Кіріспе

1987 жылғы Мир орбиталық станциясына совет экипажымен ұшқан "Союз ТМ-4"

"Союз ТМ-4" – Мир орбиталық станциясына жасалған экипаждық ғарыш сапары. Ол 1987 жылдың 21 желтоқсанында ұшырылды және үшінші ұзақ мерзімді экспедиция – "Мир EO-3" экипажының алғашқы екі мүшесін жеткізді. Владимир Титов пен Муса Манаров деген бұл экипаж мүшелері 366 күнге жуық уақыт бойы ғарышта болды, бұл ғарышқа ұшу бойынша жаңа рекордты орнатты. "Союз ТМ-4" ұшырған үшінші ғарышкер Анатолий Левченко болды, ол шамамен бір аптадан кейін "Мир EO-2" экипажының қалған бөлігімен бірге Жерге оралды. Левченко – Кеңес Одағының "Буран" ғарыш кемесі үшін дайындалып жатқан ұшқыш. Оның "Мир ЛИИ-1" деп аталған миссиясының мақсаты – оны ғарышқа ұшумен таныстыру болды. Бұл төртінші "Союз ТМ" ғарыш кемесі (оның бірі экипажсыз болды) және басқа "Союз" ғарыш кемелері сияқты, станцияға қосылғанда экипажға құтқару кемесі ретінде қарастырылды. 1988 жылдың маусым айында "Мир EO-3" экспедициясының ортасында "Союз ТМ-4" станцияның құтқару кемесі ретінде "Союз ТМ-5" кемесімен ауыстырылды. Кемелерді алмастырған миссия "Мир EP-2" деп аталды және үш адамнан тұратын экипажы болды.

Миссияның басты оқиғалары

Төртінші экипажды ұшқан "Мир" ғарыш станциясына сапар. Манаров пен Титов ("Океан" шақыру таңбасымен белгілі) Романенко мен Александровты алмастырды. Анатолий Левченко "Буран" шаттл бағдарламасының космонавты болды. Левченко Романенко мен Александровпен бірге "Союз ТМ-3" кемесімен қайтып келді. "Мирден" кетіп бара жатқан Романенко мен Александров "Океан" экипажына EVA жабдықтарын пайдалануды көрсетті. "Океан" экипажы биологиялық эксперименттерді жеткізді, оның ішінде "Квант-1" модуліне орнатқан "Айнур" биологиялық кристалл өсіру аппаратын. Бірлескен экипажтар эвакуация жаттығуларын өткізді, "Мир" компьютері төтенше жағдайды модельдеді. Титов пен Манаров "Квант" модуліндегі "Глазар" телескопын пайдаланып, ультракөк сәуле спектріндегі галактикалар мен жұлдыздар топтарын зерттеуді жалғастырды. Зерттеу үшін 8 минутқа дейін экспозиция уақытын қажет ететін фотосуреттер түсірілді. Космонавттардың тіпті ең кішкентай қозғалысы да станцияны дірілдетуі мүмкін. Бұл астрономиялық суреттердің нашарлауына себеп болды, сондықтан экспозиция кезінде барлық космонавттардың қозғалысын тоқтату қажет болды.