Кіріспе

Француз әскери қызметкері, дипломат және саясаткер (1771–1851)

Орас Франсуа Бастиан Себастьяни де Ла Порта (11 қараша 1771 – 20 шілде 1851) – француз генералы, дипломаты және саясаткері, шілде монархиясы тұсында Әскери-теңіз министрі, Сыртқы істер министрі және Мемлекеттік министр қызметтерін атқарған. Жастық шағында Франция революциялық армиясына қосылған Себастьяни, Наполеон Бонапарттың жақтасы болғанға дейін оның қатарында өрлеген. Себастьяни француз консулдығының Левант елшісі болды, әсіресе Осман Египетін қайта басып алу жоспарларын жасады, содан кейін Империяның Портадағы елшісі қызметін атқарды. Осы қызметте ол француздық ықпалды арттыруға тырысты және Дунай княздықтарындағы про-ресейлік қызметтерін көрсетті, осылайша 1806–1812 жылдардағы соғыстың туындауына себеп болды. 1807 жылы Себастьяни Дарданелл операциясы кезінде Константинопольді қорғауды ұйымдастырды. Селим III-тің тақтан түсірілуінен кейін британдықтардың қысымымен қайтарылған ол, Пиреней соғысында қызмет етті, Альгамбрада тұрды, Ресейге жасалған сәтсіз жорыққа қатысты және Алтыншы коалицияға қарсы Шампан аймағын қорғады. Себастьяни Бурбон монархиясын мойындады, бірақ «Жүз күн» кезеңінде Наполеонмен бірікті, 1815 жылы алғаш рет палатаға сайланды. Король Людовик XVIII қайтып келгеннен кейін қысқа мерзімге жер аударылды, ол 1819 жылы қайтадан депутат болып сайланды, солшыл фракциямен бірге отырып, либералды саясатты қолдады және Жан Батист де Вилле кабинетімен қақтығысқа түсті. Шілде революциясынан кейін ол Людовик Филиппті қолдады. Себастьянидің Сыртқы істер министрі қызметте болған кезінде Франция Бельгия революциясына қатысты, қараша көтерілісін санкциялаудан бас тартты, АҚШ-пен саудалық дауды шешудің күрделі мәселесі және Анконаның француздық оккупациясы болды. Кейінгі жылдары ол француз үкіметінде елші ретінде жоғары лауазымдарға көтерілді. 1847 жылы оның қызы Франсуаза, де Праслин герцогинясының қазасы 1848 жылғы революцияның басталуына ықпал етті.

Ерте өмір

Корсиканың Ла-Порта қаласында туған Себастьяни, тігінші мен шебер қолөнершінің ұлы, Луи Себастьяни де Ла-Портаның немересі, кейіннен Аяччо епискобы болған Рим-католик шіркеуінің қызметкері және, мүмкін, Бонапарттардың алыс туысы болды. Хорас Себастьянидің Тибурце есімді ағасы болды, ол маршал де Камп шеніне дейін көтерілді. Бастапқыда діни мансапқа бағытталған Себастьяни, Касабланкада граф Рафаэль Кадорнаның хатшысы ретінде қысқа мерзімге жіберілді. Себастьяни Лусьен Бонапарттың серігіне қосылды. 1802 жылы Консулдық кеңсе оны алғашқы дипломатиялық тапсырмалармен Осман империясына, Осман Египетіне және Леванттың басқа да бөліктеріне жіберді. Ол бұл көзқарасын 30 қаңтар 1803 жылы Le Moniteur Universel басылымында жарияланған баяндамасында жариялады, Сұлтан Селим III-ті Дарданелл арқылы Корольдік флоттың өтуіне рұқсат бермеуге көндіруге тырысты. Аристократиялық валахиялық мемуаршы және саясаткер Иоан Гиканың айтуынша, Селим «генерал Себастьянидің кеңесін орындады, ол оны Наполеонның жағына тартуға тырысты» және Ипсилантис пен серб көтерілісі арасында байланыс бар екенін көрді. 1832 жылдың ақпан айында Себастьяни Анконаны француз әскерлерінің басып алуын тапсыру туралы бастама көтерді. The Revue бұл оның мансабындағы ең маңызды қадам болды деп мәлімдеді және оны Австриямен соғыс жағдайында Франция Рим мен Триестке жорыққа шығатынын білдіретін, австриялық экономикалық мүдделерге бағытталған жанама, бірақ тиімді соққы ретінде жоспарлағанын айтты. Сыртқы істер министрі лауазымындағы соңғы әрекеттерінің бірі – Наполеонның континенттік блокадасы кезінде американдық азаматтардың келген зияндары туралы АҚШ-пен келіссөздер жүргізу болды, онда бірнеше американдық туы бар кемелер Еуропа порттарында британдық коммерциялық мүдделерге қызмет етеді деген күдікпен тұтқындалды (1807 жылғы Эмбарго заңына қараңыз). Көп дау тудырған ол Франция төлеуге келіскен соманы 25 миллион франк деп белгіледі, бұл Conseil d'État және Палата комитеттерінің шешімінен 10 миллионға артық, бірақ американдық талапкерлер сұрағаннан әлдеқайда аз болды. Ол жартылай сал болуға әкелген инсульттан кейін қызметтен кетіп, Италия түбегін аралап жүрді. Кейін қысқа мерзімге мемлекеттік министр болды. Ол үкіметінің тілегіне қарсы, Сириядағы Осман жерлерін жаулап алып, Мұхаммед Әлидің Мысырдан тыс билігін кеңейту жоспарын қолдамағаны үшін Франсуа Гизотты қайтарып алып, оның орнына тағайындады (Лондон бұғаздары конвенциясына қараңыз). Адольф Тьер кейіннен Себастьянидің көзқарасына қосылғанын атап өтті, оны былай анықтады: «Францияның Шығыс мәселесіне араласуынан қорқу, осы пікірдің жалғыз екенін білу және сол сәттен бастап жеңілуге немесе оған лайық емес объекті үшін жалпы соғысқа түсуге мәжбүр болу [].» 1825 жылы Фанни Карл де Праслин герцогына үйленді. XIX ғасырдың ең танымал кісі өлтірулерінің бірі болған Себастьяни, Грекияның принці Михаэльдің «Султана. Сераль түні» романындағы басты кейіпкерлердің бірі, ол Селим III билігінің қияли оқиғаларын бейнелейді. 1989 жылы бұл оқиға америкалық-швейцариялық фильмге айналды: «The Favorite» (немесе «La Nuit du Sérail») деп аталды, онда Себастьяни рөлін Лоран Ле Дойен сомдады.