Кіріспе
Embraer R 99 – Бразилия әуе күштерінің (FAB) EMB 145 RS әскери белгілеуі. Ұшақтың әртүрлі модельдері арнайы міндеттерді орындау үшін жасалған, оның ішінде E99 – әуедегі ерте ескерту және басқару (AEW&C) миссиялары үшін, R 99 – қашықтан зондтау үшін және P 99 – теңіздік патрульдеу үшін. R 99-дың әзірлеу жұмыстары 1990 жылдары FAB-дың әуедегі ерте ескерту және басқару (AEW&C) платформасы қажеттілігіне жауап ретінде, сондай-ақ экспорттық нарық үшін басталды. Ұшақ корпусы ERJ 145 азаматтық өңірлік ұшағының негізінде жасалған және қажетті миссияға сәйкес арнайы миссиялық жабдықтармен жабдықталған. Ол әдетте Rolls Royce AE1 3007 турбовентиляторлық қозғалтқыштармен жабдықталады; әскери нұсқалары азаматтық нұсқасына қарағанда 20%-ға артық итеру күшіне ие. R 99 ұшағының тұңғыш ұшуы 1999 жылы өтті, ал екі жылдан кейін FAB-да операциялық қызметке кірді. Экспорттық тұтынушылардың қатарында Грекия әуе күштері, Мексика әуе күштері және Үндістан әуе күштері бар. Кейбір тұтынушылар ұшақ корпусын сатып алып, оны өздерінің электрондық құрылғыларымен жабдықтауды жөн көрді. Ол түрлі оқиғаларға жауап ретінде жұмылдырылды, соның ішінде "Шайнинг Патх" кепілге алу дағдарысы, Air France 447 рейсінің жоғалуы, 2011 жылғы Ливияға жасалған әскери араласу және SIVAM бағдарламасы. 2010 жылдары FAB R 99 паркін жаңартуды шешті, оның қызмет ету мерзімін ұзартумен қатар, тиімді радарлық қашықтықты және деректерді жіберу құралдарын сияқты жаңа мүмкіндіктер берді. Embraer осы типтің жаңа нұсқаларын ұсынды, мысалы, қаруланған P 99 су астына қарсы күрес (ASW), ол торпедаларды да, кемеге қарсы зымырандарды да пайдалана алады.
The Embraer R 99 is the Brazilian Air Force (FAB) military designation of the EMB 145 RS. Various models of the aircraft have been produced to perform special mission duties, including the E99 for airborne early warning and control (AEW&C) missions, the R 99 for remote sensing, and the P 99 for maritime patrol. Development of the R 99 began during the 1990s in response to a FAB requirement for an airborne early warning and control (AEW&C) platform, as well for the export market. The airframe is based on the ERJ 145 civil regional jet and modified with specialised mission equipment based on the mission role desired. It is typically powered by a pair of Rolls Royce AE1 3007 turbofan engines; the military versions provide 20% more thrust than the civil version. The maiden flight of the R 99 took place in 1999; it entered operational service with the FAB two years later. Export customers for the type include the Hellenic Air Force, Mexican Air Force, and the Indian Air Force. Some customers have opted to buy the airframe and separately outfit it with their own electronics packages. It has been deployed in response to various events, including the Shining Path hostage crisis, the loss of Air France Flight 447, the 2011 military intervention in Libya, and the SIVAM program. During the 2010s, the FAB opted to modernise their R 99 fleet, not only extending its service life but also giving it new capabilities, such as a longer effective radar range and datalink facilities. Embraer has proposed new variants of the type, such as the armed P 99 anti submarine warfare (ASW), which is to be capable of using both torpedoes and anti ship missiles.
Нұсқалар
R 99A/E 99/EMB 145 AEW&C – Saab Microwave Systems компаниясының Erieye белсенді электронды сканерленген матрицалық радарымен жабдықталған әуедегі ерте ескерту және басқару (AEW&C) ұшағы. Ұшақтың әзірлену кезінде нарықтың қызығушылығына, сондай-ақ Бразилия Әуе күштерінің (FAB) нақты талаптарына ерекше мән берілді. FAB, R 99 ұшағының басқа елдердің әуе күштерінде қолданылатын, ірі AEW&C ұшақтарының 95% мүмкіндігіне ие екенін мәлімдеді. 2008 жылы FAB, R 99A ұшағын E 99 деп қайта атады, бұл Embraer EMB 145SA (бақылау ұшағы) зауытының атауы, Embraer ERJ 145LR жолаушылар нұсқасының арнайы әскери түрлендірілімі. R 99B/R 99/EMB 145 MULTI INTEL – қашықтан зондтау ұшағы. Ол синтетикалық апертуралық радар, электрооптикалық және FLIR жүйелерінің комбинациясы, сондай-ақ көп спектрлі сканерді пайдаланады. Ұшақ сонымен қатар сигналдық барлау және C3I қабілеттеріне ие. 2008 жылы FAB, R 99B ұшағын R 99 деп қайта атады, бұл Embraer EMB 145RS (қашықтан зондтау) үшін, Embraer ERJ 145LR жолаушылар нұсқасының арнайы әскери түрлендірілімі. EMB 145 MP – EMB 145 теңіз күзету нұсқасы. Ол R 99B ұшағының көптеген сенсорлық жиынтығын бөліседі, бірақ ең көрінері анық айырмашылығы – көп спектрлі сканер мен бүйірлік радиолокатордың жоқтығы. Ол EMB 145 RS ұшағының C3I және ELINT қабілеттерінің көп бөлігін сақтайды. Мексика осы нұсқаның алғашқы тапсырыс берушісі болды. P 99 – EMB 145 MP ұшағының суастына қарсы күрес (ASW) модификациясы болар еді және қанат астындағы төрт бекіткіш нүктесіне ие болар еді, оларға әртүрлі торпедалар және/немесе кемеге қарсы зымырандар орнатылуы мүмкін. Мұндай модификацияланған прототип ешқашан сынақтан өтпеген. 2019 жылдың маусым айында Embraer компаниясы Израильдің қорғаныс электроникасы компаниясы Elta Systems компаниясымен P600 AEW әзірлеу үшін серіктестік құрғанын хабарлады, ол бастапқыда Embraer Praetor 600 супер орта бизнес-джетіне негізделген. 2020 жылдың желтоқсанында Embraer өкілі P600 AEW жүйесі ақырында E 99 AEW ұшағын алмастыруы мүмкін екенін мәлімдеді; алайда, Бразилия Әуе күштері қазіргі кезде қолданыстағы E 99 паркін жаңартуға міндеттенді, сондықтан E 99M ұшағы ұзақ уақыт бойы қызметте болады, ал P600 үшін тапсырыс берілген жоқ.
Пайдалану тарихы
2003 жылдың қыркүйегінде Бразилияның R 99 ұшағы Перу билігінің өтініші бойынша 71 адамды тұтқынға алған «Шайнинг Пэтх» қарулы тобының орналасқан жерін анықтау үшін жөнелтілді. Ұшақ VHF сигналдарының бастау көзін анықтады, осылайша Перу билігіне барымталарды құтқаруға көмектесті. 2009 жылдың 1 маусымында R 99 ұшағы жоғалған Air France 447 рейсін іздеуге жөнелтілді. Бұл, бразилиялық R 99 ұшағының теңіздегі алғашқы миссиясы ретінде тіркелді. R 99 синтетикалық апертуралық радары, тіпті түнде және қолайсыз ауа-райы жағдайында Фернандо де Норонха архипелагынан 800 км қашықтықтағы ұшақ қиындыларын және қаза болғандардың денелерін табуға мүмкіндік берді. Жоғалған Airbus A330-200 ұшағының түрлі бөліктері табылды, олардың ішіндегі ең ірілері – R 99 арқылы анықталған құйрық және ас үйі. 2011 жылдың басында грек EMB 145 H ұшағы Ливиядағы 2011 жылғы әскери араласудың бір бөлігі ретінде AEW миссиясын орындау үшін, атап айтқанда Ливия азаматтық соғысына жауап ретінде Ливия үстіндегі ұшуға тыйым салынған аймақты қамтамасыз ету үшін орналастырылды. Һиндистан Әуе Күштері бастапқыда үш ұшақ сатып алды, олар Үндістанда Электроника және радиолокациялық даму мекемесі (ERDE) әзірлеген AESA радарлық массивімен, сондай-ақ деректер байланысы, «дос немесе жау» (IFF) идентификаторы, радиолокациялық ескерту қабылдағышы (RWR) және басқа да жүйелермен жабдықталды. Бірінші ұшақ Бразилиядан 2012 жылдың 16 тамызында, ал екіншісі – 2012 жылдың желтоқсанында жеткізілді. Әуе күштері тағы жеті ұшақ сатып алу құқығына ие. Ұзаққа созған «технологияны сіңіру» процесінен кейін Bharat Electronics Limited (BEL) компаниясы Үндістанның DRDO (Қорғаныс ғылыми-зерттеу және даму ұйымы) EMB 145i AEW&C миссиялық жүйелері үшін Инженерлік және өмірді қолдау агенттігі (ELSA) ретінде таңдалды, ал Embraer ұшақтарды қолдау үшін жауапты болады. Платформа Батинда әуе базасында орналасқан №200 эскадрильясымен қызмет етеді. Бразилия қызметінде E 99 және R 99 ұшақтары Анаполис әуе базасында орналасқан. Бразилия Әуе Күштері SIVAM бағдарламасы аясында бес E 99 және үш R 99 ұшағын пайдаланады. 2013 жылдан бастап бұл E 99 ұшақтары барлық борттық электрониканы жаңартуды қамтитын жаңғырту бағдарламасына түсті, соның ішінде жаңа Erieye ER (кеңейтілген қашықтық) радары, GlobalEye-да қолданылатын радардың қашықтығы 450 км-ден 723 км-ге дейін ұлғайтылды. Анықтауға болатын нысаналардың қатары кемелер мен ірі ұшақтардан бастап су кемелеріне, қауіпсіз кемелер мен көлік құралдарына, сондай-ақ тікұшақтарға дейін жетеді. Бірінші E 99M («M» – жаңғыртылған дегенді білдіреді) 2020 жылдың 27 қарашасында Бразилия Әуе Күштеріне тапсырылды. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіру кезінде грек EMB 145H ұшақтары бірнеше күн сайынғы жауынгерлік миссияларды орындады, Румыния мен Болгария үстіндегі НАТО одақтастарының әуе кеңістігін бақылады және Қара теңіздің бір бөлігін қамтыды.