Жак Гойо: «Қызыл дін қызметкері» өмірі мен қызметі

Кіріспе

Француз католик епископы (1935–2023)

Жак Гейло (11 қыркүйек 1935 – 12 сәуір 2023) – француз католик дін қызметкері және қоғамдық белсенді. 1982 жылдан 1995 жылға дейін Францияның Эврэ епархиясының епископы болды. 1995 жылы Иоанн Павел II оны діни, саяси және әлеуметтік мәселелерде даулы және ерекше пікірлер білдіргені үшін епархия басшысы қызметінен шеттетуге мәжбүр болды. Осы пікірлері үшін Гейлоға "қызыл дін қызметкері" деген лақап ат қойылды. 1995 жылдан бастап Гейло Парфения титулдық епархиясының епископы болды. Оның Partenia деген атпен Католик шіркеуіндегі наразыларға арналған онлайн қызметі Католик шіркеуінің алғашқы виртуалды епархиясы деп танылды.

Ерте өмір және діни қызметкер

Жак Гейо 1935 жылдың 11 қыркүйегінде Жоғарғы Марна департаментінің Сент-Дизье қаласында дүниеге келген. Орта білімін аяқтаған соң Лангрдегі семинарияға түсті. 1957 жылдан 1959 жылға дейін Алжир соғысы кезінде Алжирде міндетті әскери қызметін өтеді. 1960 жылдан 1962 жылға дейін Римде теология бойынша білім алып, бакалавр дәрежесін алды. 1961 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. 1962-1964 жылдары Париждегі Литургия институтында оқыды және Шалон-ан-Шампаньдегі үлкен семинарияда сабақ берді. 1965 жылдан бастап Реймс облыстық семинариясында профессор болып жұмыс істеді, онда Екінші Ватикан соборының қағидаларын іске асыру мәселелері бойынша сессияларға төрағалық етті. 20 маусымда Лангр епископы Леон Эме Тавердеден епископтық киелену рәсімін алды. Франция епископтарының жылдық жиналысында ол ядролық қарулануды қолдаған мәтінге қарсы дауыс берген екі епископтың бірі болды (барлығы 110 епископтың ішінде). 1987 жылы Оңтүстік Африкаға Эврэ қаласынан Оңтүстік Африка режимі тарапынан төрт жылға бас бостандығынан айырылған апартеидке қарсы белсенді жас жігітпен кездесу үшін барды. Ол сол жерде коммунистік белсенділердің демонстрациясына қатысты. Бұл сапарды жасау үшін ол Лурдеске діни саяхатқа барудан бас тартуға мәжбүр болды, бұл әрекет сынға ұшырады. Сондай-ақ, сол жылы француз епископтарының «шіркеудің және оның құрылымының дұрыс жұмыс істеуімен тым көп айналысатынын» айтты. Француз журналисі Анри Тинк Гейоның «шіркеудегі биліктегі көптеген адамдардың ішкі ойларын айтуға лайық екенін» жазды. 1991 жылы ол Персы шығанағындағы соғысқа қарсы шығып, «Соғыс уағыздағандарға ашық хат» атты кітап жариялады, бірақ оны басқалар жүргізсін деді. Ол сондай-ақ Иракқа салынған эмбаргоны да айыптады. 1991 жылдың соңына қарай француз епископтарының конференциясы Гейоны үш рет айыптады, соңғы рет Гаитидегі араласуы үшін Жан-Бертран Аристидке қолдау көрсеткені үшін. Гейоның «Шеттеуге қарсы наразылық» (Coup de gueule contre l'exclusion) атты кітабы 1994 жылдың наурыз айында жарық көрді. Ол ішкі істер министрі Шарль Паскуа ұсынған иммиграция заңдарын сынады. 1994 жылдың 12 сәуірінде Гейо теледидарда диссидент католик теологы Эуген Древерманмен пікір алмасты. 14 сәуірде Франция епископтары конференциясының президенті, Руан митрополиті және Гейоның жоғары тұрған басшысы Жозеф Дюваль Гейоға былай деп жазды: «Барлығы сіздің Древерманмен ынтымақта екеніңізді көреді. Бірақ сіз бізге, епископтарға және Рим папасына қалай қолдау көрсетесіз? Сіздің жағдайыңыз тұрақсыз екенін білесіз бе? Сіздің епископтардан алыстауыңыз бізге ауыр тиеді және көптеген католиктер үшін ұятқа қалдырады». Гейо бір кезде отставкаға кетуді ұсынды, бірақ Ватикан оның мәселесін 1987 жылы архиепископ Раймонд Хантхаузеннің мәселесі сияқты, арнайы өкілеттік берілген көмекші епископты тағайындау арқылы шеше алатынынан қорқып, ұсынысын қайтарып алды. Гейоның атын жоққа шығару үшін қызу науқан жүргізілді. Француздық иерархияның жоғары лауазымды өкілдері гомосексуализм, расизм, антисемитизм, психоз және невроз туралы негізсіз айыптаулар жасады. Шіркеу Гейомен байланыста болу үшін екі епископты тағайындады. Халық Ватиканның шешіміне наразылық білдіріп, көшеде тұрды. Наразылар аймақтың коммунистік мэрінің басшылығымен бірігіп, жаңбыр астында көшелермен шеру жасады. Ол әлі де епископ болса да, өзінің митрасын, таяғын және айқыш белгісін Эврэде қалдырды. Гейоны Эврэнің басшысы қызметінен алып тастау шешімі жалпы халықтың, дін қызметкерлерінің және Гейоға жағымды көзқараспен қараған дінсіз адамдардың көпшілігі тарапынан қателік ретінде қарастырылды. Оның орнынан алынғаннан кейін, шамамен қырық мың адам Эврэдегі кафедральдық кеңсеге хат жазды, ал қалғандары Ватиканға және көрнекті прелаттарға жіберілді. Ол көптеген адамдар тарапынан жақсы қабылданды, әсіресе оның барлық адамдарға айырмашылықсыз қызмет етуіне байланысты. Сонымен қатар, оған қатысты санкциялар қолданылғаннан кейін ол ұлттық тұлғаға айналды. Кейбір сауалнамалар Гейоға қолдау 75 пайызға дейін жететінін көрсетті. Камбре архиепискобы Гейоны қорғап, оның орнынан алынуын «біздің шіркеу үшін жара, кедейлер үшін және шындықты іздеп, шіркеуге сенім артқандардың бәрі үшін түсініспеушіліктің көзі» деп атады. Ол Эврэдегі қызметін тастаған кезде, Франция тарихындағы басқа епископтарға қарағанда түрмелерге көбірек барған еді.

Jacques Gaillot was born in Saint Dizier, Haute Marne, on 11 September 1935. After his secondary studies, he entered the seminary in Langres. From 1957 to 1959, he performed his compulsory military service in Algeria during the Algerian War. From 1960 to 1962 he completed his studies in theology in Rome, earning a bachelor's degree. He was ordained a priest in 1961. From 1962 to 1964, he studied at the Higher Institute for Liturgy in Paris and taught at the major seminary in Châlons en Champagne. Beginning in 1965, he was a professor at the regional seminary of Reims, where he chaired sessions for the implementation of the principles of the Second Vatican Council. He received his episcopal consecration on 20 June from Léon Aimé Taverdet, Bishop of Langres. During the annual assembly of the French episcopate, he was one of two bishops (of a total of 110) who voted against a text which supported nuclear deterrence. In 1987, he went to South Africa to meet a young anti apartheid militant from Évreux sentenced to four years in prison by the South African régime. There he also appeared at a demonstration where some Communist militants were also demonstrating. In order to accomplish this trip, he had to renounce going with the diocesan pilgrimage to Lourdes, a move that attracted criticism. Further, in the same year, he also announced that the French Bishops "remain too preoccupied by the correct functioning of the church and its structures." The French journalist Henri Tincq wrote in Le Monde that Gaillot "has the merit of saying out loud what many people in authority in the church think deep down". In 1991, he opposed the Gulf War, publishing a book called Open letter to those who preach war, but let it be waged by others. He also condemned the embargo on Iraq. By the end of 1991, the French Bishops' Conference had censured Gaillot three times, most recently for his intervention in Haiti, rousing support for Jean Bertrand Aristide. Gaillot's book A Rant on Exclusion (Coup de gueule contre l'exclusion) was published in March 1994. It criticized the French laws on immigration proposed by Minister of the Interior, Charles Pasqua. On 12 April 1994, Gaillot appeared on television in a discussion with dissident Catholic theologian Eugen Drewermann. On 14 April, Archbishop Joseph Duval, the president of the Bishops Conference of France and Gaillot's superior as metropolitan archbishop of Rouen, wrote to Gaillot: "For all to see you are in solidarity with Drewermann. But how do you show your solidarity with us, your fellow episcopal brothers and the Pope? Are you aware that your position is unsustainable? The distance from your brothers in the episcopate that you emphasize makes us suffer and has become a scandal for many Catholics." Gaillot at one point offered to resign, but withdrew his offer, fearing that the Vatican might resolve his case as it had that of Archbishop Raymond Hunthausen in 1987 by appointing an auxiliary bishop with special authority. Gaillot was the target of a bitter campaign to disparage his name. Unsubstantiated allegations of homosexuality, racism, anti Semitism, and psychosis and neurosis were made by highly placed authorities in the French hierarchy. The Church named two bishops to stay in contact with Gaillot. The crowd stayed on the streets protesting the Vatican's decision. Protestors united under the leadership of the Communist mayor of the region and marched through the streets in the rain. Although still a bishop he left his cross, mitre and staff behind in Évreux. The decision to remove Gaillot as ordinary of Évreux was widely seen as a mistake by both lay people and clergy, and also by many non religious people who had come to view Gaillot favorably. After his removal, a reported forty thousand people wrote letters to the cathedral office at Évreux, with more being sent to the Vatican and eminent prelates. He was perceived favorably by a significant number of people, particularly due to his ministry to all people without distinction. In addition, he had become a national figure after the sanctions taken against him. Some later polls showed that support for Gaillot might even have been as high as 75 percent. The Archbishop of Cambrai, , defended Gaillot and called his removal "a wound for our church a source of misunderstanding for the poor and for all those who seek the truth and who put their trust in the church." By the time he left his position in Évreux, he had visited more prisons than any bishop in France's history.

Дін билігімен татуласу

2000 жылы Лион архиепискобы және Француз епископтар конференциясының президенті Луи Мари Биле Гаййоны 14 мамырда Лиондағы ұлттық экуменикалық қызметке қатысуға шақырды. Биле бұл шақыруды епископтардың тобынан келгенін айтты: "Католиктер мен жалпы қоғамның түсінуі маңызды, өйткені бізді бауырластар ретінде байланыстыратын қарым-қатынас, тіпті ол ерекше жағдайда болса да, нақты. Бес жыл бұрын болған оқиға Гейлоттың пікірін бөліспейтіндер үшін де жара болып қала береді". Рим папасының немесе Рим Куриясының кім-де кімнің қатысқандығына ешқандай көрсеткіш жоқ. Гайлот келісіп, "Шіркеумен ынтымақтастығымды көрсетуге қуаныштымын" деп жазды. 2015 жылдың 1 қыркүйегінде, 80 жасқа толуға аздай қалғанда, Гайлот діни қызметкер және бұрынғы журналист Даниэль Дюигумен бірге Ватикан қаласындағы Папа Франциск резиденциясында 45 минут жеке кездесті. Гайлоттың айтуынша, Папа оны көшіп-қонушылар мен босқындардың құқықтары үшін күресін жалғастыруға ынталандырды. Кездесуден кейін Гайлот Францискке "махаббатпен" екенін айтты.

Өлім

Гейло 2022 жылдың қарашасында Париждегі зейнеткерлер үйіне көшіп барды. Ол 2023 жылдың 12 сәуірінде Парижде 87 жасында қайтыс болды. Ол бүйрек безінің қатерлі ісігінен зардап шекті және бір апта бұрын ауруханаға түскен болатын.