Кіріспе

Вилла Мадама – Италияның Рим қаласында Виа ди Вилла Мадама #250 мекенжайында орналасқан Ренессанс стиліндегі ауылдық сарай (вилла). Қала орталығынан батысқа қарай, Ватиканнан бірнеше шақырым солтүстікке қарай және Олимпико стадионының оңтүстігінде жатыр. Аяқталмаған болса да, бұл вилланың лоджиясы, сегменттелген бағаналы бақша ауласы және ашық орталығы мен террасалы бақтары бар казиносы Рафаэльдің бастапқы жоспары бойынша салынды және Кеш Ренессанс архитекторларына зор ықпал етті.

Құрылыс

1518 жылы биліктегі папа Лев X-тің туысы, кардинал Джулио де Медичи вилланың бастапқы жобасын Рафаэльге тапсырды. Бірақ Рафаэль 1520 жылы қайтыс болды, ал жұмыс Рафаэльдің шәкірттерінің жетекшілігімен жалғасты, соның ішінде Антонио да Сангалло кіші құрылысқа қатысты, ал үлкен команда безендіру жұмыстарын жүргізді. Жоспарлар бойынша жиі даулар туған көрінеді. Құрылыс көп ұзамай тоқтатылды және вилла толыққанды аяқталмай қалды, 1521 жылы папа Лев X қайтыс болғаннан кейін кардинал Флоренцияға оралды. 1523 жылы Джулио де Медичи папа Климент VII болып сайланғанда, жұмыс қайта басталды және сол жылы пәтер мен бақшадағы лоджия аяқталды. Вилланың безендірулерін Джулио Романо мен Балдассаре Перуцци жасады, екеуі де өздерінің ірі сәулетшілері болатын; Джованни да Удин Неронның Domus Aurea-сынан табылған ежелгі римдік рельефтерден шабыттанған түрлі ою-өрнектермен бас рельефтерді аяқтады; соңында Джован Франческо Пенни ("il Fattore") және флоренциялық мүсінші Баччо Бандинилли де онда жұмыс істеді. Рафаэль лоджиясынан басқа, вилланың ең көрнекті элементі – Джулио Романо салған керемет күмбезді төбесі бар зал. 1527 жылы Римді тонау кезінде құрылыстың бір бөлігі тоналып, өртке ұшырады. Кейбір бөлімдері қайта салынды, бірақ вилла ешқашан толыққанды аяқталған жоқ. Бұл жобаның дизайны мен безендіруінің қаншалықты бөлігі әр суретшіге тиесілі екені толыққанды белгілі емес.

Мұра және бау-бақшалар

Вилла Мадама – 16 ғасырда Римде салынған, кештер мен ойын-сауықтар үшін арналған қайта жаңғыртылған римдік типтегі қала маңындағы виллалардың біріншісі болды. Ол әдейі түрде ежелгі виллалардың сипаттамаларымен, мысалы, Плинийдің өзінің вилласының танымал суреттемесімен бәсекелесу үшін жоспарланған. Виллада монументалды баспалдақтары бар аула, формальды бақтармен айналдырылған дөңгелек алаң, төбеде қазылған ашық аспан астындағы театр, төмендегі ипподром және Тибр өзеніне көрініс ашатын террасалы бақ болды. Лоджияға қараған бақта Джованни да Удиннің жобалаған "Пішінді бұлақ" 1514 жылы Лео X-тің қасиеттеу рәсімі үшін португал елшісі Римге әкелген "Аннон" атты үнді пілінің құрметіне орнатылды.

Аяқталғаннан кейінгі меншік құқығы

Оның "Мадам" деген аты Австрияның Маргаретасы болды, ол Римдегі Палаццо Мадамада, Италия Сенатының орнында еске алынады. Климент VII қайтыс болғаннан кейін вилла Медичилердің меншігінде қалды, біріншіде кардинал Ипполито де Медичиге, содан кейін Флоренция герцогы Алессандроға тиесілі болды, ол V Карлдың заңды емес қызы Парманың Маргаретасына үйленді, бірақ оны 15 жасында жесір қалдырды. Ол Рим папасы III Павелдің туысы Оттавио Фарнезеге үйленді және көп ұзамай қайтадан жесір қалды, бірақ Маргарета қайтыс болғаннан кейін вилла Парма мен Пьяченца герцогтары Фарнезе отбасына өтті, олар оны ақырындап құлдырауға жіберді. 1925 жылы мүлікті сатып алған Карло, Дентис ди Фрассо графы және оның американдық әйелі, бұрынғы Дороти Кэдвелл Тейлор вилланы қалпына келтірді. Соңында Фрассолар оны Италия Сыртқы істер министрлігіне жалға берді, ал 1941 жылы Муссолини сатып алды. Муссолинидің монументалды нео-римдік Foro Italico спорт кешені вилланың жанында, оның бұрынғы жарыс жолының орнында орналасқан. Вилла Мадама Италия үкіметінің меншігі болып табылады, оны халықаралық қонақтарды қабылдауға және баспасөз конференцияларын өткізуге пайдаланады. Бақтарға кіру шектеулі, ал бақтарды аралау үшін Сыртқы істер министрлігінен алдын ала рұқсат алу қажет. 2015 жылдың 20 сәуірінде Италияның ЕО Төрағалығы Вилла Мадамада Еуропалық Одақтың барлық ұлттық парламенттерінің спикерлері мен төрағалары үшін кешкі ас ұйымдастырды.