Кап аңшысы (Gyps coprotheres) – Оңтүстік Африкаға тән құс. Қауіпті түрлер тізімінен шығарылды, бірақ әлі де осал. Биологиясы, мекендеуі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Кейп бүркіті (Gyps coprotheres), сондай-ақ Кейп гриффоны және Колбе бүркіті деп те аталады, Accipitridae тұқымдасына жататын Ескі әлемнің бүркіті. Ол Оңтүстік Африкаға ендемик және негізінен Оңтүстік Африка, Лесото, Ботсвана және Солтүстік Намибияның кейбір бөліктерінде мекендейді. Ол жартастарға ұя салып, жылына бір жұмыртқа салады. 2015 жылы ол IUCN Қызыл тізімінде жойылып бара жатқан түр ретінде тіркелген, бірақ 2021 жылы кейбір популяциялардың өсуіне және 2016 жылдан бері тұрақталғанына байланысты қауіпті түрге жатқызылды. Ересек бүркіттердің орташа ұзындығы шамамен алғанда, қанаттарының аралық кеңдігі және дене салмағы құрайды. Мойныңтың төменгі жағындағы екі ірі, қалың терілі бөлік, аққұйрықты бүркіттерде де кездеседі, температура сенсорлары ретінде жұмыс істейді деп саналады және жылу ағындарының бар-жоғын анықтауға көмектеседі. Бұл түр Африкадағы ең ірі жыртқыштардың бірі болып табылады, лаппетті бүркітпен қатар. Орташа дене салмағы шамамен болса да, сырт көрінісіне қарамастан, жабайы лаппетті бүркіттерден салмағы ауыр болып көрінеді және Африкаға тән ең ірі ұшатын құстардың арасында үлкен ақ пеликан мен кори бастард сияқты бірнеше түрмен ғана бәсекелеседі. Гималай гриффоны мен киізқұйрықты гриффонынан кейін, Кейп бүркіті орташа есеп бойынша Ескі әлемнің үшінші ірі гриффоны болып табылады.
The Cape vulture (Gyps coprotheres), also known as Cape griffon and Kolbe's vulture, is an Old World vulture in the family Accipitridae. It is endemic to southern Africa, and lives mainly in South Africa, Lesotho, Botswana, and in some parts of northern Namibia. It nests on cliffs and lays one egg per year. In 2015, it had been classified as Endangered on the IUCN Red List, but was down listed to Vulnerable in 2021 as some populations increased and have been stable since about 2016. The average length of adult vultures is about with a wingspan of and a body weight of The two prominent bare skin patches at the base of the neck, also found in the white backed vulture, are thought to be temperature sensors and used for detecting the presence of thermals. The species is among the largest raptors in Africa, next to the lappet faced vulture. With a mean body mass of roughly , it appears to be significantly heavier than wild lappet faced vultures, despite the latter's extremely large appearance, and rivals only a few other species, namely the great white pelican and kori bustard, as the largest flying bird native to Africa. After the Himalayan griffon vulture and the cinereous vulture, the Cape vulture is the third largest Old World vulture on average.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Кейп бүркіті Ботсвана, Лесото, Мозамбик және Оңтүстік Африкада тұрақты мекендейді және көбейеді, бірақ Конго Демократиялық Республикасы мен Замбияда кездейсоқ кездеседі. Ол Ангола, Намибия, Зимбабве және Эсватиниде де таралған, бірақ онда көбеймейді.
The Cape vulture is resident and breeding in Botswana, Lesotho, Mozambique and South Africa, but is vagrant in the Democratic Republic of the Congo and Zambia. It also occurs in Angola, Namibia, Zimbabwe and Eswatini but does not breed there.
Өсіру
Ол әдетте тауларда немесе оның жанындағы жартастарда көбейіп, қоныстанады, және теңіз деңгейінен жоғары биіктікте кездесетіні тіркелген. Намибияда зерттелген жекелеген құстардың қоныстану аймағы құрады. Сондай-ақ, олардың туған жеріне көбейіп оралуға бейім екеніне сеніледі. Оңтүстік Африканың Шығыс Кейп провинциясындағы Colleywobbles Vulture Colony-де ұядан ұшып шыққан жас құстардың орташа тәуелділік мерзімі 101 күн болды, және осы кезеңнен кейін ұядан қашықтық артты, себебі жас құстар ата-аналарынан тәуелсіздік алды. Олар көбейтілуін жалғастырса да, кейбір популяциялардың азайғаны анықталды. Магалиесбергтегі Робертс фермасы 2013 жылы көбейту орны ретінде қолданыстан шығарылды.
It usually breeds and roosts on cliff faces in or near mountains, and has been recorded up to an elevation of Tracked individuals in Namibia had home ranges of It is also believed that they tend to remain or return to the area of birth for breeding. In Colleywobbles Vulture Colony in Eastern Cape Province, South Africa, the fledglings had a mean post fledging dependency period of 101 days, and the distance from the nest increased after this period, as the fledglings gained independence from their parents. Though they continue to breed, some populations have been recorded to have declined. Roberts’ Farm in Magaliesberg, was abandoned as a breeding site in 2013.
Қорғау және қауіптер
Кейп бүркіті 1980 жылдан бері, яғни алғаш рет қатер астындағы түрлерге жатқызылғаннан бері тұрақты түрде азайып келеді. 1992 мен 2007 жылдар аралығында Оңтүстік Африкада ғана осы түрдің саны 60-70 пайызға төмендеді. 2019 жылдың 20 маусымында Ботсвананың солтүстігінде 468 аққұйрықты, 17 ақбас, 28 қалпақты, 14 лаппетті және 10 кейп бүркітінің, сондай-ақ 2 қоңыр құбыланның өліктері табылды. Барлығы 537 құс болды. Браконьерлердің улаған 3 пілдің етін жеп өлген болулары күдікті, мүмкін браконьерлер құстардың өлі жануарларды анықтауға көмектесетінін ескере отырып, оларды байқамау үшін осылай істеген. Климаттың өзгеруі эндемикалық түрлерге қауіп тудырып, жоғары температура мен жаһандық жылыну нәтижесінде популяциясы азайды. Құстарды қорғауды күшейту үшін заңдарды өзгерту қажет, өйткені Оңтүстік Африкадағы көптеген заңдар провинциялық деңгейде ғана іске асырылады. Барлық бүркіт түрлеріне "Арнайы қорғалатын" мәртебе берілсе, олардың санының өсуіне көмектесуге болады.
The Cape vulture has been declining steadily since at least the 1980s, when it was first categorized as Threatened. Between 1992 and 2007 the species declined by 60 70% in South Africa alone. On the 20th of June 2019, the carcasses of 468 white backed vultures, 17 white headed vultures, 28 hooded vultures, 14 lappet faced vultures and 10 cape vultures, altogether 537 vultures, besides 2 tawny eagles, were found in northern Botswana. It is suspected that they died after eating the carcasses of 3 elephants that were poisoned by poachers, possibly to avoid detection by the birds, which help rangers to track poaching activity by circling above where there are dead animals. Climate change has contributed as a threat for the endemic species, populations have decreased due to the high temperatures and global warming. There is still need to alter laws to achieve great conservation, as most laws in South Africa are implemented at a provincial scale. All vulture species can be elevated to 'Specially Protected' status to help increase their populations.
Адам мен жануарлар арасындағы қақтығыс
Адам мен жануарлар арасындағы қақтығыстарды шешу қажеттілігі әлі де бар, фермерлер уланудың салдары туралы хабардар етілуі керек. 2015 жылы Намибияда ауыл шаруашылығымен айналысатындардың 1,7%-ы у қолданғанын мойындады. Кенияда фермерлердің 20%-дан астамы жыртқыштарды жою үшін у қолданды және олар Кенияның жабайы табиғат заңнамасынан хабарсыз болды. Содан кейін улануды азайту мақсатында ақпараттық науқандар жүргізу ұсынылды. Бұған қоса, заңнама сияқты жоғарыдан төменге қарайғы және қоршаулар немесе өтемақы сияқты төменнен жоғарыға қарайғы шаралардың үйлесімі осы мәселенің шешілуіне көмектеседі деп күтілуде.
There is still a need to deal with human wildlife conflicts, farmers still need to be made aware of the effects of poisoning. In Namibia, 1.7% of communal farmers admitted to using poison in the year 2015. In Kenya, over 20% of farmers used poisons to eliminate predators and they were not aware of the Kenya Wildlife Act. It was then suggested that awareness campaigns should be implemented to reduce poisoning. In addition, a combination of top down, e. g. legislation, and bottom up such as corrals or compensation is expected to help reduce the problem.