Кіріспе

Римдегі вилла, Италия
Римдегі ғимарат

Вилла Джулия – Италияның Рим қаласындағы вилла. Ол 1551–1553 жылдары Рим папасы Юлий III қаланың шетінде салынған. Бүгінде ол мемлекеттік меншікте және Этрус өнері мен артефактілерінің ұлттық мұражайы – Museo Nazionale Etrusco орналасқан.

Орналасқан жері

Вилла Римнің "Вигна Веккья" деп аталатын аймағында (бұл аймақ бір кезде қала қабырғаларының сыртында орналасқан) Монте Париоли тауының етегінде, "Вилла Субурбана" стиліндегі және демалыс үшін арналған орын ретінде салынған.

Дизайн

Өнерге жақсы білімі бар папа 1551–1553 жылдары ғимараттың бастапқы жобасын Джакомо Бароцци да Вигнолаға тапсырды. Дегенмен, нимфеум және басқа да бақ құрылыстарын Бартоломео Амманти Жорджо Вазаридің қадағалауымен жобалады. Микеланджело да онда жұмыс істеді. Папа Юлий вилланың жобасы мен әшекейлеуіне тікелей қызығушылық танытып, оның сұлулығын арттыруға көп қаражат жұмсады. Вилла Джулия манерлік сәулет өнерінің ең нәзік үлгілерінің біріне айналды. Бастапқы мүліктің аз ғана бөлігі сақталған, ол Тибрге дейін созылған үш жүзімдікті қамтиды, және папа оған жиі қайықпен саяхаттайтын. Вилланың қалалық кіреберісі (Римдік Виа Фламиниа) және ресми, бірақ ауылдық бақ кіреберісі болды. Вилла қала мен ауылдың арасындағы шекте орналасқан, бұл римдіктерге тән ұғым. 1935 жылы соғылған медальда вилланың толықтай аяқталғаны көрсетілген, бірақ ешқашан іске аспаған екі күмбез де бар. Вигноланың ғимараттың қалалық жағы – әр қабаты бірдей құндылыққа ие екі қабатты қалың фасад. Оның ортасында екі бөлікті симметриялық қанаттарымен шектеліп тұрған, өте әсем безендірілген жеңіс аркасының үш реттік ритмі бар. Фасадтың екі шетінде дориялық пилястрлар орналасқан. Вилла Джулияның осы фасады – 18 ғасырдың жеті бөлікті грузин вилласының бастауы, ол Вирджиния штатының Тайдвотер аймағына дейін көшірілген. Ғимараттың арт жағында Вигноланың үш ауланың біріншісіне қарап тұрған үлкен жарты шар тәрізді лоджиясы бар, ол қарапайым партер ретінде жасалған. Одан әрі келушілер казинадан өтеді, оның арт жағында жарты шар тәрізді фасад және кіреберістегі жұп баспалдақтар бар, олар вилла кешенінің ортасына жол ашады: жазғы ыстықта ауада тамақтануға арналған екі қабатты Нимфеум. Бұл үш деңгейлі құрылыс жабық лоджиялардан, мәрмәр мүсіндермен безендірілген, нишаларда жатқан өзен құдайларынан және балюстрадалардан тұрады, олардың барлығы орталық фонтанның айналасына орналасқан. Осы салқын ортада, күннің ыстығынан қорғалған күні бойы пикниктер өткізілді. Орталық фонтан, Fontana dell'Acqua Vergine, Вазари мен Амманнати жобалап, мүсінмен безендірген: онда өзен құдайлары мен кариатидтер бейнеленген. Фонтанның су көзі Acqua Vergine, сондай-ақ Римдегі Треви фонтанымен қамтамасыз етеді. Кейде "жүзімдіктегі шағын үй" деп аталатын Казино делла Вигна және оның бақтары жүзімдіктердің арасында орналасқан, оларды бақ қабырғаларының сыртындағы көлеңкелі аркадалардан көруге болады. Папалар Ватикан қақпасынан қайыққа отырып, Тибр өзенімен вилланың бұрынғы жеке қону алаңына жеткізілді.

Кейінгі тарих

Папа Юлийдің қайтысынан кейін, оның ізбасары папа Павел IV оның жинаған барлық мүлкін тәркіледі; вилла бөлінді, ал негізгі ғимарат пен бақтың бір бөлігі Апостолдық камераның меншігіне өтті. Вилла жаңа папаның Борромео туыстарының пайдалануына берілді. Ол 1769 жылы папа Клемент XIV-нің бастамасымен жаңартылды, 1870 жылы Италияның жаңа мемлекеті тәркілеп алды және 20-ғасырдың басында Ұлттық Этруск мұражайына тапсырылды.

Танымал мәдениетте

Медичи (Телесериал) үшінші маусымында Лоренцо Медичидің әйелі Клариса Орзини мен Гироламо Риарионың әйелі Катерина Сфорцаның алғашқы кездесуі, көрінетіндей, ойдан шығарылған «Кардинал Бьянко» сарайында өтеді. Кездесу сахнасы Римдегі Вилла Джулияның жартышеңбер ауласында (қазір Ұлттық Этрус музейі орналасқан) түсірілген.