Кіріспе

Маргарет Тэтчермен байланысты ұран және Маргарет Тэтчердің 2008 жылғы өмірбаяны.

"Баламасы жоқ" (TINA) – капитализм ғана мүмкін болатын жүйе деген пікірді қорғайтын саяси ұран. Бұл ұран Ұлыбританияның консервативті премьер-министрі Маргарет Тэтчердің саясатымен және бейнесімен тығыз байланысты.

19 ғасыр

Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл тіркес 19 ғасырдағы классикалық либералдық ойшыл және әлеуметтік дарвинист Герберт Спенсердің "Әлеуметтік статистика" еңбегінде оның айқын қолданылуымен байланысты.

Тэтчер

1980 жылы 21 мамырда Консервативті әйелдер конференциясында сөйлеген сөзінде Тэтчер былай деді: "Біз өндірісіміз бен табысымызды теңгерімге келтіруіміз керек. Біз ұсынатын шаралардың қабылдануы оңай болмайды, бірақ олардың негізінде дұрыс екеніне сенемін. Дегенмен, менің ойымша, адамдар басқа жолдың жоқтығын қабылдайды". Сөйлесімінің соңында ол бұл тақырыпқа қайта оралып: "Басқа не істеуге болады? Бұрынғысынша жалғастыра беруге? Бұл тек шығындардың артуына әкеледі. Ал бұл салықтардың, қарыздардың, пайыздық ставкалардың, инфляцияның және жұмыссыздықтың өсуіне ұласады". Бұл ұранды Тэтчер жиі қолданды. Бұл сөз тіркесі Тэтчердің нарықтық экономика – ең жақсы, дұрыс және тиімді жүйе деген тұжырымын көрсетеді, сондай-ақ осы мәселе бойынша пікірталас аяқталды дегенді білдіреді. Бір сыншы бұл ұранның мағынасын былай түсіндірді: "Жаһандық капитализм, со-аталған еркін нарықтар мен еркін сауда – байлық құрудың, қызметтерді таратудың және қоғамның экономикасын дамытудың ең тиімді жолдары. Дерегуляция жақсы, тіпті Құдайдан да жақсы". Ал Тэтчер нарықты қолдауын негізгі моральдық аргументтермен байланыстырды; атап айтқанда, таңдау қағидасы адамның моральдық мінез-құлқы үшін еркін таңдау қажеттігінен туындайды деп мәлімдеді. 2013 жылы премьер-министр Дэвид Кэмерон бұл сөзді қайта қолданып: "Егер басқа жол болса, мен оны таңдар едім. Бірақ басқа жол жоқ" деді, бұл Ұлыбританиядағы үнемдеу шараларына сілтеу болатын.

Сын

Бұл принципке қарсыласқандар оны қысыммен, есқарақтау ниетпен пайдаланды. Мысалы, министрлер кабинетінің мүшесі Норман Сент Джон Стив, жетекші "wets" тобының бірі, Тэтчерді TINA аббревиатурасынан шыққан "Тина" деп атады. Глобализацияны сынға түсірген Сьюзан Джордж 2001 жылы "басқа бір әлем мүмкін" деген қарсы ұранды ұсынды.