Кіріспе

1988 жылғы Мирге совет экипажымен жасалған ғарыш сапары

Союз ТМ-5 – Мирге жасалған экипажды ғарыш сапары. Ол 1988 жылдың 7 маусымында ұшырылды, бортта "Мир EP-2" миссиясының үш адамнан тұратын экипажы болды. Мирде өткен бұл апталық сапар үшінші ұзақ мерзімді Мир экспедициясы, "Мир EO-3" кезінде болды. "EP-2" экипажы Жерге "Союз ТМ-4" кемесімен оралды, ал "ТМ-5" ғарыш кемесі Мирге қосылып, ұзақ мерзімді экипаж үшін авариялық кеме ретінде қызмет етті. 1988 жылдың 7 қыркүйегінде "ТМ-5" ғарыш кемесі Мирден ажырап, "Мир EP-3" миссиясының екі адамдық келуші экипажымен жерге қонды. Бұл сапардан кейін "Союздың" орбитадан түсу процедуралары қайта қарастырылды, себебі бірнеше мәселелер түсірілім модулінің қауіпсіз орбитадан түсуіне және қонуына қауіп төндірді.

Іске қосу

Союз ТМ-5 1988 жылдың 7 маусымында ұшырылды және 9 маусымда екінші болгар ғарышкері Александровты (осы атты совет космонавтымен шатастырмау керек) алып, "Мир" ғарыш станциясына жетті. Ол советтік ғарыш станциясына жеткен алғашқы болгар болды (Георгий Иванов 1979 жылы "Союз-33" ғарыш кемесімен "Салют-6" станциясына жетпеген еді, Александров оның дубликаты болды). Олардың ұшырылуы жоспарлау кезеңінде 2 аптаға жылжуға ұшырады, бұл "Рожен" астрономиялық эксперименті үшін жарық жағдайларын жақсарту мақсатында жасалды.

Құтқару

5 қыркүйекте ғарышкерлер Ляхов пен Мохманд "Мир" станциясынан ажырады. Олар орбиталық модулді тастап, Жерге оралу үшін деорбитациялық қозғалтқышты іске қосуға дайындалды. Түсу кезінде ғарыш кемесі компьютерлік бағдарламалық жасақтамасында және сенсорларда ақауларға тап болды. Бұл олардың қонуын бір күндік кешігуге алып келді. Олар осы 24 сағатты өткізген түсу модулінде санитарлық жағдай болмады. Осының салдарынан олар өздерін ластап алды. Олар орбиталық модульді тастағандықтан, "Мир" станциясына қайтадан қосыла алмады. 7 қыркүйекте қайта кіру қалыпты жағдайда өтті. Осы оқиғадан кейін кеңестік жандар болашақ миссияларда деорбитациялық қозғалтқышты іске қосқаннан кейін ғана орбиталық модулді сақтайтынына шешім қабылдады, бұл "Союз" паромдық рейстеріндегідей болды.