Кіріспе

Словениялық мотоцикл компаниясы (Шығыс православие шіркеуі термині) Tomos ("Мотоцикл фабрикасы Sežana") – Словенияның Копер қаласында орналасқан мопед өндіруші. Ол 1948 жылы құрылған. Tomos 1954 жылы Tomos атауымен мопед модельдерін өндіру үшін Puch компаниясынан лицензия алды. Содан бері Tomos Шығыс Еуропа нарығына арналған түрлі тауарлар өндірді, соның ішінде мотоциклдер, мопедтер, сыртқы моторлар және ішкі нарыққа арналған Citroën автомобильдері. Tomos мопедтері 1966 жылдан бастап Нидерландының Эпе қаласында да шығарылды. Томос "4L" 1969 жылдан 1980 жылға дейін шығарылған, өте жақсы сатылатын модель болды. Голландиялық әзірлеу тобы Colibri, Targa және Revival сияқты модельдерді енгізуге жауапты болды. Tomos Нидерландыдағы соңғы мопед зауыты болды, 1966 жылдан бері кем дегенде 36 басқа зауыттар жабылды. Tomos мопедтері АҚШ-та 1976 жылдан 2014 жылға дейін сатылды. 2017 жылы Tomos Ұлыбритания нарығына да кеңейді. Tomos 2019 жылдың 3 қаңтарында банкротқа ұшырады. 1991 жылдан кейін барлық өнімдерде "Словенияда жасалған" деген белгі қолданыла бастады.

Құру

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Югославия үкіметі жаңа өндірістерді дамытуға ұмтылды. 1954 жылдың шілдесінде Сежанада екі дөңгелекті көліктер өндіретін компания құрылды, жақын арада Австрияның Steyr Daimler Puch компаниясымен лицензиялық келісім жасалды. Puch аймаққа тән қиыршық тас жолдар мен тік беткейлерге ыңғайлы, экономикалық және берік мотоциклдерге ие болды, сонымен қатар Puch лицензиялық шарттары мен талаптары да тиімді болды, себебі ол зауыттың дербес жұмыс істей алатынына күмәнданды. Ал келесі айда TOMOS (TOvarna MOtornih koles Sežana) атауы алғаш рет компания құжаттарында пайда болды. 1954 жылдың қазан айында Югославия үкіметі Словенияның теңіз жағалауындағы өнеркәсіптік орталығы Коперде Tomos зауытын салуға кірісті. Уақытша жайларда өндіріс 1955 жылы басталды, ал зауыт 1959 жылы Югославия президенті Иосип Броз Тито тарапынан ресми түрде ашылды. Нидерланды бүгінгі күнге дейін Tomos компаниясы үшін ең маңызды нарық болып табылады.

Лицензиялық өндіріс - автомобильдер

1959 жылдан бастап Томос Копер зауытында Citroën автомобильдерін лицензия бойынша өндіріп, оларды Югославия нарығында сатуға кірісті. Югославия автомобиль нарығы жабық болғандықтан, жергілікті компаниямен құрылған ортақ кәсіпорын Citroën-ге бұл нарыққа қадам жасауға мүмкіндік берді. 1972 жылы Томос, Искра және Citroën бірлесіп Cimos (Citroën, Iskra, Tomos) атты жаңа компанияны құрды, ол автомобильдер мен автомобильдердің құраушы бөліктерін өндіру және экспорттаумен айналысты. Искра автокөлік компоненттерін, әсіресе генераторларды шығаратын өндіруші болатын. Cimos компаниясының жартысы Citroën-ге, жартысы Югославия үкіметіне тиесілі болды.