Кіріспе

Канада үкіметіндегі жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер.

Тайлық кеңес кеңсесінің (премьер-министрдің кеңсесі) мемлекеттік хатшысы – Канаданың мемлекеттік қызметінің басшысы. Премьер-министр кеңсесінің орынбасары ретінде мемлекеттік хатшы Канада үкіметіндегі жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер және Министрлер кабинетінің хатшысы болып табылады. Мемлекеттік хатшының қызметі партиялық емес; мемлекеттік хатшылар бірнеше премьер-министрге қызмет ете алады және ешқандай саяси партияға жатпайды. Министрлер кабинетінің хатшысы ретінде ол министрлікке бейтарап кеңес береді және Министрлер кабинеті мен оның комитеттеріне берілетін кеңестер мен саясатты қолдауға бақылау жасайды. Мемлекеттік қызмет басшысы ретінде мемлекеттік хатшы басқа министрлердің орынбасарлары үшін және үкіметке партиялық емес, сарапшы кеңестер беру үшін жауапты. Мемлекеттік хатшы – Премьер-министрдің ұсынымы бойынша тағайындалатын Кеңес мүшесі. 2023 жылдың 30 мамырында Премьер-министр Трюдо Джанис Шареттің 2023 жылдың 24 маусымында зейнеткерлікке шығатынын және Джон Ханнафордты лауазымға тағайындайтынын мәлімдеді. Облыстар мен аумақтардағы жоғары лауазымды мемлекеттік қызметшінің балама лауазымы кабинет хатшысы немесе атқарушы кеңестің хатшысы (француз тілінде secrétaire du conseil exécutif немесе greffier du conseil exécutif) деп аталады.

Тарих

Канаданың құпия кеңесі 1867 жылғы Конституциялық заңмен құрылды және оған уәкілеттік берілді, содан бері құпия кеңестің хатшысы тағайындалды. 1971 және 1975 жылдар аралығында құпия кеңестің штаттық қызметкерлерінің саны 142-ден 352-ге дейін өсті. 1989 жылы премьер-министр Брайан Малруни бастаған реформалар хатшы лауазымына қазіргі міндеттерін жүктеді. Сарабз Дональд Савой осы міндеттерді үш рөлдің үйлесімі ретінде сипаттайды: «кабинет хатшысы, партиялық емес мемлекеттік қызметтің басшысы және премьер-министрдің вице-министрі – жоғары бюрократы». Бұл жүйеге қатысты сындың бірі – жоғары лауазымды бейтарап шенеуніктерді партиялық ұстанымдарды қабылдауға итермелеу мүмкін екендігі. Әдетте, хатшылар тағайындалғанға дейін Канада мемлекеттік қызметінде кең тәжірибе жинақтайды.

Құпия кеңес хатшыларының тізімі

| № | Хатшы | Лауазымда болған кезең | Ескермелер |
|---|---|---|---|
| 1 | Уильям Генри Ли | 1867–1872 | |
| 2 | Уильям Альфред Химсворт | 1872–1880 | |
| 3 | Жозеф Оливье Котэ | 1880–1882 | |
| 4 | Джон Джозеф МакГи | 1882–1907 | |
| 5 | Родольф Бодро | 1907–1923 | |
| 6 | Эрнест Джозеф Лемейр | 1923–1940 | |
| 7 | Арнольд Данфорд Патрик Хини | 1940–1949 | |
| 8 | Норман Александр Робертсон | 1949–1952 | |
| 9 | Джон Уитни Пикерсгилл | 1952–1953 | |
| 10 | Роберт Брайс | 1954–1963 | |
| 11 | Роберт Гордон Робертсон | 1963–1975 | |
| 12 | Питер Майкл Питфилд | 1975–1979 | |
| 13 | Марсель Массе | 1979–1980 | |
| 12 | Питер Майкл Питфилд | 1980–1982 | Бұрынғы лауазымы 1975–1979 жылдары |
| 14 | Гордон Осболдестон | 1982–1985 | |
| 15 | Пол М. Теллиер | 1985–1992 | |
| 16 | Глен Шортлайф | 1992–1994 | |
| 17 | Жоселин Бургон | 1994–1999 | |
| 18 | Мел Капп | 1999–2002 | |
| 19 | Александр Химельфарб | 2002–2006 | |
| 20 | Кевин Г. Линч | 2006–2009 | |
| 21 | Уэйн Вутерс | 2009–2014 | |
| 22 | Жанис Шаретте | 2014–2016 | |
| 23 | Майкл Верник | 2016–2019 | |
| 24 | Иэн Шугарт | 2019–2021 | |
| 22 | Жанис Шаретте | 2021–2022 | 2021 жылдың 9 наурызынан 2022 жылдың 28 мамырына дейін – уақытша хатшы |
| | | 2022 – 23 маусым 2023 | Бұрынғы лауазымы 2014–2016 жылдары |
| 25 | Джон Ханнафорд | 24 маусым 2023 – қазіргі уақыт | |