Кіріспе

Шәкәмбари (санскритше: शाकम्भरी, IAST: Śākambharī) – тағамды қамтамасыз ететін қасиетті құдай. Ол Махадевидің бейнесі саналады және индуизмде Лакшми мен Дургамен теңестіріледі. Зұлым асура Дургамасура қарттарды Веданы ұмытуға мәжбүрлеп, жерді азықтан айырғаннан кейін, қасиетті құдай адамдар мен деваларға күш-қуатын қайтару үшін жеткілікті жеміс-жидек пен көкөніс сыйлады.

Этимология

Сакамбхари сөзі "көкөніс таситын" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз екі сөзден тұрады: śāka (санскрит: शाक), яғни "көкөніс/вегетариандық тағам", және bharī (санскрит: भरी), яғни "ұстаушы/тасушы/киюші". Ал bharī сөзінің түбірі bhṛ (санскрит: भृ) болып табылады, ол "тасу/кию/баптау" дегенді білдіреді.

Аңыз

Ашура Дургамасура жерді құрғақшылық пен жетіспеушілікке ұшыратуға тырысқаннан кейін, жер бетінде ғасыр бойы азаптар басталды. Ақыры, ашура оларды Веданы ұмытқаннан соң, даналар Лакшми құдайы туралы еске түсірді. Ол әлемге қара қоңыр көк түсте пайда болды және жүздеген көзін даналарға тікеледі. Даналар Ишвари гимндерін мадақтап, айтқанда, төрт қолды құдайы лотос, жебелер, үлкен садақ, сондай-ақ көкөністер, жемістер, гүлдер мен тамырларды алып келді. Деви Бхагавата Пурана бойынша, ол адамдардың қайғысын көріп, көздерінен аяусыз жас төгіп, өзендерге ағызып, емдік дәрілер сыйлады. Лакшми Лакшми Тантрасында Индрамен өзінің ісін бөліседі: мәтін=«О, Сакра, сонда адамдар мені жүз көзді (құдай) деп мақтайды және мен бүкіл әлемді керемет тіршілікке қолдау көрсететін өсімдіктермен бағамын, олар менің денемнен шығып, (dvistaih) мәнімен толы. Содан кейін, Васава, құдайлар мені Сакамбари (өсімдіктердің бойындағы) деп құдайлайды.»

Ғибадатхана

Шәкәмбари Девидің көптеген әртүрлі храмдары бар, соның ішінде Уттар-Прадеш штатындағы Сахаранпурдағы ең көне храмдардың бірі бар. Бұл храм таулы аймақта орналасқан және Вайшно Девиден кейін ең танымал және зиярат етушілер көп баратын жер. Сонымен қатар, Раджастан штатындағы Самбар көлі маңында, құрғақ тұзды көлдің үлкен алқабында тағы бір маңызды храм орналасқан. Шәкәмбари Наваратриде Вайшно Девиге құлшылық басталғаннан кейін тоғыз құдайдың тоғызыншысы ретінде құрметтеледі.