Манчестердегі ең көне кітапхана: Четем кітапханасы
Chetham's Library
Манчестердегі ең көне Chetham кітапханасы – Англия тіліндегі ең алғашқы қоғамдық кітапхана. 100 мыңнан астам кітап, қолжазбалар, тарихы бар. Кітапхана туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манчестердегі кітапхана, Англия
Library in Manchester, England
Манчестердегі Четам кітапханасы – ағылшын тілді әлемдегі ең көне тегін қоғамдық анықтамалық кітапхана. Четам ауруханасы, кітапхананы және Четам музыка мектебін қамтиды, 1653 жылы Хамфри Четамның (1580–1653) өсиеті бойынша "адал, еңбекқор және жақсы ата-аналардың ұлдарын" оқыту үшін құрылған.
Chetham's Library in Manchester, England, is the oldest free public reference library in the English speaking world. Chetham's Hospital, which contains both the library and Chetham's School of Music, was established in 1653 under the will of Humphrey Chetham (1580–1653), for the education of "the sons of honest, industrious and painful parents",
Кітапханада 100 000-нан астам басылған кітап бар, олардың 60 000-ы 1851 жылға дейін жарық көрген. Оларға 16 және 17 ғасырлардағы баспа еңбектері, мерзімді басылымдар мен журналдар, жергілікті тарих көздері, жарнамалық парақтар мен эфемералар кіреді. Баспа материалдарынан басқа, кітапханада 1000-нан астам қолжазбалар жинағы бар, оның ішінде 41 ортағасырлық мәтін бар. Четам кітапханасы – Англияның өнер кеңесінің аккредиттеу жүйесі бойынша аккредиттелген мұражай. Оның барлық жинақтары қазір Англияның өнер кеңесі басқаратын Музейлер, кітапханалар және мұрағаттар кеңесінің белгілеу жүйесі бойынша ұлттық және халықаралық маңызы бар жинақ ретінде танылған. Кітапхананың көркем өнер жинағында Уильям Уитакердің, пастор Джон Рэдклиффтің, Роберт Тайердің, пастор Фрэнсис Роберт Рейнстің және Элизабет Лидің портреттері бар. Жинаққа 16 ғасырдың голланд суретшісі Винсент Сельерге жатқызылатын "Путилер мен сатиралармен аллегория" атты майлы бояу картинасы кіреді. Жинақта мыңдаған плакаттар, бағдарламалар мен фотосуреттер, сондай-ақ иесі Джон Дженнисонның қаржылық және бизнес құжаттары бар. Бұл жинақтың көптеген бөліктері онлайн режимінде цифрлық түрде қолжетімді. 2014 жылы Четам кітапханасы алған 45 000 фунт стерлингтік грант кураторларға жинақты цифрландыру жобалары арқылы онлайн пайдаланушыларға қолжетімді етуге мүмкіндік берді.
The library holds more than 100,000 volumes of printed books, of which 60,000 were published before 1851. They include collections of 16th and 17th century printed works, periodicals and journals, local history sources, broadsides and ephemera. In addition to print materials, the library holds a collection of over 1,000 manuscripts, including 41 medieval texts. Chetham's Library is an Accredited Museum under the Arts Council England Accreditation scheme. The whole of its collections are Designated as a collection of national and international importance under the Museums, Libraries and Archives Council Designation scheme, now administered by Arts Council England. Paintings featured as a part of the library's fine arts collection include portraits of William Whitaker, the Reverend John Radcliffe, Robert Thyer, the Reverend Francis Robert Raines, and Elizabeth Leigh. The collection includes An Allegory with Putti and Satyrs, oil on canvas, attributed to 16th century artist and Netherlander Vincent Sellaer. The collection contains thousands of posters, programmes and photographs, as well as the financial and business papers of the owner, John Jennison; large numbers of items in this collection are available in digitised form online. A 2014 grant of £45,000 obtained by Chetham's Library allowed curators to make the collection available to online users, via digitization projects.
Каталогтар мен іздеу құралдары
Четхэм кітапханасындағы баспа өнімдерінің, архивтер мен қолжазбалардың каталогтары онлайн түрде ұсынылған.
Catalogues of printed items and of archives and manuscripts held at Chetham's Library are provided online.
Тарих
Манчестер қаласының ортағасырлық ортасындағы Лордтың сарайы Ирвелл және Ирк өзендерінің қосылған жерінде, құмтас тіктеулігінде орналасқан. 1421 жылы шіркеудің пасторы Томас де ла Варр (Манчестердің иесі) Генри V-тен шіркеуді колледждік негіз ретінде қайта құруға рұхсат алды. Ол өзінің сарайын діни қызметкерлердің колледжінің ғимараты ретінде пайдалану үшін коллегиат шіркеуіне (кейіннен соборға) сыйлады. Мұнда күзетші, сегіз шәкірт, төрт кеңсе қызметкері және алты хоршыға орналасуға мүмкіндік болды. Манчестердегі Ланкашир ұлдарына арналған тегін грамматикалық мектеп 1515 және 1518 жылдар аралығында шіркеу мен колледж ғимараттарының арасында салынды. Колледж 1547 жылы Чантриз заңымен таратылып, Дерби графына сатылды. Ол королева Мариямен католиктік негіз ретінде қайта құрылды, бірақ протестант королевасы Елизавета I қайтадан таратып жіберді. 1578 жылы колледж шіркеуі жарғы арқылы Христос колледжі ретінде қайта құрылып, күзетші мен шәкірттер қайтадан иеленді. Азамат соғысында ол түрме және қару-жарақ қоймасы ретінде пайдаланылды. 1653 жылы колледж ғимараттары Хамфри Четамның өсиетімен тегін кітапхана және көк пальтолы қайырымдылық мектебі ретінде пайдалануға сатып алынды. Сол кезде Англияның солтүстігінде тәуелсіз оқуға арналған мүмкіндіктер болған жоқ, ал 1651 жылғы Четамның өсиетінде кітапхана "оқушылар мен басқа да жақсы ниетті адамдардың пайдалануы үшін" болуы керек екені және кітапханашыға "кітапханаға келген әрбір адамнан ештеңе талап етпеу" жөнінде нұсқау берілді. Хамфри Четам тағайындаған 24 феоффи қолжетімді білімнің барлық саласын қамтитын және Оксфорд пен Кембридж университеттерінің кітапханаларымен бәсекелесе алатын кітаптар мен қолжазбалардың үлкен жинағын алуға кірісті. Байромның кітапханасы, оның ішінде оның "Рождество күні" атты өлеңінің қолжазбасы (кейіннен "Христиандар ояныңдар" атты Рождество әніне айналған) және 2800 басылған кітап 1870 жылы оның ұрпағы Элеонора Атертонмен кітапханаға сыйға тартылды. Дж. Е. Греган (1850-ші жылдар), Альфред Уотерхаус (1878) (II санаттағы) және Дж. Медланд Тейлор (1883-95) ғимараттарға қосымшалар жасады. Манчестер грамматикалық мектебі 1870 жылы Лонг Миллгейт бойымен кеңейтілді. Манчестер грамматикалық мектебі 1930 жылдары Фаллоуфилдке көшірілді, ал көп жылдар бойы бос тұрғаннан кейін бастапқы ғимарат Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылды, тек жаңа блогы ғана қалды. Бұл 1978 жылы Четамның музыка мектебінің құрамына енді. 1969 жылы музыка мектебіне айналған ескі колледж ғимаратында әлі де Четамның кітапханасы бар және ол I санаттағы мүлік болып саналады. 17 ғасырға жататын кресттің фрагменті 1913 жылы кітапхана бағына көшіріліп, II санаттағы мүлік ретінде тіркелді.
The manor house of the Lord of the Manor, in the centre of the medieval town of Manchester, stood on a sandstone bluff, at the confluence of the River Irwell and the River Irk. In 1421 the rector of the parish church, Thomas de la Warre (Lord of the manor of Manchester), obtained a licence from Henry V to refound the church as a collegiate foundation. He donated his manor house for use as the college of priests' buildings for the collegiate church (later to be the cathedral). There was accommodation for the warden, eight fellows, four clerks, and six choristers. The Manchester Free Grammar School for Lancashire Boys was built between the church and the college buildings between 1515 and 1518. The college was dissolved in 1547 by the Chantries Act and sold to the Earl of Derby. It was re founded as a catholic foundation by Queen Mary and again disbanded by Protestant Queen Elizabeth I. In 1578 the collegiate church was re founded by charter as Christ's College and re occupied by the warden and fellows. In the Civil War it was used as a prison and arsenal. In 1653 the college buildings were bought with the bequest of Humphrey Chetham, for use as a free library and blue coat charity school. At that time there was no facility for independent study in the north of England and Chetham's will of 1651 had stipulated that the Library should be "for the use of schollars and others well affected", and instructed the librarian "to require nothing of any man that cometh into the library". The 24 feoffees appointed by Humphrey Chetham set out to acquire a major collection of books and manuscripts that would cover the whole range of available knowledge and would rival the college libraries of Oxford and Cambridge. Byrom's library, which included the manuscript of his poem "Christmas Day" (which became the Christmas carol, "Christians Awake") and some 2,800 printed books, was presented to the library by his descendant, Eleanora Atherton, in 1870. Additions were made to the buildings by J. E. Gregan (1850s), Alfred Waterhouse (1878) (grade II listed), and J. Medland Taylor (1883–95). Manchester Grammar School was extended along Long Millgate in 1870. Manchester Grammar School moved to Fallowfield in the 1930s, and after standing empty for many years the original building was destroyed during the Second World War, leaving only its new block. This became part of Chetham's School of Music in 1978. The old college building, which became the music school in 1969, still incorporates Chetham's Library and is Grade I listed. A fragment of a 17th century cross was relocated to the library's gardens in 1913, and is listed at Grade II.
Кітапханашылар
Бұрынғы кітапханашылардың қатарында Роберт Тьер (1709–1781) бар, ол 1732 жылы кітапханашы болып тағайындалды. Питер Хордерн (1836 жылы қайтыс болды) кітапханашы болғанмен, сонымен қатар Хорлтон қаласындағы Сент-Клемент шіркеуінің пасторы қызметін атқарды. Томас Джонс 1845 жылдан 1875 жылға дейін осы лауазымды иеленді; оның кезінде кітапхананың көлемі екі еседен асып, 19 000 томнан 40 000 томға жетті. Ол 1862 және 1863 жылдары кітапхана қорының екі томдық каталогын да шығарды.
Past librarians include Robert Thyer (1709–1781), who became Librarian in 1732. Peter Hordern (died 1836) was librarian and also the minister of St Clement's Chapel, Chorlton. Thomas Jones held the position from 1845 to 1875; during his time, the size of the library more than doubled (from 19,000 volumes to 40,000 volumes). He also produced a two volume catalogue of the library's collection in 1862 and 1863.