Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын неврологы (1835–1911)
English neurologist (1835–1911)
Джон Хьюлингс Джексон, FRS (4 сәуір 1835 – 7 қазан 1911) – ағылшын неврологы. Ол эпилепсияны зерттеу саласындағы еңбектерімен әйгілі.
John Hughlings Jackson, FRS (4 April 1835 – 7 October 1911) was an English neurologist. He is best known for his research on epilepsy.
Өмірбаян
Ол Харрогейт, Йоркширге жақын, Провиденс Грин, Грин Хаммертон қаласында дүниеге келді. Ол жеріне ие болған және оны өңдеген сыра қайнатушы және шаруа Сэмюэл Джексонның кенже ұлы, сондай-ақ Уэльстің салық жинаушысының қызы Сара Джексонның (туған тегі – Хьюлингс) ұлы. Анасы оны дүниеге әкелгеннен кейін бір жылдан астам соң қайтыс болды. Оның үш ағасы мен бір әпкесі болды; ағалары Жаңа Зеландияға эмиграциялады, ал әпкесі дәрігерге үйленді. Ол Йоркширдің Тадкастер және Глостерширдің Найлсворт қалаларында білім алды, содан кейін Йорк медициналық және хирургиялық мектебіне қабылданды. 1856 жылы Сент-Бартс-те біліктілік алғаннан кейін Йорк диспансерінің үй дәрігері болды. 1859 жылы ол Лондонға оралып, Метрополитен тегін ауруханасында және Лондон ауруханасында жұмыс істеді. 1862 жылы Лондонның Королева алаңында орналасқан Ұлттық паралич және эпилепсия ауруханасының ассистент дәрігері, кейін (1869) толық дәрігері, сондай-ақ Лондон ауруханасының дәрігері (1874) болып тағайындалды. Осы кезеңде ол невролог ретінде танылды. 1878 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Джексон 1911 жылдың 7 қазанында Лондонда қайтыс болды және Хайгейт зиратының батыс жағында жерленді. Ол атеист болған. Йорк университетіндегі Халл-Йорк медицина мектебінің ғимараты оның құрметіне аталды.
He was born at Providence Green, Green Hammerton, near Harrogate, Yorkshire, the youngest son of Samuel Jackson, a brewer and yeoman who owned and farmed his land, and Sarah Jackson (née Hughlings), the daughter of a Welsh revenue collector. His mother died just over a year after giving birth to him. He had three brothers and a sister; his brothers emigrated to New Zealand and his sister married a physician. He was educated at Tadcaster, Yorkshire and Nailsworth, Gloucestershire before attending the York Medical and Surgical School. After qualifying at St Barts in 1856 he became house physician to the York Dispensary. In 1859 he returned to London to work at the Metropolitan Free Hospital and the London Hospital. In 1862 he was appointed Assistant Physician, later (1869) full Physician at the National Hospital for Paralysis and Epilepsy located in Queen Square, London (now the National Hospital for Neurology and Neurosurgery) as well as Physician (1874) at the London Hospital. During this period he established his reputation as a neurologist. He was elected a Fellow of the Royal Society in 1878. Jackson died in London on 7 October 1911 and was buried on the western side of Highgate Cemetery. He was an atheist. The Hull York Medical School building at the University of York is named in his honour.
Ғылым мен зерттеулер
Джексон – инновациялық ойшыл, өнімді және айқын, кейде қайталама жазатын жазушы болды. Оның қызығушылықтарының шеңбері кең болғанымен, ол эпилепсияның барлық түрлері мен күрделіліктерін диагностикалау және түсінуге қосқан маңызды үлесімен есімдеріне іңкәр болды. Оның аты ошақтық моторлық ұстамалардағы симптомдардың ерекше «жолына» (Джексондық жолы) және уақытша лобтан бастау алатын психомоторлық ұстамалардың «ессіз күйіне» атайды. Оның эпилепсияның осы түрі туралы жазбалары, еңбектерінің клиникалық сипаттамалары немесе психомоторлық эпилепсияның патологиялық автоматизмнің әртүрлі түрлерімен және басқа да психикалық және мінез-құлық бұзылыстарымен байланысын талдауда сирек теңдес келеді. Джексон афазияны да зерттеді, кейбір афазиялы балалар ерікті сөйлеу қабілетін жоғалтса да, ән айта алатынын атап өтті. Сондай-ақ ол сол жақ миы зақымдалған науқастарда тілдің қандай жоғалу түрлері кездесетінін зерттеді, соның ішінде «Қош сау бол» және «Ойбай-ай» сияқты тіркестерді де қарастырды. Жастық шағында Джексон тұжырымдамалық мәселелерге қызығушылық танытты және 1859 жылы медицинаны философиямен алмастыру туралы ойланғаны айтылады. Осылайша, оның жұмысының маңызды бөлігі жүйке жүйесінің эволюциялық ұйымдасқандығына арналды, ол үшін ол үш деңгейді ұсынды: төменгі, ортаңғы және жоғары. Ең төменгі деңгейде қозғалыстар ең қарапайым түрінде бейнеленуі керек еді; мұндай орталықтар мидың жоғары және омыртқа миында орналасқан. Ортаңғы деңгейде – ми қабығының моторлық аймағы, ал ең жоғары моторлық деңгейлер – маңдай сүйек аймағында орналасқан. Жоғары орталықтар төменгі орталықтарды тежейді, сондықтан ондағы зақымданулар «теріс» симптомдарға (функцияның жоқтығынан) әкеледі. «Оң» симптомдар төменгі орталықтардың функционалдық босатылуынан туындайды. Джексон бұл процесті Герберт Спенсерден алған «диссолюция» терминімен атады. «Оң және теріс» айырмашылығын ол сэр Джон Рейнольдстан алды. Еуропалық психиатрлар мен психологтар (мысалы, Теодуль Рибо, Пьер Жанет, Зигмунд Фрейд, Анри Эй) Джексонның теориялық идеяларына британдық әріптестерінен гөрі көбірек ықпал етті. 1980 жылдары шизофрения симптомдарына қатысты «оң-теріс» айырмашылығы енгізілді. Ол Корольдік дәрігерлер колледжі алдында Гульстондық (1869), Кроондық (1884) және Лумлеандық (1890) лекцияларын оқыған санаулы дәрігерлердің бірі болды. Сондай-ақ ол 1872 жылы Хантер қоғамына Хантер орациясын оқыды.
Jackson was an innovative thinker and a prolific and lucid, if sometimes repetitive, writer. Though his range of interests was wide, he is best remembered for his seminal contributions to the diagnosis and understanding of epilepsy in all its forms and complexities. His name is attached eponymously to the characteristic "march" (The Jacksonian March) of symptoms in focal motor seizures and to the so called "dreamy state" of psychomotor seizures of temporal lobe origin. His papers on the latter variety of epilepsy have seldom been bettered in their descriptive clinical detail or in their analysis of the relationship of psychomotor epilepsy to various patterns of pathological automatism and other mental and behavioural disorders. Jackson also did research on aphasia, noting that some aphasic children were able to sing, even though they had lost the power of voluntary speech. He also studied what types of language loss was found in patients with left brain injury, including set phrases, such as "Good bye" and "Oh, dear." In his youth Jackson had been interested in conceptual issues and it is believed that in 1859 he contemplated the idea of abandoning medicine for philosophy. Thus, an important part of his work concerned the evolutionary organization of the nervous system for which he proposed three levels: a lower, a middle, and a higher. At the lowest level, movements were to be represented in their least complex form; such centres lie in the medulla and spinal cord. The middle level consists of the so called motor area of the cortex, and the highest motor levels are found in the prefrontal area. The higher centres inhibited the lower ones and hence lesions thereat caused 'negative' symptoms (due to an absence of function). 'Positive' symptoms were caused by the functional release of the lower centres. This process Jackson called 'dissolution', a term he borrowed from Herbert Spencer. The 'positive negative' distinction he took from Sir John Reynolds. Continental psychiatrists and psychologists (e. g. Théodule Ribot, Pierre Janet, Sigmund Freud, Henri Ey) have been more influenced by Jackson's theoretical ideas than their British counterparts. During the 1980s, the 'positive negative' distinction was introduced in relation to the symptoms of schizophrenia. He was one of only a few physicians to have delivered the Goulstonian (1869), Croonian (1884) and Lumleian (1890) lectures to the Royal College of Physicians. He also delivered the 1872 Hunterian Oration to the Hunterian Society.
Әдістеме
Джексон заманауи, күрделі нейрозерттеу технологиясын қолдана алмады (ол әлі ойлап табылмаған еді), бірақ клиникалық байқау қабілетіне, дедуктивті логикаға және труптық зерттеу деректеріне сүйенуге мәжбүр болды. Британдық неврология саласындағы оның белгілі кейбір ізбасарлары оның көптеген теориялары мен ұғымдарын сынады; бірақ сэр Фрэнсис Уолш 1943 жылы оның еңбегі туралы айтқандай, "ескірген немесе қажетсіз нәрсенің бәрін алып тастағанда, біз елемеуге болмайтын құнды физиологиялық түсініктер қалады". Отфрид Фёрстердің моторлық қабықша туралы зерттеулерінде ол неврологиялық моторлық сигналдың бастау көзі ретінде мидың алғашқы ашылуына (дәлелдері болмаса да) қатысты Хьюглингс Джексонды ғана сілтеме жасайды.
Jackson could not use modern sophisticated neuro investigative technology (it had not been invented), but had to rely upon his own powers of clinical observation, deductive logic and autopsy data. Some of his eminent successors in the field of British neurology have been critical of many of his theories and concepts; but as Sir Francis Walshe remarked of his work in 1943, " when all that is obsolete or irrelevant is discarded there remains a rich treasure of physiological insight we cannot afford to ignore." In Otfrid Foerster's research on the motor cortex, he cites exclusively Hughlings Jackson for the initial discovery (although without evidence) of the brain as the spring of neurological motor signalling.
Үлестер
Джексон өзінің достары сэр Дэвид Ферриер және сэр Джеймс Крихтон Браунмен бірге, өз заманының екі көрнекті нейропсихиатры, тәжірибелік және клиникалық неврологияның өзара байланысына арналған маңызды «Brain» журналын құрушылардың бірі болды (журнал бүгінгі күнге дейін жарияланып келеді). Оның тұңғыш саны 1878 жылы жарық көрді. 1892 жылы Джексон, сэр Уильям Гоуэрс және сэр Дэвид Ферриермен бірге эпилепсиямен ауыратын адамдарды жұмыспен қамту жөніндегі Ұлттық қоғамның (қазіргі Эпилепсия жөніндегі Ұлттық қоғам) негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды. Оливер Сакс неврологиялық еңбектерінде Джексонды шабыт көзі ретінде жиі атады.
Together with his friends Sir David Ferrier and Sir James Crichton Browne, two eminent neuropsychiatrists of his time, Jackson was one of the founders of the important journal Brain, which was dedicated to the interaction between experimental and clinical neurology (still being published today). Its inaugural issue was published in 1878. In 1892, Jackson was one of the founding members of the National Society for the Employment of Epileptics (now the National Society for Epilepsy), along with Sir William Gowers and Sir David Ferrier. Oliver Sacks repeatedly cited Jackson as an inspiration in his neurologic work.