Кіріспе
Батыс Сассекс, Англиядағы бұрынғы Корольдік әуе күштері базасы
Корольдік әуе күштерінің Тангмир базасы, немесе қысқасы РАФ Тангмир – Англияның Тангмир қаласында орналасқан, Ұлыбритания шайқасындағы рөлімен танымал бұрынғы Корольдік әуе күштері базасы. Бұл Батыс Сассекс окрусындағы Чичестер қаласына жақын орналасқан бірнеше базалардың бірі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың әйгілі ассамблерлері, қанатты командир Дуглас Бадер және сол кездегі жас тәжірибесіз Джонни Джонсон 1941 жылы Тангмирде дислокацияланған.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Пітер Таунсенд (Британия шайқасының ұшқышы және соғыстан кейін ханшайым Маргаретпен роман байланыста болған) өзінің естеліктерінде 605-эскадрильяның соғыс басталмас бұрын Тангмирге келгенін айтады. Таунсендтің сөзінше, «Қонақ үй» Тангмир коттеджінде, күзет бөлмесінің қарама-қарсысында, [605-эскадрилья командирі Джон Виллоуби де Брок пен оның әйелі Рейчел] есік ашық ұстаған. Біз онда керемет кештер өткіздік, ішіп, ән шырқап, романтикалық мелодияларға би биледік. Біз апатқа қарай беймәлім, аяусыз би биледік. Бестен бір ғана мүмкіндік аман қалуға болатын – жанып, жарақат алғандарды есептемегенде, біразымыз ғана [яғни Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін] аман қалатын едік. 1939 жылы әуежай Люфтваффе шабуылынан оңтүстік жағалауды қорғау үшін кеңейтілді, осы процесте Тангмирдегі жалғыз қонақ үй мен бірнеше үйлер бұзылды. RAF ауылдың ортасындағы көптеген үйлерді иеленді, алты-сегіз отбасы ғана тұруға рұқсат алды. Ауыл 1966 жылға дейін бейбіт тұрғындардың қауымдастығы ретінде қайта құрылмады. 1940 жылдың тамызында бірінші эскадрилья (No. 602 эскадрильясы RAF) Supermarine Spitfires ұшақтарымен Уэстгемпнетке жақын жердегі қосалқы әуежайда орналасты, осы кезде Британия шайқасы басталды. Осы уақытқа дейін ауыл тұрғындарының көп бөлігі эвакуацияланған, ал RAF ғимараттарының кең ауқымы бой көтерді. Бірінші және ең ауыр жау шабуылы 1940 жылдың 16 тамызында болды, жүздеген Junkers Ju 87 (Stuka) шомылу бомбалаушылары мен истребительдері Англия жағалауын кесіп өтіп, Тангмирге шабуыл жасады. Ғимараттар мен ұшақтар көп зақымданды, 14 жердегі қызметкер мен 6 бейбіт тұрғын қаза тапты. Бірақ станция жұмысын жалғастырды және толыққанды қызметке кірісті. Соғыс бойы станция Корольдік әуе күштерінің арнайы міндеттер қызметі тарапынан пайдаланылды, 161 (арнайы міндеттер) эскадрильясының Вестленд Лайсандер ұшақтары оккупацияланған Еуропаға ену және әскерді алып кету операцияларын жүргізу үшін келді. Мемлекеттік корпорация өз агенттерін қабылдау және орналастыру үшін базаның басты кіреберісінің қарама-қарсысындағы Тангмир коттеджін пайдаланды. Джонсон Люфтваффеге қарсы ең көп ұпай жинаған Батыс одақтасының ұшқышы болды. D күніне дайындық ретінде RAF әуежай штабтарын құрды, олар Еуропаның материгінде пайдалану үшін шабуылдық операцияларға қатысатын бірнеше ұқсас эскадрильяларды басқару үшін қанаттарға айналды. Екі жақта да қаза тапқандардың көпшілігі Тангмирдегі Сент-Эндрюс шіркеуінің зиратына жерленді, бүгінде оны Ұлттар Достастығы соғыс қабірлері комиссиясы күтіп бағдарлайды. 1940 жылы Тангмирде қайтыс болған американдық RAF ұшқышы Билли Фиске Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қаза тапқан алғашқы американдық авиаторлардың бірі болды.
Things hummed at Tangmere Cottage, just opposite the guard room, where [605's commanding officer John Willoughby de Broke and his wife Rachel] kept open house. There we spent wild evenings, drinking, singing, dancing to romantic tunes . we danced blithely, relentlessly towards catastrophe. . With one chance in five of survival not counting the burnt and the wounded only a handful of us would come through [i. e., survive to the end of World War II]. In 1939 the airfield was enlarged to defend the south coast against attack by the Luftwaffe, with Tangmere's only hotel and some houses being demolished in the process. The RAF commandeered the majority of houses in the centre of the village, with only six to eight families being allowed to stay. The village would not resume its status as a civilian community until 1966. In August 1940 the first squadron (No. 602 Squadron RAF) of Supermarine Spitfires was based at the satellite airfield at nearby Westhampnett, as the Battle of Britain began. By now the villagers had mainly been evacuated, and extensive ranges of RAF buildings had sprung up. The first, and worst, enemy raid on the station came on 16 August 1940 when hundreds of Junkers Ju 87 (Stuka) dive bombers and fighters crossed the English coast and attacked Tangmere. There was extensive damage to buildings and aircraft on the ground and 14 ground staff and six civilians were killed. However the station was kept in service and brought back into full operation. Throughout the war, the station was used by the Royal Air Force Special Duty Service when 161 (Special Duty) Squadron's Westland Lysander flight came down to do their insertion and pick up operations into occupied Europe. The SOE used Tangmere Cottage, opposite the main entrance to the base to house and receive their agents. Johnson went on to become the highest scoring Western Allied fighter ace against the Luftwaffe. For D Day, the RAF created Airfield Headquarters units which transformed into wings to control multiple similar squadrons for offensive actions for eventual use in mainland Europe. Many of those killed at the base, from both sides in conflict, are buried in the cemetery at St Andrews Church, Tangmere, today tended by the Commonwealth War Graves Commission. American RAF pilot Billy Fiske who died at Tangmere in 1940 was one of the first American aviators to die during the Second World War.
Қазіргі қолданысы
RAF стансасы жабылғаннан кейін ұшу-қону жолақтарының айналасындағы бір бөлігі егіс шаруашылығына қайтарылды. Тангмир әуеайлағындағы «Tangmere Airfield Nurseries» шаруашылығы перец пен баклажан өсіру үшін үлкен жылыжайлар салды. 1983 жылға дейін казармалар, әкімшілік ғимараттар мен жөндеу шеберханалары Seawards Properties Ltd компаниясы сатып алғанға дейін құлай бастады. Ұзақ уақыт өткен соң, әуеайлақ төңірегіне тұрғын үйлер салынып, RAF ғимараттарының көп бөлігі бұзылды. Офицерлердің пәтерлері сақталды және екі түпнұсқа RAF ғимараты – II санаттағы бақылау мұнарасы және «H блогының» бір тұрғын үйі әлі де бар. Әуеайлақтың көп бөлігі қазір шаруашылықпен айналысады, ал 1979 жылдан бастап ұшу-қону жолақтары біртіндеп алынып, бүкіл әуеайлақ кең ауқымды егіс шаруашылығына қайта оралды. 2016 жылы соңғы перрон және үш T.2 ангары бұзылып, олардың орнына «Hangar Drive» деп аталатын көшеде үйлер салынды. Құлай бастаған бақылау мұнарасы ферманың бір бөлігі болып табылады, бірақ қазір кірпішпен қапталған және толық өсіп кеткен. 2011 жылы ол II санаттағы мұра нысаны ретінде тіркелді және 2015 жылы мұраны қорғау тізіліміне енгізілді. Қазіргі уақытта бақылау мұнарасын қалпына келтіру жөніндегі науқан жүргізілуде, ол жергілікті және ұлттық баспасөз беттерінде жарияланды. Бұл науқанды «Tangmere Tower Community Interest Company» компаниясы бастады, олар 2019 жылы Chichester Harbour қонақүйінде генерал Эйзенхауэрдің 1944 жылғы алғашқы кешкі асының 75 жылдығына арналған «The Eisenhower Dinner» кешін өткізді. CIC жергілікті авиация мұражайымен, Чичестер университетімен және Сассекс полициясымен бірлесіп жұмыс істеп, олардың сәулетшісімен бірге жобаның бірінші кезеңі үшін жоспарлауға қатысты өтінішті тапсырды.
Тангмир әскери авиация мұражайы
Тангмере әскери авиация мұражайына бір топ құлшыныспен жандардың қатысуымен негіз салынды. Мұражайда Supermarine Spitfire және Hawker Hurricane ұшақтарының көшірмелерімен қатар, Невилл Дьюктің жылдамдық рекордын орнатқан Hawker Hunter сияқты көптеген түпнұсқа ұшақтар да бар. 1946 жылдың қыркүйегінде Тедди Дональдсон басқарған "Жұлдыз" метеор ұшағы сағатына 1000 км/сағ жылдамдық шегін бұзып, Әлемдік әуе жылдамдығы рекордын жаңартты.
34067 локомотив
Оливер Буллейдтің жеңіл "Пасифик" локомотивтерінің бірнешеуі Ұлыбритания шайқасының эскадрильялары, станциялары немесе командирлерінің құрметіне аталды. Сақталған және қазірге дейін негізгі бағыттарда жүріп жатқан осындай локомотивтердің бірі "Тангмир" (No 34067) деп аталады.