 1952 жылдың соңына дейін соғысқа дайындалуды бұйырды, бұл Батыс бағалауларымен сәйкес келетін мерзім болды. 1951 жылдың басында, НАТО-ның Кореядағы жеңілісіне жауап ретінде, Еуропалық соғысты бастауға арналған Югославия арқылы жоспарланған деген күдікпен, ол Шығыс Еуропа күштерін күрт арттырды, бұл әлсіз коммунистік экономикаларға зиян келтірді. Кореядағы тәжірибеге сүйене отырып, советтер Еуропалық соғыста Батыс атом қаруын қолданбайтынын күтті. Сталиннің өмірінде совет доктринасы келесі соғысты Екінші дүниежүзілік соғыстың одан да қиратушы нұсқасы ретінде қарастырды, оның шешімі алып әскерлер мен үлкен тылға сүйенген, бұл совет Одағының табиғи күштеріне пайдалы болды. Совет Одағы 1949 жылы алғашқы атом қаруын сынады, бірақ Сталин оны саяси, емес әскери пайда ретінде қарады және совет әскерінің жабдықтарына атом қаруын енгізбеді. 1951 жылғы Варшава шартының Польшаға қатысты соғыс жоспары, Войтех Мастны жазғандай, "НАТО қарулы коммунистік әскерлердің Еуропаны дерлік қарсылықсыз басып өтуінен қорқып тұрғанда да, әбден қорғаныс сипатында болды". Советтер Батыс күштерінің басып кіруге дайын екенін және Шығыс Еуропалықтар оларды азат етушілер ретінде қабылдайтынын болжады; Батыстағыдай, советтер өз жауының күшін жоғары бағалады. Осы кезде Трумэн халықаралық қаруды бақылауға қатысты пессимистік көзқарас танытты және кеңесшілеріне "Біз халықаралық бақылауға қол жеткізе алмасақ, атом қаруы бойынша ең күшті болуымыз керек" деді. Ол Хармон есебінің қару өндірісін арттыру туралы ұсынысын мақұлдады және Корея соғысы басталғаннан кейін тағы бір ұлғаюға келісті. Біріккен штабтар алқабы 1949 жылдың күзінде SAC-қа НАТО аясында совет басқындығын баяулату міндетін жүктеді. АҚШ пен Ұлыбританияның қателігіне байланысты НАТО совет әскерлерінің конвенциялық күштерінің жоғары бағаланған бағалауларына әкелді. 1951 жылғы бір бағалауда Батыс Еуропа, Ұлыбритания, Балқан, Таяу Шығыс және Солтүстік Америкаға бір уақытта шабуыл жасауға дайын 175 жауынгерлік дивизия бар екені айтылды. Күштердің теңсіздігі соншалықты зор болды, американдық жоспарлаушылар тіпті Ұлыбританияны да басқындықта тастап кетуі мүмкін екенінен қорқып, осы мүмкіндікті британдық әріптестерімен талқыламады. Сталин Азиядағы соғыс мүмкіндігін де қарастырды, Еуропаға қарағанда. 1950 жылдың қаңтарында ол Ким Ир Сеннің Оңтүстік Кореяны басып алу туралы ұсынысын мақұлдады, бұл сол жазда Корея соғысына айналды, Кореядағы жеңіс НАТО-ны жойқалатынына сенді. Алайда, бұл тәсіл кері әсер етті; Кореядағы коммунистер бастапқыдағы оптимизміне қарамастан, АҚШ басқаратын күштерді жеңе алмады және соғыс Батыс әскери шығындарын күрт арттырды, алғаш рет НАТО-ны Еуропадағы советтерге маңызды қауіп етіп жасады. 1950 жылдың соңына қарай КСРО Шығыс Еуропалық сателлиттеріне 1952 жылдың соңына дейін соғысқа дайындалуды бұйырды, бұл Батыс бағалауларымен сәйкес келетін мерзім болды. 1951 жылдың басында, НАТО-ның Кореядағы жеңілісіне жауап ретінде, Еуропалық соғысты бастауға арналған Югославия арқылы жоспарланған деген күдікпен, ол Шығыс Еуропа күштерін күрт арттырды, бұл әлсіз коммунистік экономикаларға зиян келтірді. Кореядағы тәжірибеге сүйене отырып, советтер Еуропалық соғыста Батыс атом қаруын қолданбайтынын күтті. Сталиннің өмірінде совет доктринасы келесі соғысты Екінші дүниежүзілік соғыстың одан да қиратушы нұсқасы ретінде қарастырды, оның шешімі алып әскерлер мен үлкен тылға сүйенген, бұл совет Одағының табиғи күштеріне пайдалы болды. Совет Одағы 1949 жылы алғашқы атом қаруын сынады, бірақ Сталин оны саяси, емес әскери пайда ретінде қарады және совет әскерінің жабдықтарына атом қаруын енгізбеді. 1951 жылғы Варшава шартының Польшаға қатысты соғыс жоспары, Войтех Мастны жазғандай, "НАТО қарулы коммунистік әскерлердің Еуропаны дерлік қарсылықсыз басып өтуінен қорқып тұрғанда да, әбден қорғаныс сипатында болды". Советтер Батыс күштерінің басып кіруге дайын екенін және Шығыс Еуропалықтар оларды азат етушілер ретінде қабылдайтынын болжады; Батыстағыдай, советтер өз жауының күшін жоғары бағалады. Осы кезде Трумэн халықаралық қаруды бақылауға қатысты пессимистік көзқарас танытты және кеңесшілеріне "Біз халықаралық бақылауға қол жеткізе алмасақ, атом қаруы бойынша ең күшті болуымыз керек" деді. Ол Хармон есебінің қару өндірісін арттыру туралы ұсынысын мақұлдады және Корея соғысы басталғаннан кейін тағы бір ұлғаюға келісті. Біріккен штабтар алқабы 1949 жылдың күзінде SAC-қа НАТО аясында совет басқындығын баяулату міндетін жүктеді.

Айзенхауэр

1953 жылдың соңына қарай SAC-те ядролық қару қолдана алатын 1000 бомбалаушы ұшақ болды және B-47 реактивтік бомбалаушысын қолдануға кірісті. 1953 жылдың қаңтар айында Дуайт Д. Эйзенхауэр Труман әкімшілігінен ірі қорғаныс бюджетін мұра етті. Жаңа президент мұндай шығындар экономикаға қауіп келтіреді деп санды және сол көктемде қорғанысқа жұмсалатын қаражатты 5 миллиард долларға қысқартты. АҚШ армиясының Бас штабының бастығы және НАТО-ның Жоғарғы бас қолбасшысы лауазымдарындағы ядролық стратегия және нысаналарды таңдау жөніндегі мол тәжірибесіне сүйене отырып, Эйзенхауэр әкімшілігінің 1953 жылғы қазан айындағы NSC 162/2 құжаты әскерилер үшін арзан, қорғанысқа бағытталған бағытты таңдады, бұл бағыт «үлкен жазалау» қағидасын күшейтіп, оны негізінен АҚШ Әуе күштері арқылы жүзеге асыруға баса мән берді. Бұл құжат Труман кезінде басталған, әуе және теңіз күштерінің көптеген ұшақтарына орнатуға жеткілікті жаңа тактикалық ядролық қаруды орналастыру жөніндегі жұмыстарды ресми түсіндірді. Әкімшілік бұл қарудың жалпы соғыс кезінде де, Еуропадағы жергілікті соғыстың алдын алу үшін де пайдалы болатынына сенді. Эйзенхауэр тактикалық қару туралы: «Қатаң әскери нысаналар үшін және қатаң әскери мақсаттарда оларды оқ немесе кез келген басқа нәрсе сияқты қолдануға ешқандай себеп көрілмейді» деді. «Үлкен жазалау» доктринасының арқасында атомдық қарулар алғаш рет НАТО стратегиясының негізіне айналды, соңғы шара емес. Сол сияқты, 1953 жылғы наурызда Сталиннің қайтысынан кейін кеңестік атомдық емес соғыс доктринасы да өзгеріске ұшырады. Сол жылдың қыркүйек айында әскери журналдағы бір генерал жаңа қару-жарақтардың Екінші дүниежүзілік соғыстан өзгеше, соғысты тез аяқтауы мүмкін екенін айтты, ал қазан айында Кеңес Армиясы жаудың атомдық қару қолдануына негізделген алғашқы әскери оқу-жаттығуларын өткізді. 1954 жылы Еуропадағы Кеңес әскерлері алғашқы тактикалық атомдық қаруларын алды, одан кейін кеңес офицерлері журналда алдын ала соғыс жүргізудің тиімділігі туралы пікірталас жүргізді.

Алдын алу мен алдын алу

Батыс елдерінде де алдын ала және алдын ала соғыс идеясы кеңінен талқыланды. Трумэн алдын ала соғыс жүргізуді қабылдамады, "атом соғысын бастау ақыл-ойлы адамдар үшін мүлдем ойға сыймайтын нәрсе" деп мәлімдеді, бірақ Атли 1945 жылы "алғашқы соққыны алған екі есе қаруланған" деді. 1947 жылы Бірлескен штабтар комитеті (JCS) ядролық шабуылдың алдын алу үшін президентке атом бомбасын қолдануға рұқсат беруді ұсынды. 1950 жылғы сәуірде NSC 68 "бізге немесе одақтастарымызға жасалған әскери шабуылға жауап ретінде емес, әскери шабуылға" қарсы болды, бірақ "мүмкін болса" Кеңес Одағы алдында "алғашқы соққыны" берудің пайдасын мойындады. 1950 жылғы тамызда Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Фрэнсис Мэтьюс алдын ала соғыс жүргізуді жариялады, бірақ NSC 68 тіпті үлкен алдын ала шабуылдан кейін де КСРО берілмеуі мүмкін екенін және оның күштері әлі де "Еуразияның көп бөлігін немесе барлығын бақылауға ала алады" деп болжады. 1953 жылғы көктемде зейнеткер генерал Джимми Дулиттл басқарған комитет әкімшілікке Кеңес Одағына екі жыл уақыт беру мүмкіндігін зерттеуді ұсынды, әйтпесе соғыс қаупі туындауы мүмкін, ал тамыздағы Әуе күштерінің зерттеуі "ұлттық дағдарыс жақындап келе жатыр" екенін ескертті, себебі "дәлелденген варварлардың кішкентай тобының еркімен" басқарылатын елмен келіссөздер жүргізуге тура келді. Айзенхауэр мен Мемлекеттік хатшы Джон Фостер Даллес сол айда кеңестер синтезделген қаруға ие болғаннан кейін, бұл жағдай АҚШ-ты соғысқа немесе диктатураға итеруі мүмкін деген қорқыныштарын талқылады. Президент Дулиттл комитетімен келіспеді. Оның әкімшілігі 1954 жылы Ұлттық қауіпсіздік саясатының негізгі мәлімдемесін жариялады: "АҚШ және оның одақтастары алдын алу соғысының немесе соғысты тудыруға бағытталған әрекеттердің тұжырымын қабылдамауы керек". Айзенхауэр және басқа да азаматтық және әскери басшылар алдын алу соғысының моральдық немесе заңдылығына күмән келтірсе, алдын алу соғысы одан әлдеқайда аз мәселелі болды, себебі NSC 5410/1 1954 жылғы 1 наурызда "АҚШ-тың аман қалуы" қауіпте екенін мойындады. Орталық барлау агенттігі (CIA) кеңестердің күтпеген шабуылы туралы қажетті дайындық уақытына байланысты бірнеше күн немесе тіпті апталар бұрын ескерте алады деп сенді, ал барлық совет қаруларын жеткізуге 30 күнге дейін уақыт қажет болады. BRAVO ROMEO DELTA нысана алу стратегиясы жалғасты, тактикалық қару Еуропада қолданылатын болса, SAC стратегиялық қаруды КСРО-ға жеткізді. ЛеМей КСРО-ға қарсы соғыста SAC үш жеке шабуыл жасауы туралы Бірлескен штабтар комитетінің стратегиясымен келіспеді: біріншісі әуежайларға, екіншісі алға жылжыған әскерлерге, үшіншісі қалалар мен үкімет орталықтарына. Ол "жексенбілік соққы" тәсілін ұнатты, онда оның мыңнан астам бомбалаушы экипаждары бірнеше сағат ішінде 750 бомба жібере алады, ал КСРО-ға 150 бомба жеткізуге бір ай қажет болар еді. Қару жүйелерін бағалау тобы 750 бомбаның 17 миллион совет блогының өліміне және 60 миллион адамның жарақаттануына себеп болатынын есептеді. 1955 жылға қарай SAC дербес нысана таңдауға қол жеткізді. Әуе күштері көбінесе нысана тізімдерін қару-жарақ өндірісін арттыруды, содан кейін қосымша қару-жарақтар үшін жеткізу жүйелеріне көбірек қаражат жұмсауды негіздеу үшін пайдаланды. Басқа қызметтер мұндай "өздігінен дамуға" қарсы болғанымен, олардың SAC нысана басымдықтарын талдау үшін қолданған IBM 704 компьютері болмағандықтан, бәсекелес таңдау тізімдерін ұсына алмады. 1954 жылғы наурыздағы оның негізгі соғыс жоспары КСРО-дағы барлық әскери және қалалық нысаналарға бір мезгілде және жаппай шабуыл жасау үшін 735-ке дейін бомбалаушыны жоспарлаған. Айзенхауэр азаматтық нысаналардан аулақ болуды жөн көрді, ал 1954 жылға қарай бірнеше Әуе күштері жоспаршылары "қалаларға шабуыл жасамау" стратегиясын ұсынды. Басқа жоспаршылар мен Әуе күштерінің басшылығы, егер өнеркәсіптік және үкіметтік орталықтарға шабуыл жасалмаса, Кеңес Одағы "кем дегенде екі жыл бойы қарқынды соғысқа арналған үлкен қарулы күштерін" қолдап отыра алады деп сенді. Олардың ойынша, SAC шын мәнінде КСРО-ға "шешуші" шабуыл жасай алады, бұл сыналып жатқан 15 мегатонналық сутекті бомбаның қуатын ескере отырып, тартымды идея болды. 1956 жылы Ұлттық соғыс колледжінде сөйлеген сөзінде ЛеМей егер SAC-ке КСРО-ға қарсы толық ядролық арсеналын пайдалануға бұйрық берілсе, "бүгін күн батқаннан ертең таңға дейін КСРО ірі әскери держава немесе тіпті ірі мемлекет болуын тоқтатар еді", ал КСРО әлі де АҚШ-қа солай істей алмады, бірақ қажетті арсеналды жасап жатыр. Ол 1988 жылғы сұхбатында: "1950 жылдары Ресейге қарсы соғысты жеңуге мүмкіндік болды. Оның қорғаныс жүйесі өте әлсіз болғандықтан, біздің ұшу уақытының апат деңгейіне тең болатын шығынға түсер едік. 1950 жылдары біз SAC-тың барлық барлау ұшақтарын Владивосток үстінен түскі уақытта ұшырдық. Біз сол кезде жоспарланған және орындалған бомбалау шабуылдарын бастауға болатын едік. Сондықтан, егер біз қалағанда, қорымызды жеткізе алатынымызды айтқанда, мен асыра айтпаймын. АҚШ-тың алдын алу соғысын бастауына тыйым салынғандықтан, ЛеМей кеңестерді олардың дабыл деңгейін жеңіп алуға тырысып отырған болуы мүмкін, бұл алдын алу соғысын ақтауға жеткілікті болар еді. Жақын арада мұндай соғысты жеңу мүмкіндігі болмайтындығын немесе жақын арада жоғалып кететінін көрсеткен екі зерттеу жарық көрді. Қару жүйесін бағалау тобы 1955 жылғы ақпанда барлық белгілі совет базаларын жою үшін АҚШ күткеннен екі есе көп күш қажет екенін мәлімдеді. Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің зерттеуі 1958 жылдың ортасына қарай кеңестік шабуылдан қорғанудың жалғыз жолы ескертілгеннен кейін бірінші болып шабуыл жасау екенін көрсетті, бірақ Айзенхауэр мұның мүмкін емес екенін сенді. Үлкен қарсы шабуыл стратегиясының тиімсіздігі айқын болғандықтан, Армия Бас штабының бастығы Мэтью Риджуэй және оның ізбасары Максвелл Тейлор Бірлескен штабтар комитетінде толыққанды ядролық соғыстың "нағыз жағдайынан" гөрі, ең бастысы – тиімді қорғану екенін айтты. Шешілген соғыстарға жол бермеу үшін көбірек конвенциялық күштер қажет болды; сонымен қатар, жергілікті соғыстарда жағдайды ушықтырмау үшін тактикалық ядролық қарудан аулақ болу керек. Айзенхауэр, алайда, тактикалық қаруды өте үлкен конвенциялық "жарылғыштармен" бірдей қарастырды және кішкентай соғыстарда американдық күштердің тоқтауына келіспеді. Үлкен қарсы шабуыл американдық соғыс жоспарлауының негізі болып қала берді; Киллиан комитеті 1955 жылы "Бізде шабуылдық артықшылық бар, бірақ күтпеген шабуылға осалбыз" деп хабарлады (автордың баса назары), ал 1956 жылғы Венгрия революциясынан кейін НАТО соғыс кезінде Батыс күштері 48 сағат ішінде Рейн өзеніне шегінетінін бағалады. 1950 жылдардың соңына қарай SAC бомбалаушыларының шабуылына 5500-ге жуық нысана белгіленді; бұл нысаналардың көп бөлігі өнеркәсіптік объектілерден тұрды, бірақ қарсы күш нысаналары да болды. Бұл жоспарлар, негізінен Әуе күштері тарапынан жасалған, қолданыстағы қаруды пайдалану үшін нысаналарды таңдауға бейім болды, ал қажетті әсерлерді немесе стратегиялық нәтижелерді ескере алмады. 1957 жылғы Джон Х. Мурдің хатынан, бұрынғы ядролық жоспарлау директорынан, әуе операциялары бөлімінен, АҚШ Еуропалық қолбасшылығынан, Әуе күштерінің нысана жоспарлау әдістемесін "жарылыс зиянының шеңбері" деп түсінуге болады, мысалы, "бетон құрылымдарға зиян" және "ұшақтардың жолдарына кратер жасаудың жоғары ықтималдығы" сияқты сілтемелер бар. Ол "ядролық қарудың қирату және бұзушылық сипатына" назар салды: "жинақтамалы немесе қосымша әсерлер негізгі зияннан гөрі үлкен немесе тең болуы мүмкін". Ол кешіктірілген радиацияны, бірақ жылу әсерін ескермеді, бірақ "бонус" әсерлеріне назар салды, онда қарудың әсерінің барлық жиынтығы төмен өнімді қаруларға "қажетті қиратуға" қол жеткізуге мүмкіндік береді. Атом энергия комиссиясының басшысы Льюис Штрауссқа жолданған хатында Мур Пентагон бұл зерттеуді "қатаң түрде басып тастағанын" және барлық көшірмелерін жойғанын айтты. Мысалы, 1956 жылғы сәуірде ол Әуе қорғаныс басқармасына күтпеген шабуыл кезінде Genie әуе-әуе және Nike Hercules жер-әуе зымырандарын пайдалануға рұқсат берді. Ядролық операциялардың жалғастыру жоспарлары (COOP) жасала берді, ол...

Президенттік қатысу және азаматтық саясатты басқарудың басталуы

1958 жылы Манхэттен жобасының негізгі ғалымы және Эйзенхауэр әкімшілігінің ғылыми кеңесшісі Джордж Кистиаковский президентке шетелдік әскери нысандарды тексеру, ядролық қаруларын бақылау үшін жеткіліксіз екенін мәлімдеді. Кистиаковский ядролық қаруланған зымырандардың саны, түрі және зымырандық су асты кемелеріндегі орналасуын анықтау қиындығына ерекше назар бөлді және қаруды бақылау стратегиясының инспекцияларға емес, қарусыздануға бағытталғанын ұсынды. Ол сондай-ақ, құрлық аралық баллистикалық зымырандар (ICBM) ұшырылғандағы қысқа ескерту уақыты туралы алаңдады, бұл ядролық қауіп тек қана пилотты бомбалаушылардан келген кездегі шешім қабылдау уақытын қысқартты. Эйзенхауэр Кистиаковскийді Стратегиялық әуе күштерінің (SAC) штаб-пәтеріне жіберді, бірақ бастапқыда ол қабылданбады. Ядролық қаруды бақылау жұмысының алғашқы кезеңінде, Біріккен штабтар төрағасы, генерал Нейтан Ф. Твининг (АҚШ Әуе күштері), 1959 жылдың тамызында Қорғаныс министрі Нил МакЭлройға меморандум жіберді. Меморандумда Стратегиялық әуе күштеріне ұлттық ядролық нысаналар тізімін және ядролық операциялардың бірыңғай жоспарын дайындау үшін ресми жауапкершілік жүктелуі ұсынылды. Осыған дейін Армия, Әскери-теңіз күштері және Әуе күштері өздерінің нысаналарын жоспарлаған. Бұл әртүрлі күштердің жеке нысаналарды бірнеше рет нысанаға алуына әкелді. Жеке күштердің жоспарлары өзара қолдау көрсетпеді, мысалы, Әскери-теңіз күштерінің әуе қорғаныс нысанын Әуе күштерінің бомбалаушысының ішкі аймаққа бағытталған маршрутында жоюы. Твининг меморандумды МакЭлройға жібергенімен, 1960 жылдың басында Біріккен штабтар мүшелері саясат бойынша келіспеді. МакЭлройдың орнын басқан Томас Гейтс президент Дуайт Д. Эйзенхауэрден саясатты шешуді сұрады. Эйзенхауэр өзінің ізбасарына үйлесімсіз және бірікпеген күштердің «қорқынышты» жағдайын қалдырмайтынын айтты. Кистиаковскийге қол жеткізілмеген кезде, Эйзенхауэр оны SAC офицерлеріне Кистиаковскийпен ынтымақтасу немесе отставкаға кетуді ұсына отырып, одан да күшті нұсқаулармен қайтарды. 29 қарашада ұсынылған Кистиаковскийдің есебі үйлесімсіз жоспарларды, көптеген нысаналарды және оларға бірнеше күштердің шабуылдауын, нәтижесінде залалдың артығын сипаттады. Эйзенхауэр жоспарларға таң қалды және Бірыңғай Интегралды Операциялық Жоспарды (SIOP) құруға ғана емес, сонымен қатар нысаналарды таңдау, қажеттіліктерді анықтау және ядролық соғыс операцияларын жоспарлаудың бүкіл процесіне назар аударды. Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштерінің жеке операциялық жоспарлары SIOP негізін құру үшін біріктірілді.

Бірінші SIOP

Алғашқы жоспар 1960 жылы Ақ үй саясатының басшылықтарына сәйкес әзірленді, ол мақсаттар тізімінен (Ұлттық стратегиялық мақсаттар тізімі, немесе NSTL) және әр мақсатқа қарсы қолданылатын күштерден тұрды. Өзіндік мақсаттар 80 000-нан астам қызығушылық тудырған нысаналар тізімі бар "Бомбалау энциклопедиясынан" алынды. Бұл алғашқы SIOP жоспары RAND корпорациясының командасымен SIOP 62 ретінде қайта жаңартылды, ол КСРО, Қытай және Кеңес одағымен байланысты мемлекеттерге қарсы АҚШ-тың 3200 боеголовкасының барлық арсеналымен (7,847 мегатонна) қалалық және басқа да нысаналарды бір уақытта шабуылдауды сипаттайды. Ленинградтағы төрт нысанаға тоғыз қару, Мәскеудегі алты нысанаға 23 қару, Калининградтағы жеті нысанаға 18 қару және т.б. жөнелтілуі жоспарланған. Қару-жарақ ғалымы Джордж Ратженс ШОА-ның совет қалаларының атласын қарап, Хиросимаға ең ұқсас өлшем мен өнеркәсіптік шоғырланған қаланы іздеді. Ол шамамен сәйкес келетін қаланы тапқаннан кейін, SIOP осы қалаға қанша бомба "төгіп тастағанын" сұрады. Жауап: 4,5 мегатонналық бір бомба және үлкен бомба істен шыққан жағдайда (Хиросимадағы бомба 12,5 килотонна) қосымша 1,1 мегатонналық үш қару. SIOP 62-нің орындалуы нәтижесінде Совет Одағы мен Қытайда 285 миллион адам қаза болып, 40 миллион адам жарақаттанады деп есептелді. Барлық фактілер мен сандармен танысқаннан кейін, Әуе күштерінің Томас Д. Уайты жоспарды "керемет" деп бағалады. Адамдық факторды ескермегенде, SIOP 62 – технологиялық үлкен жетістік болды: SIOP 62 соғыс жоспарлау тарихындағы техникалық табысқа ие болды. Он бес жыл ішінде АҚШ әртүрлі күрделі технологияларды меңгеріп, бір күнінде жаудың әскери күшінің көп бөлігін және континенттегі адамдардың көп бөлігін жоюға қол жеткізді. Жаппай жазалау доктринасына негізделген алғашқы SIOP барлық коммунистік елдерді бірыңғай блок ретінде қарастырды, сондықтан икемділігі шектеулі болды. JCS 2056/220 құжатында АҚШ Теңіз корпусының бастығы Дэвид Шоуптың 1961 жылғы жобаның Эйзенхауэр бекіткен 1959 жылғы ҰҚК саясатының басшылықтарына сәйкес келмейтіні туралы алаңдаушылығы білдірілді. Шоупты SIOP жобасындағы мына сөз тіркесі ерекше алаңдатты: "АҚШ жоғарыда аталған мақсаттарға жету үшін КСРО-дағы таңдалған нысаналарға қарсы барлық қажетті күшін қолдануы керек, ал қажет болған жағдайда коммунистік Қытайда, Еуропалық және Еуропалық емес блок елдерінде де қолдануы мүмкін". КСРО мен Қытайдан басқа блок елдеріндегі әскери нысаналар қажет болған жағдайда шабуылға алынады. Ұлттық қауіпсіздік архивінің түсіндірмесінде Шоуп АҚШ Әуе күштерінің / САК командирі Томас Пауэрден "егер Пекин соғыспаса не болады? Қытай нысаналарын шабуыл жоспарынан шығаруға болады ма?" деп сұрады. Пауэрдің айтуынша, ол ешкімнің мұндай ойға келмейтініне үміттенеді, "өйткені бұл жоспарды толығымен бұзып жібереді" – яғни жоспарды толығымен орындау керек еді. Кейін Шоуп "соғысқа қатысы жоқ қытайлықтардың миллиондаған адамдарын өлтіретін жоспар жақсы жоспар емес. Бұл американдық жол емес" деді. SIOP 62 шағын Албания елін дерлік толығымен жоюды қамтыды, өйткені оның аумағында үлкен советтік әуе қорғаныс радарі орналасқан, оны жоғары дәрежеде жою қажет болды. Пауэр қорғаныс министрі Роберт Макнамараға күлімсіреп: "Міне, мырза министр, сіздің Албанияда достарыңыз немесе туыстарыңыз жоқ деп үміттенемін, өйткені біз оны жай ғана жоямыз" деді. Макнамара "қасіретті, терең емес және қорқынышты" әсерде қалды.

SIOP-63

1961-1962 жылдары Кеннеди әкімшілігі осы жоспарды Макнамараның қадағалауымен қайта қарады. Ол доктринаны жаппай жазалаудан икемді жауапқа өзгертуді мақсат етті. SIOP 63 1962 жылдың шілдесінде күшіне енді және он жылдан астам уақыт бойы көбінесе өзгеріссіз қалды. Бір "спазмдық" шабуылдың орнына, ол бес эскалацияланушы шабуыл опциясын ұсынды:

Советтік ядролық зымырандары орналасқан жерлер, бомбалаушылардың әуежайлары және су асты кемелеріне арналған базалар. Қалалардан алыс орналасқан басқа әскери нысандар, мысалы, әуе қорғанысы жүйелері. Қалаларға жақын орналасқан әскери нысандар. Басқару және басқару орталықтары. Толық масштабты "спазмдық" шабуыл. Мүмкін қолдану үшін көптеген кіші нысандар да жасалды. Жоспарда 1-ші және 2-ші опциялар "АҚШ-қа немесе оның одақтастарына қарсы Қытай-Кеңес блогының күшею шабуылын болдырмау" үшін қолданылу мүмкіндігі қарастырылды. Алайда 1963 жылы Макнамара мұндай жоспарлардың қажетсіз екенін түсінді, себебі ядролық қаруды қолдануға болатын жағдайлар тым болжамсыз болғандықтан, алдын ала жоспарлау мүмкін емес еді. Бес шабуыл опциясы әр нысандар санатын (немесе олардың ішкі топтарын) жеке қарастырмады. Керісінше, опциялар жиынтық болды, әрқайсысы алдыңғысына нысандар санатын қосты. Олардың барлығы мыңдаған ядролық қаруды жұмсауды талап етті және кейіннен "жаппай жазалаудың бес опциясы" ретінде сынға ұшырады. 1960 жылдардың ортасына қарай екі тараптың да қарсы тараптың күштерін жақсырақ түсінуге мүмкіндігі болды. Кеңес Одағы американдықтардың стратегиялық ядролық қаруына жақындағанда, НАТО Варшава шартының конвенциялық күштеріне, ішінара тактикалық ядролық қарулармен жақындады. Бұл екі тараптың да сенімділігін арттырды; 1964 жылғы Варшава шартының Чехословакияға қатысты жоспары, 1961 жылғы Берлин дағдарысының нәтижесінде жасалды, соғыс басталғаннан кейін екі апта ішінде Лионды басып алуға болатынын болжады, ал қазіргі НАТО жоспарлары Варшава шартын Батыс Германияның шығыс шекарасына жақын тоқтатуға үміттенді, бұрынғы Англия жоғалауына қатысты қорқыныштан айырмашылығы. Варшава шартының жоспарында американдық стратегиялық қаруларының Кеңес Одағын күлдіреуі мүмкін екені ескерілмеді, жоғары советтік әуе қорғанысы жаудың зымырандарының көп бөлігін тоқтатар алса, ал НАТО әскерлері, жоспарда айтылғандай, "[советтік] ядролық соққылардан зор шығынға ұшырайды". Чехословакия жоспары 1964 жылдың 14 қазанында, Кеңес Одағының басшысы Никита Хрущевтің биліктен алынған күні мақұлданды, ал 1968 жылғы Прага көктемінен кейін Кеңес Одағы чех әскерін жоспардан толықтай алып тастады. 1960 жылдардың соңында олар ядролық қаруға тәуелділікті азайтатын, Батыстың икемді жауабына ұқсас соғыс стратегиясына көшті. Алайда Варшава шартының жоспарлары НАТО күтпеген шабуыл жасайды және оны батысқа кері тартады деп болжады; Шығыс немiстер тiптi оккупациялық валюта мен жаңа көше табельдерін дайындады.

Стратегиялық қорғаныспен қарсы күшке оралу

Рейган әкімшілігі кезінде NSDD 13 арқылы күшті қарсы шабуыл стратегиясына қайта оралыс болды. Бұл жоғары дәлдікке ие, жоюға төзімді немесе екеуінің де қасиеттерін біріктірген стратегиялық қару-жарақ жүйелерін әзірлеуді қамтыды. Кейбір жүйелер кейін қару-жарақтарды бақылау бойынша келіссөздерде сауда заттарына айналды, алайда B-2 "жасырын" бомбалаушысы сияқтылары соғыста күтпеген жағдай тудыру үшін жоғары құпияда сақталды. B-2 сонымен қатар, ұшқыштармен басқарылатын бомбалаушы ғана таба алатын және шабуылдай алатын советтік мобильді зымырандарды тежеу құралы ретінде қарастырылды. 1983 жылы президент Рейган ядролық қаруланған зымырандарға қарсы ядролық емес қорғаныс жүйелерін зерттеу және әзірлеу туралы ұсыныс жасады. Стратегиялық қорғаныс жобасының идеясы, тіпті "соғысқа дайындық" тұжырымдамаларымен бірге, өзара толыққанды жойылған күйдің қалыптасқан тепе-теңдігін бұзуы мүмкін еді.

Атауын өзгерту және қайта бағыттау

2003 жылдың 1 наурызында SIOP "OPLAN 8022" деп, кейіннен CONPLAN (төтенше жағдай жоспары) 8022 деп аталды. Ол 2004 жылдың шілдесінде қолданысқа енгізілді, бірақ 2007 жылдың шілдесінде тоқтатылғаны хабарланды. Ол кеңейтілген CONPLAN 8044 жоспарымен алмастырылған болуы мүмкін. "Жалпы соққы" жоспарларының тағы бір жиынтығына ОПЛАН 8022-де қарастырылған, жалпы ядролық соғыс емес, басқа жағдайлар үшін арналған, негізінен Ресеймен, бірақ сондай-ақ Қытаймен де бірлесіп үйлестірілген ядролық опция кіреді. Жаһандық соққы жоспарлары CONPLAN 8044 жоспарында бекітілген.

SIOP-ті орындау

Ұлттық командалық органның (ҰҚА) мүшесі ретінде Президент ядролық қару қолдануға бұйрық бере алады. Президенттің шешімінен кейін ядролық қаруды қолдану екі адам қағидасымен реттеледі. Қаруларды тиеуге, дайындауға немесе оқ атуға қатысатын, сондай-ақ ұшыру бұйрықтарын жеткізуге қатысатын барлық әскери қызметкерлер Персоналдың сенімділігі бағдарламасына (PRP) бағынады. Егер ҰҚА АҚШ ядролық қаруды іске қосуы керек деп шешсе, бұл шешім Біріккен штабтар төрағасына (CJCS) және ол арқылы Ұлттық әскери командалық орталыққа ("соғыс бөлмесі" деп аталады) Президенттік шұғыл салмағы арқылы жеткізіледі, бұл ресми емес түрде "футбол" деп аталады. "Футболдың" ішінде соққы беру опцияларының тізімі бар қара кітап және президенттің куәлігін растау кодтары бар "Бисквит" – 7,6х12,7 см өлшемді карта сақталады. Соққы беру опцияларының тізіміне Ірі соққы беру опциялары (MAO), Таңдалған соққы беру опциялары (SAO) және Шешілген соққы беру опциялары (LAO) кіреді. Ахуалға байланысты жекелеген елдер немесе аймақтар ядролық соққыға енгізілуі немесе одан алыстатылуы мүмкін. Бұйрықты жеткізу үшін CJCS немесе ол болмаған жағдайда ҰӘКО-дағы жоғары лауазымды офицер президенттің куәлігін "тексеру коды" арқылы растайды, ал Президент "бисквиттен" тиісті куәлік кодтарымен жауап береді. Бұл ақпарат Пенсильвания штатындағы Рейвен-Рок тауында орналасқан, сондай-ақ президенттік Ұлттық әуедегі операциялар орталығына (NAOC) немесе әскери E-6 Mercury Looking Glass ұшақтарына жеткізіледі. Егер ҰӘКО бірінші соққымен жойылса, ANMCC, NAOC немесе Looking Glass SIOP-ті орындау туралы бұйрық бере алады. ҰӘКО аға офицері іске қосу бұйрығын Жедел соғыс бұйрығы (EWO) түрінде дайындауды басқарады – бұл таңдалған соғыс жоспары, іске қосу уақыты, ракеталардың құлпын ашуға қажетті куәлік кодтары және кодтары бар хабарлама. Содан кейін бұйрық әлемнің барлық аймандарына және тікелей ұшыру экипаждарына 150 символға жуық кодталған және шифрланған хабарлама – Жедел әрекет хабарламасы (EAM) арқылы жіберіледі.

Ұлыбританияның қатысуы

Соғыстан кейін АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы ресми әскери одақ жойылғанмен, Америка Құрама Штаттарының соғыстан кейінгі жоспарлары МБР және ұзақ қашықтықтағы бомбалаушыларды жасағанға дейін британдық әуе базаларын пайдалануды қажет етті. 1946 жылы американдық генерал Карл Спац және Әуе штабының бастығы лорд Теддер британдық базаларды пайдаланатын АҚШ ұшақтарына ресми емес келісім жасасты. Талқылаулар мен одан кейінгі іс-шаралар, мысалы ұшу-қону жолақтарын кеңейту, өте құпия болды, сондықтан премьер-министр Клемент Атлидің олар туралы білгені белгісіз. 1948 жылы Берлин блокадасы кезінде британдық басшылар "келешектегі әлемдік қақтығыста АҚШ және британдық күштер бір-бірімен жақтасып соғысатынын" күтті, бірақ одақ ресми түрде жаңартылмады. Екі ел 1948 жылғы Чехословакиядағы төңкерістен кейін Еуропаға совет шабуылы жоспарларын үйлестіре бастады, ал сол жылы ЛеМей SAC басшысы ретінде Теддерден Американың атом қаруын Ұлыбританияға орналастыруға рұқсат беруді сұрады. 1948 жылдың соңында бірнеше британдық базалар атомдық қабілетті болды немесе оған жақын болды, бірақ Ұлыбританиядан атом соғысын жүргізу мүмкіндігі 1949 жылдың сәуірінде Silverplate B 29 бомбалаушылары базалар арқылы айналып келе бастағанға дейін болған жоқ, ал 1952 жылға дейін Ұлыбританияда американдық атом қарулары болмады. Бомбалар болсын, болмасын, базалар Ұлыбританияны Уинстон Черчилль "көздеуіштің ортасы" деп атаған кеңес шабуылына айналдырды, ол және басқа да британдық басшылар американдық соғыс жоспарларының егжей-тегжейін білуге бірнеше рет сәтсіз әрекет жасады, ал 1951 жылға дейін АҚШ ресми түрде, егер ол белгісіз болса да, Ұлыбританиямен атом қаруын қолданудан бұрын кеңесуге келісті. Теддер Берлиндегі дағдарыс кезінде, соғыс кез келген сәтте мүмкін болып көрінген кезде, Батыс қорғанысы "біз шын мәнінде білмейтін қаруды пайдалануға" сүйенді. Британдық жоспарлар, мысалы SPEEDWAY, ол американдық-британдық-канадтық бірлескен жоспарды талқылады, соғыстың алғашқы кезеңі үшін алдағы 18 ай ішінде, мүмкін, АҚШ ресми емес түрде жіберген кейбір ақпаратты, соның ішінде болашақ бомба өндірісі мен нысаналары туралы болжамдарды қамтыды. Штаб басшылары комитеті қанағаттанбады, "Біз [Американың] атом қаруларының санын толық білмейтіндігіміз үшін қиын жағдайдамыз, сондықтан қол жеткізілетін нәтижелерді нақты бағалай алмаймыз" деп жазды. Америка Құрама Штаттары Ұлыбританияның атом қаруын мүлдем жасамауын қалады. АҚШ КСРО-ның Ұлыбританияны басып алғаннан кейін британдық атом технологиясын алуынан қорқып, 1949 жылдың ақпанында Эйзенхауэр британдық ядролық қару бағдарламасын тоқтатса, генерал Уильям Дюти Морганға американдық атом қаруын ұсынды. Ұлыбритания қаруды өз ұшақтарында өз мақсаттарына қолданатын, бірақ ұсыныстан бас тартты, ал АҚШ серіктестік Ұлыбританиямен ықпалын жоғалтудан артық деп шешті. Британдықтар тәуелсіз, отандық ядролық қорқытуды іздеді, ол өздігінен КСРО-ны шабуыл жасамауға көндіре алады, себебі олар Американың КСРО-ның өзіне шабуыл жасауы мүмкін болған кезде Еуропаны ядролық зымырандарымен қорғауға дайын болмауынан немесе соғыс кезінде Ұлыбританияға қауіп төндіретін мақсаттарға басымдық бермеуден қорқыды. 1950 жылы RAF Бомбардировщиктер командасы 70 B 29 ұшағын сұрады және алды, АҚШ-тан соғыс кезінде оларды SAC бақылауына беруді ұсынғаннан кейін. Алайда бомбалаушылар ескірген. Британдықтар оларды ешқашан ядролық қаруға қабілетті етіп жасамады, ал RAF АҚШ-тың 1955 жылы пайда бола бастаған британдық V бомбардировщиктерін толық бақылауға алу туралы өтінішіне қарсылық білдірді. Ұлыбританияның совет қалаларына қарсы тәуелсіз қорқыту мақсаты соншалықты маңызды болды, ол 1953 жылы V бомбалаушыларды SACEUR билігіне тапсыруды ұсынғанда, жаңа ұшақтарды сатып алу үшін американдық қаржылық көмекке алмасу үшін, олар Еуропадағы совет нысаналарына қарсы тактикалық рөлде қолданылуына келісуден бас тартты. Келісімге сәйкес, Ұлыбритания SACEUR-ге тек номиналды күштерді ғана беруге мүмкіндік берді және болашақ технология мен мақсатты ынтымақтастыққа жол ашты. 1955 жылы АҚШ-тың әуе күштері RAF-қа V бомбалаушыларын американдық атом қаруын Э жобасы және сутегі қаруын Х жобасы бойынша тасымалдауға айналдыруға көмектесе бастаған кезде ынтымақтастық күшейіп, АҚШ соғыс жоспарының кейбір мәліметтерін бөлісе бастады. Екі ел де өз жоспарларын толықтай бөлісуге дайын болмағанымен, 1956 жылы Ұлыбританияда тіпті SAC ұшақтарының мақсатты ақпараты болмады, бірақ бір жақ екінші жағынан әртүрлі нысаналарға шабуыл жасау жоспары бар ма, жоқ па деп сұрау арқылы артықшылықтарды жойды. 1959 жылдың ақпанында АҚШ әуе күштері Ұлыбританияға қауіп төндіретін 150 совет базасын ядролық қарумен нысанаға алуға келісті, ал V бомбалаушылары SAC келгенге дейін совет әуе қорғанысына қарсы ядролық қаруды қолданатын. RAF 30 совет қаласын сутегі бомбаларымен шабуылдау жоспарын сақтап қалды. Келісім екі ел арасындағы ядролық нысананы үйлестірудің негізін құрады, ал нысаналардың әртүрлі түрлері Екінші дүниежүзілік соғыстың Біріккен бомбалау науқаны кезіндегі екі елдің әртүрлі басымдықтарына ұқсас болды. 1956 жылғы Суэц дағдарысы кезіндегі ағылшын-американдық дау-дамайсы серіктестікті қысқа ғана уақытқа бұзды, ал қарым-қатынасты бұрынғы деңгейіне қайтаруға деген ниет және Спутник дағдарысы американдықтардың Ұлыбританияның атомдық қаруын жақсартуға көмектесуге дайындығын арттырды. 1957 жылдың наурызында АҚШ 60 Thor IRBM сатуға келісті, 1958 жылы американдық сутегі қару дизайнын, 1960 жылы Skybolt ALBM, ал оның жойылғаннан кейін 1962 жылы Polaris SLBM салды. Polaris ерекше көзге түсті; британдық шенеуніктер бастапқыда американдықтардың орташа бағадағы заманауи субординаттық зымырандарын ұсынысына сенгісі келмеді, ал кейбір ғалымдар оны кейінірек "таң қалдыратын" деп атады. SIOP-қа оның үлесі 1600 бомбалаушы және 800 зымыраннан тұратын зор SAC арсеналымен салыстырғанда шағын болғанымен, американдықтармен жұмыс істеген RAF офицерлері жетекші лауазымдарға көтерілгенде олардың тәжірибесі екі ел арасындағы болашақ серіктестікке пайдалы болды. Бірлескен нысана жоспары уақыт өте келе өзгерді; 1962 жылғы RAF тізімі 48 қала, алты әуе қорғаныс нысаны және үш бомбалаушы базасын қамтыды, ал 1963 жылғы тізімде 16 қала, 44 әуежай және басқа да шабуылдық нысандар, 10 әуе қорғаныс нысаны және 28 IRBM нысаны болды. Ынтымақтастық деңгейі Куба зымырандық дағдарысы кезінде RAF офицерлері Небраскадағы SAC штаб-пәтеріне барып, "америкалықтар сияқты қарастырылды. Біз олардың барлық брифингтерін, компьютерлерін, аса құпия бөлмелерін және т.б. көріп шықтық" деп хабарлады. Кейбір британдық офицерлер тәуелсіз қорқыту қабілетін сақтаудың маңыздылығын атап өткенімен, 1962 жылға қарай тәуелсіз тізім негізінен RAF-тың бірлескен жоспардың бөлігі болды және ешқандай активті оқу жүргізілмеді. Британдықтар тәуелсіз қабілетті сақтауға баса назар аударуы бірнеше ондаған жылдар бойы және үкіметтердегі өзгерістерге дейін жалғасты. 1980 жылы Қорғаныс кеңесі мәлімдегендей:

біздің күшіміз өздігінен зор шабуыл жасауға қабілетті болуы керек. Совет басшыларын АҚШ тартынып қалса да, британдық күш бұрынғыдан да қиратуға қабілетті екенін сендіруіміз керек, сондықтан агрессияның салдары тым ауыр болар еді. Қазіргі Ұлыбританияның ядролық күштері – төрт Trident зымыраны – қатаң түрде Ұлыбританияның ұлттық бақылауында, бірақ олардың SIOP аясында екі ерекше рөлі болды. Біріншісі – ядролық шабуылға, толық стратегиялық шабуылға немесе шектеулі тактикалық шабуылға жауап ретінде Ұлыбританияға ғана арналған. Екінші рөл – Корольдік теңіз күштерінің SIOP-қа қатысуы, нәтижесінде АҚШ теңіз күштерінің Trident суасты қайықтарының жалғасы болды. Бұл рөл Совет ядролық шабуылына НАТО жауабының бөлігі болуы керек еді. Корольдік теңіз күштерінің SIOP-қа үлесі шағын болды. Төрт Vanguard суасты қайығы 512 жеке нысананы нысанаға ала алатын; бұл АҚШ-тың барлық ядролық соққысының 7% құрайды.

Шығармадағы SIOP

Дейл Браунның "Жұмыс жоспары" романында Патрик Макланаханның құпия жобаларға қатысы және американдық SIOP туралы білімі болғандықтан, АҚШ әскери құрылымындағы ең бағалы кадрлардың бірі екені айтылады. Алайда, Макланаханның даулы және құпия әскери операцияларға қатысуына байланысты, Президент Торн Ресейдің АҚШ-қа қарсы ядролық шабуыл бастауына дейін бұл фактіні және алдағы шабуыл туралы ескертуді елемеді. Эрик Л. Гарридің "Арк Лайт" романында, Ресей генералы ядролық кодтарды басып алып, АҚШ-қа қарсы кең ауқымды шабуыл жасағаннан кейін Президент "SIOP 6 C" жоспарын іске асыруға шешім қабылдайды. Кітапта "SIOP 6 C" алты мың ядролық оқ-дәріге ие екені, ал олардың бір бөлігі резервте сақталғаны жазылған. Уильям Прохнаудың "Троицаның баласы" романында кеңестік ядролық шабуылға жауап ретінде АҚШ тарапынан қарсы шаралар қолданылады. SIOP мәселесі АҚШ Президенті, SAC Looking Glass ұшағындағы "Элис" кодовый аты бар әскери қолбасшы, президентке кеңес беретін және Air Force One ұшағында жаңа ғана қызметке кіріскен, сондай-ақ президенттің бас әскери кеңесшісі арасында талқыланады. Екі тараптың қалалары қиратылғаннан кейін, Элис және алғашқы Президент Американың су асты зымырандық кемелерінің флотын бақылау үшін Air Force One бортындағылармен күреседі. Бұл кезде "Тридент" зымырандарының ұшырылуы және кеңестік тараптың жауап шаралары миллиардтаған адамның өліміне алып келуі мүмкін. Роберт Коули редакциялаған "Америка тарихының не болғанда?" атты жинақтағы Роберт Л. О'Коннеллдің "Кубалық зымыран дағдарысы: екінші Холокост" атты мақаласында, Кубалық зымыран дағдарысының екі жақтың қате есептеулері, нашар дайындықтары және агрессивті мінез-құлқы салдарынан екі күндік термоядролық соғысқа ұласуы мүмкін сценарий сипатталған, бұл соғыс қорқынышты салдарға және ұзақ мерзімді әсерлерге әкелер еді. Том Клэнсидің "Өшірілген ізі" романында АҚШ барлау қызметі Вьетнамда атып түсірілген және қаза тапқан деп хабарланған АҚШ Әуе күштерінің полковнигі Робин Захариястың тірі екенін және әскери тұтқын лагерінде ұсталғанын біледі. Ол ресейлік әскери барлау офицерімен сұраққа алынуда, Захарияның стратегиялық соғыс жоспарларына қатысы және SIOP туралы біліміне байланысты алаңдаушылық тудырады. Том Клэнсидің "Барлық қорқыныштардың қосындысы" романында Теодор Рузвельт Жерорта теңізінде келе жатқанда Денверде ядролық бомба жарылады. Жауап ретінде Президент стратегиялық күштер үшін DEFCON 2 және конвенциялық күштер үшін DEFCON 3 деңгейін белгілейді. Ескертуден кейін пайда болған кеңестік қауіп-қатерлерге экипаждың жауабы өте қатал, себебі олардың географиялық орналасуы оларды енді "SIOP құрамына" енгізгендіктен, оларға басқа, көбірек агрессивті қақтығыс ережелері қолданылады (DEFCON 2, DEFCON 3 орнына). Эрик Швединнің "Ангелдер жылағанда" еңбегінде Кубалық зымыран дағдарысы соғысқа айналады, ал президент Кеннедидің қазасынан кейін президент Джонсон SIOP 63 жоспарын іске асыруға бұйрық береді, нәтижесінде коммунистік блок (КСРО, Шығыс Еуропа және Қытай) жойылды. "WarGames" фильмінде SIOP жойылды және шешімді суперкомпьютерге жүктеу көрінеді, себебі күтпеген жаттығу кезінде Minuteman ICBM іске қосу орталығындағы екі адамнан тұратын экипаждың бірі зымыранды "іске қосуға" бұйрықтарды орындаудан бас тартады. Компьютер кейіннен іске қосу тізбегіне жетеленеді, бірақ оған дұрыс іске қосу кодтары берілмегендіктен, ол зымыран кодтарын анықтау үшін күшпен шабуыл жасайды. DEFCON 1 деңгейіне жеткеннен кейін, компьютер соғыстың бекер екенін түсінеді және өз шабуылын тоқтатады.