Экономикалық тапсырыс мөлшері: өндіріс жоспарлау моделі
Economic order quantity
Экономикалық тапсырыс мөлшері (EOQ) – қойма басқарудағы шығындарды азайту моделі. 1913 ж. жасалған, тұрақты сұраныс кезінде тиімді тапсырыс көлемін анықтайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өндірісті жоспарлау моделі. Экономикалық тапсырыс көлемі (ЭТК), сондай-ақ қаржылық сатып алу көлемі немесе экономикалық сатып алу көлемі деп те аталады, – бұл қорды басқарудағы жалпы сақтау және тапсырыс беру шығындарын ең төменгі деңгейге түсіретін тапсырыс көлемі. Бұл ең көне классикалық өндіріс жоспарлау модельдерінің бірі. Модельді 1913 жылы Форд У. Харрис жасаған, бірақ кеңінен қолданған – консультант Р. Х. Уилсон, ал оған және К. Андлерге осы мәселені терең талдағандары үшін алғыс айтылады.
Production scheduling model
Economic order quantity (EOQ), also known as financial purchase quantity or economic buying quantity, is the order quantity that minimizes the total holding costs and ordering costs in inventory management. It is one of the oldest classical production scheduling models. The model was developed by Ford W. Harris in 1913, but the consultant R. H. Wilson applied it extensively, and he and K. Andler are given credit for their in depth analysis.
Шолу
EOQ тек белгілі бір кезеңде (мысалы, бір жыл) өнімге деген сұраныс тұрақты болғанда ғана қолданылады, және әрбір жаңа тапсырыс қойма қалдықтары нөлге жеткенде толығымен жеткізіледі. Берілген әр тапсырысқа, тапсырылатын тауардың санына қарамастан, белгілі бір тұрақты шығындар болады; тапсырыс тек бір типті тауардан тұрады деп есептеледі. Сонымен қатар, әрбір бірлік сақтауға жұмсалатын шығын да бар, ол көбінесе сақтау шығыны деп аталады және кейде тауардың сатып алу құнының проценттік көрсеткіші ретінде беріледі. EOQ формуласы түсінікті болғанымен, көлік тарифтері мен көлемдік жеңілдіктер сияқты факторлар оның нақты қолданылуына әсер етеді. EOQ өнімді сатып алу, жеткізу және сақтаумен байланысты жалпы шығынды азайту үшін тапсырыс беруге тиіс бірліктердің ең қолайлы санын көрсетеді. Шешімге қажетті параметрлер: жылдық жалпы сұраныс, әрбір тауардың сатып алу құны, бір тауарға тапсырыс берудің тұрақты құны және әрбір тауарды бір жыл сақтау құны. Тапсырыс қанша рет берілгені де жалпы шығынға әсер ететінін ескеріңіз, бірақ бұл сан басқа параметрлерден есептелуі мүмкін.
EOQ applies only when demand for a product is constant over a period of time (such as a year) and each new order is delivered in full when inventory reaches zero. There is a fixed cost for each order placed, regardless of the quantity of items ordered; an order is assumed to contain only one type of inventory item. There is also a cost for each unit held in storage, commonly known as holding cost, sometimes expressed as a percentage of the purchase cost of the item. Although the EOQ formulation is straightforward, factors such as transportation rates and quantity discounts factor into its real world application. The EOQ indicates the optimal number of units to order to minimize the total cost associated with the purchase, delivery, and storage of the product. The required parameters to the solution are the total demand for the year, the purchase cost for each item, the fixed cost to place the order for a single item and the storage cost for each item per year. Note that the number of times an order is placed will also affect the total cost, though this number can be determined from the other parameters.
Саны бойынша жеңілдіктер
EOQ моделінің маңызды толықтыруы – көлемдік жеңілдіктерді ескеру. Көлемдік жеңілдіктердің екі негізгі түрі бар: (1) барлық бірліктерге және (2) кезеңдік. Міне, сандық мысал:
An important extension to the EOQ model is to accommodate quantity discounts. There are two main types of quantity discounts: (1) all units and (2) incremental. Here is a numerical example:
Кезеңдік бірлік жеңілдігі: 1–100 бірлік – әрқайсысы 30 АҚШ доллары; 101–199 бірлік – әрқайсысы 28 АҚШ доллары; 200 және одан жоғары бірлік – әрқайсысы 26 АҚШ доллары. Егер 150 бірлік тапсырыс берілсе, жалпы құны 30*100 + 28*50 доллар болады. Барлық бірліктерге жеңілдік: 1–1000 бірлік тапсырысы – әрқайсысы 50 доллар; 1001–5000 бірлік тапсырысы – әрқайсысы 45 доллар; 5000 бірліктен артық тапсырыс – әрқайсысы 40 доллар. Егер 1500 бірлік тапсырыс берілсе, жалпы құны 45*1500 доллар болады. Әртүрлі көлемдік жеңілдік схемаларындағы ең қолайлы тапсырыс көлемін анықтау үшін алгоритмдерді пайдалану керек; бұл алгоритмдер EOQ саясаты көлемдік жеңілдіктермен де ең қолайлы деп есептеліп жасалған. Перера және авторлар (2017) осы ең қолайлылықты растайды және жалпы шығын құрылымында EOQ аясында (s,S) ең қолайлылығын толық сипаттайды.
Incremental unit discount: Units 1–100 cost $30 each; Units 101–199 cost $28 each; Units 200 and up cost $26 each. So when 150 units are ordered, the total cost is $30*100 + $28*50. All units discount: an order of 1–1000 units costs $50 each; an order of 1001–5000 units costs $45 each; an order of more than 5000 units costs $40 each. So when 1500 units are ordered, the total cost is $45*1500. In order to find the optimal order quantity under different quantity discount schemes, one should use algorithms; these algorithms are developed under the assumption that the EOQ policy is still optimal with quantity discounts. Perera et al. (2017) establish this optimality and fully characterize the (s,S) optimality within the EOQ setting under general cost structures.
Көлемдік жеңілдіктер кестелерін құру
Стратегиялық клиент болғанда, ол баға жеңілдіктеріне тиімді жауап береді, жеткізуші үшін оңтайлы көлемді жеңілдіктер схемасын жасау қиын және сақтықпен жасалуы керек. Бұл, әсіресе клиенттің сұранысының өзі белгісіз болғанда маңыздырақ. "Кері бұршақ ефексі" деп аталатын қызықты құбылыс орын алады, онда тұтынушылар сұранысының белгісіздігінің артуы жеткізушідегі тапсырыс көлемінің белгісіздігін азайтады.
In presence of a strategic customer, who responds optimally to discount schedules, the design of an optimal quantity discount scheme by the supplier is complex and has to be done carefully. This is particularly so when the demand at the customer is itself uncertain. An interesting effect called the "reverse bullwhip" takes place where an increase in consumer demand uncertainty actually reduces order quantity uncertainty at the supplier.
Кемелсіз сапа
EOQ моделінің тағы бір маңызды кеңейтімі – ақаулы сапасы бар тауарларды ескеру. Саламех және Джабер (2000) EOQ моделіндегі ақаулы тауарларды ең толық зерттеген алғашқылар болды. Олар нақты сұраныс болатын және партияда белгілі бір бөлігі ақаулы болатын, сосын сатып алушы оларды тексеріп, айналым соңында жеңілдікпен сататын қор жинау мәселесін қарастырады.
Another important extension of the EOQ model is to consider items with imperfect quality. Salameh and Jaber (2000) were the first to study the imperfect items in an EOQ model very thoroughly. They consider an inventory problem in which the demand is deterministic and there is a fraction of imperfect items in the lot and are screened by the buyer and sold by them at the end of the circle at discount price.
Сындар
EOQ моделі және оның туысқан моделі, экономикалық өндіріс көлемі моделі (EPQ), "олардың шектеулі болжамдарының жиынтығы үшін" сынға ұшырады. Гуга мен Муса модельді албандық бизнеске қатысты зерттеу үшін пайдаланады және модель "теориялық тұрғыдан өте жақсы, бірақ осы фирманың практикалық тұрғысынан тиімді емес" деген қорытындыға келеді. Дегенмен, Джеймс Каргал бұл формуланың бизнес есептеулер "қолмен" немесе логарифмдік кестелер немесе есептеу сызғышы арқылы жүргізілген кезде жасалғанын атап өтеді. Электрондық кестелер мен арнайы бағдарламалық қамтамасыздардың қолданылуы формуланың қолданылуында көбірек икемділікке және бастапқы модельге қарағанда "шындыққа жақын болжамдарды" қабылдауға мүмкіндік береді.
The EOQ model and its sister, the economic production quantity model (EPQ), have been criticised for "their restrictive set[s] of assumptions. Guga and Musa make use of the model for an Albanian business case study and conclude that the model is "perfect theoretically, but not very suitable from the practical perspective of this firm". However, James Cargal notes that the formula was developed when business calculations were undertaken "by hand", or using logarithmic tables or a slide rule. Use of spreadsheets and specialist software allows for more versatility in the use of the formula and adoption of "assumptions which are more realistic" than in the original model.