Кіріспе

Хельсинкидегі православие кафедралық соборы (Helsinki Cathedral, Suurkirkko; Helsingfors domkyrka, Storkyrkan) – Хельсинки епархиясының Финляндиядағы евангелистік лютерандық кафедралық соборы, Хельсинки қаласының орталығындағы Крунунахака ауданындағы Сенат алаңында орналасқан. Шіркеу 1830-1852 жылдары Финляндияның Ұлы герцогы, император Николай I құрметіне салынған. 1917 жылы Финляндия толық тәуелсіздік алғанға дейін ол Санкт-Николай шіркеуі (Nikolai kyrkan) деп те аталатын. Бұл қаланың маңызды ландшафтының бір бөлігі және жалпы Финляндиядағы ең танымал тарихи ескерткіштердің бірі.

Сипаттама

Хельсинки қала көрінісіндегі ерекше белгі, биік, жасыл күмбезі төрт кіші күмбезбен қоршалған, бұл ғимарат неоклассикалық стильде салынған. Оны Карл Людвиг Энгель Сенат алаңының композициялық ортасы ретінде жобалаған: ғимаратты өзі салған басқа, кіші ғимараттар айнала қоршап тұр. Шіркеудің жоспары грек кресінен (төрт тең қабырғалы қолдары бар шаршы орталық бөлік) тұрады, төрт бағытта симметриялы, әр қолдың фасады колоннада мен фронтонмен безендірілген. Энгель бастапқыда батыс жағындағы негізгі кіреберісті шығыс алтарының қарама-қарсы жағында белгілеу үшін қосымша бағана қатарын орнатуды жоспарлаған, бірақ ол жоба іске аспады.

Тарих

1812 жылы Хельсинки Финляндияның астанасы болған соң, Александр I 1814 жылы тұз импортталатын салықтың 15 пайызын екі шіркеуге – біреу лютеран, екіншісі православ шіркеуіне – жинауды бұйырды. Собор 1724–1727 жылдардағы кішкентай Ульрика Элеонора шіркеуінің (Хельсинки) орнында салынды, ол өз қамқоршысы Швеция королевасы Ульрика Элеонораға арналған еді. Ульрика Элеонора шіркеуі бұзылып жатқанда және жаңа собор қасиеттіленгенге дейін, приходқа қызмет ету үшін Хельсинки ескі шіркеуі 1824–1826 жылдары жақын маңдағы Кампиде салынды. Ескі шіркеудің қоңыраулары соборда қайта қолданылды. Собордың құрылысы 1830 жылы басталды, бірақ ол ресми түрде тек 15 ақпанда 1852 жылы ашылды. Энгел 1840 жылы қайтыс болды. Кейіннен ғимаратты Энгельдің ізбасары Эрнст Лорман өзгертті, оның төрт кішкентай күмбезі собордың үлгілері – Санкт-Петербургтегі Қазан соборы мен Санкт-Исаак соборымен сәулеттік байланысын күшейте түсті. Лорман баспалдақтардың екі жағына екі қосымша ғимаратты да жобалады: алаңнан қарағанда сол жақтағы ғимарат – қоңырау мұнарасы, ал оң жақтағы ғимарат – шағын шіркеу. Ол сондай-ақ 1849 жылы шатырдың биік нүктелері мен бұрыштарына Он Екі Апостолдың өмірлік мөлшердегі мырыштан жасалған мүсіндерін орнатты. Оларды Август Вредов пен Герман Шивельбайн мүсіндеп, 1845–1847 жылдары Берлинде С. П. Деваранне құйды. Алтарь суретін Карл Тимолеон фон Нефф салған және император Николай I оны шіркеуге сыйға тартқан. Собордың крипті 1980 жылдары архитекторлар Вильгельм Хеландер мен Юха Лейвиска көрмелер мен шіркеу іс-шаралары үшін жаңартылды; Хеландер сонымен қатар 1990 жылдардың соңында собордағы консервациялық жөндеулерге жауапты болды. Бүгінде собор Хельсинкидегі ең танымал туристік орындардың бірі. 2018 жылы жарты миллионнан астам адам келді. Шіркеуде діни қызметтер мен үйлену тойлары сияқты арнайы шаралар тұрақты түрде өткізіледі.

Танымал мәдениетте

Дарудедің "Sandstorm" әнінің музыкалық бейнебаянының бастапқы сахнасы Сенат алаңында түсірілді, фондық бөлшектердің бірі ретінде собор анық көрінеді.

Галерея

Сондай-ақ, апостол Пауылдың, Ұлы Жақыптың, Алфей ұлы Жақыптың және апостол Әндірдің мүсіндері де бар.