Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тырнақты сүтқоректілер отбасы
Family of hoofed mammals
Equidae (кейде жылқы туысы деп аталады) – жылқылар мен оларға жақын жануарлардың таксономиялық отбасысы, оның ішінде қазіргі жылқылар, есектер мен зебралар, сондай-ақ тек қазба жәндіктерден ғана белгілі көптеген түрлер кіреді. Бұл отбасы шамамен 50 миллион жыл бұрын кішкентай, көп саусақты тырнақты жануарлардан үлкен, бір саусақты жануарларға эволюциялады. Қазіргі кездегі барлық түрлер Equus туысына жатады, ол Солтүстік Америкада пайда болған. Equidae Perissodactyla қатарына жатады, оған қазіргі тапирлер мен мүйізтұмсықтар, сондай-ақ бірнеше жойылған отбасылар кіреді. "Екид" термині осы отбасының кез келген мүшесін, соның ішінде кез келген жылқыны білдіреді.
Equidae (sometimes known as the horse family) is the taxonomic family of horses and related animals, including the extant horses, asses, and zebras, and many other species known only from fossils. The family evolved around 50 million years ago from a small, multi toed ungulate into larger, single toed animals. All extant species are in the genus Equus, which originated in North America. Equidae belongs to the order Perissodactyla, which includes the extant tapirs and rhinoceros, and several extinct families. The term equid refers to any member of this family, including any equine.
Эволюция
Жылқы тұқымдасына жататын ең көне қазбалар Солтүстік Америкада табылған, олар 54 миллион жыл бұрын Эоцен дәуірінің басында пайда болған. Бұрын олар Hyracotherium тұқымдасына жатқызылған, бірақ сол тұқымдастың типтік түрі қазір палеотер ретінде қарастырылады. Басқа түрлер әртүрлі тұқымдарға бөлінді. Бұл ертедегі жылқылар түлкідей шағын, артқы аяқтарында үш, ал алдыңғы аяқтарында төрт саусағы бар жануарлар еді. Олар салыстырмалы түрде жұмсақ өсімдіктермен қоректенетін, шөбілгіштер болды және жүгіруге бейімделген. Миларының күрделілігі олардың бұрыннан-ақ сергек және зиялы жануарлар болғандығын көрсетеді. Кейінгі түрлер саусақтарының санын азайтып, шөп және басқа да қатты өсімдік азықтарын ұнтақтауға қолайлы тістерді дамытты. Жылқылар, басқа перисодактилдер сияқты, арғы ішекте ашытылатын жануарлар болып табылады. Олар талшықты тамаққа бейімделу үшін, қатал өсімдік материалдарын кесіп, тіліп алатын арнайы тістерді дамытты. Олардың сырттай тиімсіз көрінетін ас қорыту стратегиясы олардың эволюция кезіндегі мөлшерімен байланысты, себебі мұндай стратегияда тіршілік ету үшін олар салыстырмалы түрде ірі сүтқоректілер болуы керек еді. Миоцен дәуірінде бұл отбасы кең түрлерге ие болды, көптеген жаңа түрлер пайда болды. Осы кезде жылқылар қазіргі жануарлардың дене пішінін дамытып, шын мәнінде жылқыға ұқсас болды. Бұл түрлердің көпшілігі дененің негізгі салмағын ортаңғы үшінші саусағына түсірді, ал қалғандары кішірейіп, тіпті жерге тимей де қалды. Қазіргі кезде тірі қалған жалғыз тұқымдас – Equus, Плейстоцен дәуірінің басында пайда болып, әлемге тез тарады.
The oldest known fossils assigned to Equidae were found in North America, and date from the early Eocene epoch, 54 million years ago. They were once assigned to the genus Hyracotherium, but the type species of that genus is now regarded as a palaeothere. The other species have been split off into different genera. These early equids were fox sized animals with three toes on the hind feet, and four on the front feet. They were herbivorous browsers on relatively soft plants, and already adapted for running. The complexity of their brains suggest that they already were alert and intelligent animals. Later species reduced the number of toes, and developed teeth more suited for grinding up grasses and other tough plant food. The equids, like other perissodactyls, are hindgut fermenters. They have evolved specialized teeth that cut and shear tough plant matter to accommodate their fibrous diet. Their seemingly inefficient digestion strategy is a result of their size at the time of its evolution, as they would have already had to be relatively large mammals to be supported on such a strategy. The family became relatively diverse during the Miocene epoch, with many new species appearing. By this time, equids were more truly horse like, having developed the typical body shape of the modern animals. Many of these species bore the main weight of their bodies on their central third toe, with the others becoming reduced and barely touching the ground, if at all. The sole surviving genus, Equus, had evolved by the early Pleistocene epoch, and spread rapidly through the world.