Кіріспе

Сомерсет қаласындағы Хиллфорт, Англия

Кэдбери қамалы – Англияның Сомерсет графтығындағы Оңтүстік Кэдбери азаматтық округінде орналасқан қола және темір дәуіріне жататын төбелік қамал. Бұл ескерткіш мәлімделген және Камелоттағы Артюр патшаның аңызға толы сарайымен байланыстырылған. Қамал – әктас Cadbury Hill-дің төбесіндегі беткейлермен қоршалған платодан тұрады. Қазба жұмыстарын XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Джеймс Беннет және Гарольд Сент-Джордж Грей жүргізді. Алғашқы зерттеулерді 1960 жылдары Лесли Алкок, ал 1992 жылдан бастап Оңтүстік Кэдбери айналасы жобасы жалғастырды. Олар неолиттен бастап қола және темір дәуіріндегі адамдардың қоныстануы мен пайдалануына қатысты артефакттарды анықтады. Бұл орын римдік әскерлер тарапынан қайта пайдаланылды және шамамен 470 жылдан 580 жылдан кейін белгілі бір уақытқа дейін қолданылды. 11 ғасырда қамал уақытша саксон монета айналымын орналастырды. Қамал аумағында түрлі құрылыстардың іздері табылды, оның ішінде "Ұлы зал", дөңгелек және тіктөртбұрышты үйлердің негіздері, металл өңдеу орындары және шағын тіктөртбұрышты храмдар немесе киелі орындар болуы мүмкін.

Этимология

Бюри (бюриг, англосаксон сөзі "бекініс" немесе "қала" дегенді білдіреді) қосымшасы көбінесе, бірақ әрдайым емес, дөңгелек бекіністерге сілтеме жасау үшін қолданылады. Атаудың алғашқы бөлігі, жақын орналасқан Батыс Камель және Королева Камель ауылдары сияқты, Кама өзенінен шыққан болуы мүмкін. Басқа ғалымдар бұл атау "Кадор" немесе "Када" есімді бір тұлғадан туындаған деп санайды. Бұл Сомерсеттегі үш орынның бірі, ал қалғандары – Тикенхэмге жақын орналасқан Кэдбери бекінісі және Кэдбери төбесі, оны басқа орындардан ажырату үшін Кэдбери Конгрессбери деп те атайды.

Орналасқан жері

Cadbury Castle Yeovil қаласының солтүстік-шығысында 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан. Ол Сомерсет жазығының оңтүстік жиегінде, солтүстікке қарай жазық даламен көршілес, әктас төбесі – Cadbury төбесінде тұр. Төбесі теңіз деңгейінен жоғары, лиас тасынан тұрады. Төбенің айналасын террасалы топырақ үйінділері, орлар және ағаштар қоршап тұр. Солтүстік-батыс және оңтүстік жақтарында төрт қорғаныс қабырғасы бар, ал шығысында екеуі сақталған. Төбе жазығын жабады. Бұл төбешік бекінісін Сигвеллдер бақылайды, ол археологиялық ескерткіштерге толы ауылдық жазық. Бұталар мен ағаштардың өсуіне байланысты бұл орын "Қауіп астындағы мұра" тізіміне енгізілді. Қазба жұмыстары және төбе бекінісі туралы толық ақпаратты жол бойында қысқа серуендеп, жергілікті Camelot мейрамханасында орнатылған Somerset мұралық тақталарынан таба аласыз.

Жердің алғашқы тұруы

Бұл жердегі ең ерте қоныс неолиттік керамика мен кремнездермен даталанған шұңқырлар және тіреу қазбалары арқылы көрсетілген. Бұл – кішкентай ауыл шаруашылығы қонысының қалдықтары, ол қоршалмаған. Қазбадан алынған сүйектердің радиокөміртектік жасы б.з.б. 3500 және 3300 жылдарды көрсетті. Төменгі беткейлердегі қола дәуірі археологиясының түбегейлі өзгерісі Оңтүстік Кэдбери айналасындағы жобаның қазба және іздестіру жұмыстары барысында жасалған жаңалықтардың нәтижесінде болды. Табылған заттардың ішінде Солтүстік-Батыс Еуропадағы қазбалардан табылган алғашқы қола дәуірі қалқаны бар, ол ерекше Yetholm типінің мысалы. Көміртектік талдау көрсеткендей, қалқан б.з.б. 10 ғасырда салынған, бірақ металлургиялық деректер оның екі ғасыр бұрын жасалғандығын көрсетеді. Тау бекінісінің оңтүстік-шығысында металл өңдеу орталығы және оған қоса қоршау табылды, олар шамамен бір уақытта жасалған. Адамдардың қоныстануы Темір дәуірі бойына жалғасты. Б.з.б. 300 жылға жуық ағашпен нығайтылған тас қоршау салынды, сондай-ақ төбедегі жерді жырту тоқтатылды. Қазба жұмыстары төрт және алты тіреуі бар тікбұрышты ғимараттардың іздерін көрсетті, олар біртіндеп дөңгелек үйлермен алмастырылды. Келесі ғасырларда үлкен қоршаулар мен күрделі ағаш қорғаныс құрылыстары салынды және нығайтылды. Қазбалар дөңгелек және тікбұрышты үйлердің негіздерін, металл өңдеу орындарын және кішкентай тікбұрышты храмдар немесе киелі орындардың болу мүмкіндігін көрсетті, бұл тұрақты оппидум сияқты қоныс екенін көрсетеді. 1890 жылы жергілікті дін қызметкері Джеймс Беннетт, ал 1913 жылы Гарольд Сент Джордж Грей қазба жұмыстарын жүргізді, содан кейін археолог Лесли Алкок 1966 жылдан 1970 жылға дейін басшылық еткен ірі жұмыстар атқарылды. Ол осы жердегі ұзақ мерзімді қоныс іздерін анықтады және көптеген табылған заттар Таунтондағы Сомерсет мұражайында қойылған. Кейінгі қола дәуірінен ерте темір дәуіріне дейінгі қалдықтар, қоршауларды және оңтүстік-батыс қақпа құрылысын зерттеу, Оңтүстік Британиядағы қазылған ең терең және күрделі темір дәуірі стратиграфиялық тізбектерінің бірін құрайды.

Қалқа

Б.з.б. бірінші ғасырда қосымша банктер мен арықтар салынды, осылайша ол қазір қамал ретінде белгілі дөңес қалмаққа айналды. 43 жыл шамасында қамал күшпен басылып алынғанының куәлігі бар, ал Рим армиясының казармасы төбеге салынғаннан кейін бірінші ғасырдың соңында қорғанысы одан әрі әлсіретілді. 1968 және 1969 жылдары оңтүстік-батыс қақпасының қазбалары қару-жарақ пен өртпен байланысты бір немесе бірнеше ауыр зорлық-зомбылық эпизодтарының дәлелін көрсетті. Лесли Алкок мұны 70 жылға жатқызады, ал Ричард Табор бастапқы басып алумен байланысты 43 немесе 44 жылдарды ұсынады. Михаэль Хавинден бұл жердің Веспасиан басқаратын Екінші Августа легионына қарсы Дуротригтер мен Добуннилердің қарсылығының ошағы болғанын айтады. Үшінші және төртінші ғасырлардың соңында бұл жерде белсенділік күшті болды, бұл Романо-Британ ғибадатханасының салынуын қамтыған болуы мүмкін.

Римнен кейінгі дәуір

Рим әкімшілігінің кетуінен кейін, бұл жер шамамен 0-дан 470 жылдарға дейін, содан кейін 580 жылдан кейін де біраз уақыт пайдаланылған деп саналады.

Орта ғасырлар

Domesday Book-қа сәйкес, Cadbury Castle 1086 жылы Турстин Фицрольф иеленген Солтүстік Cadbury феодалдық барониясының құрамына кірген. 13 ғасырда осы орналасқан жерде шағын масштабта бекініс жұмыстары жүргізілген болуы мүмкін.

Артурийдің түсіндірмесі

Жергілікті дәстүр бойынша, алғаш рет 1542 жылы Джон Лиланд жазған, Кадбери қамалы – король Артурдың Камелоты болған. Бұл орын және Ұлы зал өте кең, ал жазушы Джеффри Эш оның тарихи Артур үшін негіз болғанын айтады. Оның пікірін осы кезеңді зерттеушілер кеңінен қабылдаған жоқ. Әскери тұрғысынан алғанда, бұл жер босқындар мен Думнонияның оңтүстік-батыс бритондарының шығыстан болатын шабуылдардан қорғануына қолайлы болған. Егер Артур дәстүрде айтылғандай, Тинтегелде туған болса, ол Думнонияның ханзадасы болуы мүмкін және Кадбериді шығыс шекарасындағы бекініс ретінде пайдаланған болуы мүмкін.

Оңтүстік Кэдбери айналасындағы жоба

"Оңтүстік Кэдбери айналасы" жобасы осы сайттың және оның төңірегіндегі археологиялық зерттеулерді жүргізіп келеді. 1992 жылдан бері жоба тобы, оның құрамына жергілікті еріктілер, Оңтүстік-Шығыс Сомерсет археологиялық және тарихи қоғамы, сондай-ақ Йевиль археологиясы және жергілікті тарих қоғамы кірді, градиометрия және электрлік кедергі томографиясы сияқты геофизикалық зерттеулер, егістік қабатынан үлгілер алу, сынама шұңқырлар, терең қазбалар және географиялық ақпараттық жүйе (ГИС) тәсілдерін қолданды. Жобаға Бристоль, Глазго, Бирмингем және Оксфорд университеттерінің ғалымдары мен археологтары қатысты, ал қаржыландыруды Leverhulme қоры және Өнер мен гуманитарлық ғылымдар зерттеу кеңесі жүзеге асырды. Жоба ландшафттық үлгілерді пайдалана отырып, қорғанды және оның төңірегіндегі аумақты зерттейді.