Союз-36: Ғарышқа Бірінші Венгр Космонавтының Сапары
Soyuz 36
Союз-36: Венгрияның тұңғыш ғарышкері Берталан Фаркас пен Валерий Кубасовтың ғарышқа сапары. Салют-6 стансасына қатысты, ресми ұшырылу және алмасу туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Союз-36 ғарышқа алғашқы венгр ғарышкері Берталан Фаркас және Валерий Кубасовты алып шықты. Олар ұзақ мерзімді жұмыс істеген экипажбен «Союз» ғарыш кемелерін алмастырып, «Союз-35» кемесімен Жерге қайтып келді. Кейінірек келген экипаж олардың кемесін Жерге оралу үшін пайдаланды.
Soyuz 36 carried Valery Kubasov and Bertalan Farkas, the first Hungarian cosmonaut, into space. They swapped Soyuz craft with the long duration crew and returned to Earth in Soyuz 35; a later crew used their craft to return to Earth.
Миссияның басты оқиғалары
Союз-36 1980 жылғы 26 мамырда Валерий Кубасов пен венгр ғарышкері Берталан Фаркаспен бірге Салют-6 ғарыш станциясына ұшырылды, онда Леонид Попов пен Валерий Рюмин орналасқан еді. Ұшу бастапқыда 1979 жылғы 5 маусымға жоспарланған, бірақ Союз-33 сәтсіздігіне байланысты тоқтатылды. Олар ұшырылғаннан кейінгі күні станцияның артқы портына сәтті докталды. Бұл ұшу – бесінші Интеркосмос рейсі, оның аясында Кеңес Одағының одақтас елдерінен келген қонақ ғарышкерлер ғарыш станциясына, әдетте бір аптаға жуық уақытқа келді. Бұл миссия Кеңес Одағының тарихында азаматтық командирдің басқарған екінші реті болды. Бортқа отырғаннан кейін, келген экипаж венгр эксперименттерін жүргізді, сондықтан олар кейде үш сағатқа жуық ұйықтады. Эксперименттердің бірі – «Пилле», ол экипаж киімдеріне және станция қабырғаларына бекітілген миниатюралық термолюминесценттік құрылғылармен экипаж алған радиация дозасын өлшеді. Тағы үш эксперимент салмақсыз жағдайда адам жасушаларында интерферонның қалыптасуын зерттеді. Жер ресурстарын зерттеу жұмыстары бортындағы камераларды пайдалану арқылы, жердегі экипаждармен, ұшақтармен және тікұшақтармен координацияланып жүргізілді. Венгрия баспасөзінің мәліметінше, Фаркас ауырсыздануға Кубасовтан гөрі жылдам бейімделген. 29 мамырда Союз кемесі станцияның орбитасын жоғарылату үшін қолданылды, содан кейін Кубасов пен Фаркас ұзақ мерзімді экипажбен Союз кемесін алмастырды, орындық қаптамаларын, қысымды сақтайтын костюмдерін және жеке заттарын ауыстырды, содан кейін 3 маусымда Союз-35 кемесімен станциядан ұшып, Жезқазғаннан оңтүстік-шығысқа қарай 140 шақырым жерге қонды. Кейіннен Союз-36 ғарыш кемесі Союз-37 экипажын жерге қайтару үшін пайдаланылды.
Soyuz 36 was launched on 26 May 1980 with Valery Kubasov and Hungarian cosmonaut Bertalan Farkas, headed to the Salyut 6 space station where Leonid Popov and Valery Ryumin, launched aboard Soyuz 35, were resident. The flight was originally scheduled for 5 June 1979, but was cancelled due to the Soyuz 33 failure. They successfully docked at the aft port the day after launching. The flight was the fifth Intercosmos flight whereby guest cosmonauts from Soviet allied nations would visit the space station, typically for about a week. The flight was only the second time a Soviet mission had a civilian commander. Upon boarding, the visiting crew carried out Hungarian experiments, so many that the visiting crew sometimes only got three hours of sleep. One experiment was Pille, which measured radiation doses received by the crew with miniature thermoluminescent devices attached to their clothing and to the walls of the station. Another three experiments studied the formation of interferon in human cells under weightless conditions. Earth resources work using the on board cameras were carried out, in coordination with ground crews, airplanes and helicopters. Farkas was said by the Hungarian press to have adjusted far quicker than Kubasov to the weightless conditions. The Soyuz craft was used to boost the station's orbit on 29 May, then Kubasov and Farkas swapped Soyuz craft with the long duration crew, exchanging seat liners, pressure suits and personal items, before departing the station in Soyuz 35 on 3 June and landed 140 km southeast of Dzhezkazgan. The Soyuz 36 spacecraft was later used to return the crew of Soyuz 37 to earth.