Кіріспе

Телеоцералар (грекше: "толық" (teleos), "мүйіз" (keratos)) – риноцеротидтердің жойылған туысы. Ол Солтүстік Америкада Миоцен және Плиоцен дәуірлерінде Хемингфордтық кезеңнен Хемфиллиан дәуірінің соңына дейін, шамамен 17,5 – 4,9 миллион жыл бұрын өмір сүрді. Оның денесі 4 метрге дейін жетеді.

Сипаттама

Телеоцералардың аяқтары қазіргі носорогтарға қарағанда әлдеқайда қысқа, ал кеудесі домалақ, бұл оның дене құрылысын қазіргі носорогқа қарағанда бегемотқа көбірек ұқсатады. Осы сипаттамаға сүйене отырып, Генри Фэрфилд Осборн 1898 жылы оның жартылай сулы өмір салған және бегемот сияқты әдеттері болғандығын болжады. Бұл идея шамамен бір ғасыр бойы қолданылып келді, бірақ жақында изотоптық деректермен жоққа шығарылды. Телеоцералардың жоғары тақымы бар (гипсодонт) тістегі тістері болған, бұл олардың жайылыммен қоректенгендігі туралы пікірлерге әкелді. Тіс майсылдануының микро- және мезо-талдауы кернеумен немесе аралас қоректену (кернеу және жайылым) диетасын көрсетеді.

Ашылу

Телеоцералар Небраска штатының Ashfall Fossil Beds-індегі ең көп кездесетін қазба болып табылады. Шындығында, оның қалдықтары соншалықты көп және шоғырланған болғандықтан, Ashfall қазбаларының ең көп шоғырланған ғимараты "Рино сарайы" деп аталады. Көптеген қаңқалар дерлік толық күйінде сақталған. Бір ерекше мысал – анасынан сүт соруға тырысқан телеоцера төлінің қалдықтарын қамтитын үлгі.

Құрып кету

Телеоцералар Солтүстік Америкада Афелопспен бірге Хемфиллианның соңында жойылып кетті, ең болжамды себебі – қарқынды климаттың суынуы, маусымдық айырмашылықтың күшеюі және С4 шөптерінің таралуы. Изотоптық деректер көрсеткендей, бұл жануарлар С4 өсімдіктерін замандас жылқыларға қарағанда анағұрлым аз мөлшерде пайдаланған.