Кіріспе

Үш тілек әзілі (немесе жын әзілі) – кейіпкерге мистикалық күш иесі үш тілек сыйлайды, бірақ ол оларды дұрыс пайдалана алмайды. Көбінесе шамнан жынды босату, рухты балықты немесе сиқырлы балықты ұстап, босатуға келісу, немесе шайтанмен кездесу сияқты жағдайлар кездеседі. Бірінші екі тілек күтілгендей орындалады, ал үшінші тілек қате түсініліп немесе тілек иесінің ниетіне сай келмейтін күтпеген жолмен орындалады. Сонымен қатар, тілектер үш адамға бөлінеді, ал үшінші адамның тілегі екінші екі адамның тілектерін кездейсоқ немесе қасақана жоққа шығарады немесе бұзады. Үш тілек әзілінің мысалы: Үш тілек әзілінің Арне-Томпсон-Утер индексі – 750А.

Вариациялар

Тақырыптың бір түрінде кейіпкер жындыға қарсы ойнайды, ол қандай да бір себеппен тілектерге шарт қойып, кейіпкердің қарсыласы да тілектерден пайда көреді. Бұл әзілдің мысалы "Симпсон" сериясының "Гомер Симпсон, бұл сіздің әйеліңіз" атты эпизодында қолданылған. Онда кейіпкер Мардж Симпсонға жынды бір еркекке қалағанын беруге уәде береді, бірақ еркектің әйелінің жақыны еркек алғаннан екі есе көп нәрсе алады. Алдымен үй мен көлік тілегеннен кейін, ер адам "жартылай өлтіруді" тілейді, бірақ Мардж мұны түсінбейді. Бұл әзілдің өте ерте нұсқасы 1875 жылғы шотланд анекдоттары жинағында кездеседі. Онда Шотландияның таулы аймағынан келген бір кісіге үш тілегін сұрайды. Ол бірінші кезекте вискиге толы көл тілейді. Екінші тілегі – сондай мөлшерде дәмді тағам. Үшінші тілегін сұрағанда, ойланып тұрып, екінші вискиге толы көлді тілейді. Барри Крайерге жатқызылатын нұсқада үш адамға үш тілек беріледі, екеуі өте жақсы таңдау жасайды, ал үшіншісі күлкілі түрде нашар таңдау жасайды. Тағы бір нұсқасы – алғашқы тілектер қате болып шығады, ал соңғысы арқылы кейіпкерлер бастапқыда болған қалпына оралады. Мысалы, Шарль Перроның "Күлкілі тілектер" әңгімесінен алынған:

Көркем шығармаларда

Формат әрқашан әзіл үшін қолданылмайды. В. В. Джейкобс жазған "Маймылдың аяғы" атты қорқынышты әңгімеде, өлі маймылдың аяғы – иесіне үш тілек орындайтын талисман, бірақ тілектердің бағасы тым жоғары болады. Әңгімеде маймылдың аяғын алған адам 200 фунт стерлинг тілейді, бірақ оның ұлы қорқынышты жұмыс апатында қаза тапқанын біледі, ал жұмыс беруші осы оқиға үшін өтемақы ретінде 200 фунт стерлинг төлейді. Кейін анасы өлген ұлын қайта тірілтуді сұрайды. Әкесі есіктен қызықсыз дыбыстар мен соққы естіп, сырттағы нәрсенің қорқынышты түрде бұзылған дене екенін түсінеді және аяқтың соңғы тілегімен оны жоққа шығарады.