Кіріспе

Римдегі өнер галереясы, Италия

Бұл Италияның Рим қаласында, бұрынғы Вилла Боргезе Пинцианада орналасқан өнер галереясы. Алғашқыда галерея ғимараты бақтармен біріктірілген, бірақ қазір Вилла Боргезе бақтары жеке туристік орын ретінде қарастырылады. Галерея Боргезеде Рим папасы V Паульдің немере інісі, кардинал Сципионе Боргезе бастаған картиналар, мүсіндер және ежелгі заттардан тұратын Боргезе коллекциясының маңызды бөлігі сақталған (ол 1605-1621 жылдар аралығында билік еткен). Ғимаратты архитектор Фламинио Понцио Сципионе Боргезе салған эскиздер негізінде салды, ол оны Римнің шетіндегі ауылдық вилла, вилла-субурбана ретінде пайдаланды. Сципионе Боргезе Бернинидің ерте меценаты және Караваджоның туындыларын ынтамен жинаған, оның "Жеміс себетімен жігіт", "Сент-Жером жазуы", "Науқас Бакх" және басқа да туындылары коллекцияда жақсы ұсынылған. Сонымен қатар, Тицианның "Киелі және құпия махаббат", Рафаэльдің "Христостың жерленуі" және Питер Пауль Рубенс пен Федерико Бароккидің туындылары да ерекше назар аударуға лайық.

Тарих

Казино Боргезе он жетінші ғасырда Рим қабырғаларының сыртында, Порта дель Пополоға ең жақын жерде салынды. Бастапқыда вилланың жері шамамен 3 мильге дейін созылған. Басты ғимаратты фламанд сәулетшісі Джованни Васанцио жобалаған. Портиктің әрлеуінде Виа Фламиниада болған Клавдий аркасынан алынған сполиялар қолданылған. 1644 жылы Джон Эвлин оны «күлкілі Елисей» деп сипаттап, «әр түрлі өнертабыстармен жасалған су бұлақтары, шағын бақтар мен ағын сулар» бар екенін айтқан. Эвлин сондай-ақ, «және түрлі ерекше жануарлар» бар «Вивариумды» да сипаттаған. Парктің формальды бақша архитектурасын ағылшын ландшафты бақшасына айналдыруды бастаған ханзада Маркантонио IV Боргезе (1730–1800) 1775 жыл шамасында, сәулетші Антонио Аспруччидің басшылығымен, ескірген гобелендер мен былғары жабындарды ауыстырып, Казинаны жаңартуға кірісті. Ол Боргезе мүсіндері мен ежелгі заттарды тематикалық жаңа тәртіппен қайта орналастырып, Боргезе әулетінің Римдегі беделін көрсетті. Көптеген адамдардың барып қайтқан вилланың XVIII ғасырдың соңында нағыз қоғамдық мұражайға айналуы туралы 2000 жылы Лос-Анджелестегі Гетти зерттеу институтында көрме ұйымдастырылды. Бұл Геттидің жобаға қатысты 54 суреттің сатып алынуымен шақырылды. 1808 жылы Наполеонның жекжаттысы, ханзада Камилло Боргезе, императорға Боргезе мүсіндерін және ежелгі заттарды сатуға мәжбүр болды. Осының салдарынан 1620 жылдардан бері Вилла Боргезедегі ең танымал мүсін саналатын Боргезе гладиаторы қазір Лувр мұражайында көрініс табуда. «Боргезе гермафродиті» де Луврде сақталуда. Боргезе вилласы жылдар бойы өзгертіліп, кеңейтілді, соңында 1902 жылы бүкіл Боргезе иелігімен, айналасындағы бақтар мен саябақтармен бірге Италия үкіметіне сатылды.

Жинақ

Боргезе галереясы екі қабаттан тұратын жиырма бөлмеден құралған. Негізгі қабаты көбінесе біздің заманымыздың 1-3 ғасырларына жататын классикалық ескі заттарға арналған (соның ішінде 320-30 жылдарға жатқан, 1834 жылы Римнің сыртындағы Виа Казилинада, Торреновадағы Боргезе иелігінде табылған гладиаторлардың әйгілі мозаикасы), сондай-ақ Венера Виктрикс сияқты классикалық және неоклассикалық мүсіндерге толы. Негізгі қабаттың Salone деп аталатын ең үлкен бөлмесінде сицилиялық суретші Мариано Росси салған trompe l'œil әдісімен жасалған үлкен төбе фрескасы бар. Бұл фреска перспективаны шебер пайдаланып, көлемді көрінеді. Фрескада Марк Фурий Камиллдің галлдармен қоршаудан Капитолий төбесін азат етуі бейнеленген. Гроттески безендірулерін Пьетро Ротари, ал жануарлар бейнелерін Венцеслаус Петер Боэмо салған. Salone-ден кейінгі бірінші бөлме – Камера ди Серере, онда Эдип пен Сфинксті бейнелейтін мәрмәр ваза орналасқан. Екінші бөлмеде Франческо Каччаниганың Фейтонның құлауы бейнеленген төбе фрескасы бар. Үшінші бөлмеде Бернинидің Аполлон мен Дафна мүсіні қойылған.

Джан Лоренцо Бернини Боргезеде

Көптеген мүсіндер олар үшін арналған орындарда қойылған, оның ішінде Джан Лоренцо Бернинидің көптеген туындылары бар. Бұл оның зайырлы мүсін өнерінің маңызды бөлігін құрайды. Олар бастапқы туындыларынан – «Ешкі Амальтея нәресте Юпитермен және Фаун» (1615) және «Эней, Анхисес және Асканий» (1618–19) мүсіндерінен бастап, оның динамикалық «Прозерпинаның зорлауы» (1621–22), «Аполлон және Дафна» (1622–25) және «Давид» (1623) мүсіндеріне дейін қамтиды. Бұл туындылар барокко мүсін өнерінің негізгі туындылары саналады. Галереяда сонымен қатар бірнеше портреттік бюстер де бар, олардың ішінде Папа Павел V-нің және оның ерте меценаттарының бірі – кардинал Сципионе Боргезедің (1632) портреттері де кездеседі. Екінші Сципионе Боргезе портреті алғашқы нұсқасының мәрмәрінде жасалым кезінде үлкен жарық табылып, содан кейін жасалған.

Жақын мұражайлар

Вилла Боргезе бағында немесе жақын жерде 19-шы және 20-шы ғасырлардағы итальяндық өнерге арналған Galleria Nazionale d'Arte Moderna және Рим маңынан қазылып алынған, көбінесе этрусқа тиесілі Римге дейінгі заттардың жинағы Museo Nazionale Etrusco орналасқан.