Кіріспе
Британдық саясаткер Кристофер Бёрдвуд Томсон, 1-ші барон Томсон (13 сәуір 1875 – 5 қазан 1930) – британдық армия офицері, кейіннен Еңбек партиясының министрі және пэр болған. Ол 1924 жылы және 1929-1930 жылдар аралығында Рамзи Макдональд басқаруымен әуе күштері министрі қызметін атқарды, содан кейін R101 апатында қаза тапты.
Christopher Birdwood Thomson, 1st Baron Thomson, (13 April 1875 – 5 October 1930) was a British Army officer who went on to serve as a Labour minister and peer. He served as Secretary of State for Air under Ramsay MacDonald in 1924 and between 1929 and 1930, when he was killed in the R101 disaster.
Ерте өмір
Үндістанның Бомбей президенттігіндегі Насик қаласында (қазіргі Нашик) әскери отбасында дүниеге келген Томсон Челтенхэм колледжінде білім алды. Оның әкесі – Корольдік инженерлер корпусының генерал-майоры Дэвид Томпсон, ал анасы генерал-майор Кристофер Бёрдвудтың қызы; Уильям Бёрдвуд, 1-ші барон Бёрдвуд – генерал-майор Бёрдвудтың тағы бір немересі еді.
Әскери
1894 жылы Вулвичтегі Корольдік әскери академияны бітіргеннен кейін Томсон Корольдік инженерлерге офицер болып тағайындалды. Ол алдымен Маврикийде қызмет етті, содан кейін Екінші Бур соғысында (1899–1902) қатысты, онда ол далалық инженерлік бөлімшесіне қолбасшылық етті және есімдер тізімінде аталды. Әуе күштерімен алғашқы танысуы Кимберлиден тыс жердегі Корольдік инженерлердің аэростат бөліміне көмектесуге жіберілген кезде болды. Соғыстан кейін ол Чатемдегі Әскери инженерлік мектепте, содан кейін Сьерра-Леонеде оқытушы болып жұмыс істеді. 1904 жылы капитан және штаб-майор шеніне көтерілді, ал 1909 жылы Камберлидегі Армия штаб колледжіне қабылданды. 1911 жылы Соғыс министрлігіне, ал 1912 жылы Томсон бірінші және екінші Балқан соғыстары кезінде Сербия армиясының әскери атташесі болып тағайындалды, содан кейін 1913 жылы Соғыс министрлігіне оралды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Томсон алғаш рет Британ экспедициялық корпусы штабында қызмет етті және сэр Джон Френч пен генерал Жоффр арасында бас әскери аудармашы болды. 1915 жылы ол Кичинердің бастамасымен Румынияны соғысқа тарту мақсатымен Бухарестке әскери атташе ретінде жіберілді. Бірақ ол Румынияның үш майданда – Австрия-Венгрия, Түркия және Болгарияға қарсы соғысуға дайын емес және жеткіліксіз қаруланған екенін тез түсінді, бұл одақтастар үшін пайдалы емес, керісінше, зиян келтіретін еді. Бұл пікір Уайтхоллда ескерілмеді, және ол 1916 жылдың 13 тамызында Румыниямен әскери келісімге қол қойды. 1916 жылдың соңына қарай ол Румынияның капитуляциясының салдарымен күресуге мәжбүр болды және Германияға бермеу үшін Румынияның мұнай кендерін жоюын қадағалады. 1917 жылдың 27 тамызынан 1918 жылдың 27 мамырына дейін Томсон Палестинадағы 60-шы (2/2 Лондон) дивизиясының Корольдік инженерлерінің (CRE) командирі болып қызмет етті, ол Бир-Эс-Себа шайқасында, Шерия позициясына шабуылда және Иерусалимді басып алуда дивизиялық инженерлерге басшылық етті. Ол Иерихоны басып алу кезінде өзін ерекше көзге түсірді. Соғыс кезінде майданның артында да, алдында да көрнекті қызмет еткен Томсон Версаль конференциясында британдық делегация құрамына кірді, бірақ Версаль шарттарын «жаңа соғыстың тұқымын қамтиды» деп айыптады. Румынияда ол келіспеген саясатты (Румынияны одақтас ету) ұстанғандай, бұл тәжірибе өте жағымсыз болды деп тапты.
Саясат
Версаль келісімінен кейін Томсон саясатқа қатысуға шешім қабылдады және Еңбек партиясы мен Фабиан қоғамына қосылды. Ол 1922 жылы Бристоль-Централ және 1923 жылы Сент-Олбанс округтерінде Еңбек партиясынан кандидат ретінде бақ сынады, бірақ екі округтің де депутаты бола алмады. Дегенмен, 1924 жылы жаңадан сайланған Еңбек партиясының премьер-министрі Рамзи Макдональд оны Бедфорд графтығындағы Кардингтон бароны Томсон титулымен марапаттады. Ол сол кезде Тай кеңесінің мүшесі де болды. Томсон Макдональдтың 1924 жылғы, қысқа ғана мерзімге созылған бірінші Еңбек үкіметінде Әуе күштері министрі қызметін атқарды – бұл, сер Самуэль Хоардың осы лауазымды жеті жыл бойы толық бақылауына қысқа ғана үзіліс болды. Үкімет құлағандықтан, ол 1929 жылға дейін бұл лауазымға қайта оралмады, алайда тағы да Макдональд басшылығымен қызмет етті. Осы уақыт аралығында ол Корольдік авиациялық қоғам мен Корольдік аэрокелбтің төрағасы және Әуе лигасының демеушісі ретінде әуе саласына деген қызығушылығын сақтап қалды.
Жеке өмір
Томсон отбасында Кит, ал достарында С. Б. деп танылатын. 1915 жылдың наурыз айында Бухарест қаласында британдық әскери атташе қызметін атқап жүргенде, ол үйленген француз-румын жазушысы, принцесса Марта Бибескомен кездесіп, өмірінің соңына дейін оған адал болды. Олар үнемі хат алмасып тұрды. Ол Марта Бибеско "C. B. T." деген атпен төрт кітап арнады және 1930 жылдың желтоқсан айында олардың ортақ досы Аббат Муньемен бірге R101 апаты болған жерге барды.
Өлім
Оның екінші мерзімі қайғылы оқиға салдарынан қысқарды, өйткені Томсон 1930 жылғы қазан айында Карачиге жасаған алғашқы рейсінде үкіметтік дирижабль R101 әуе кемесінің апатында қаза тапты. Апаттың себептерінің бірі – Лорд Томсонның қауіпсіздік тексерулері толыққанды жүргізілмей және жеткілікті ұшу сынақтары өткізілмей тұрып, алғашқы рейсті жасауға қысым көрсетуі болды. Осы оқиғада 48 адам қаза тауып, Томсонның әуе министрі лауазымына тағайындалған ізілдесі Лорд Амулридің бұйрығымен британдық дирижабль бағдарламасы тоқтатылды.