Вюртемберг корольі Вильгельм I: Өмір және реформалары

Кіріспе

Вильгельм I (Фридрих Вильгельм Карл; 27 қыркүйек 1781 – 25 маусым 1864) – 1816 жылдан 1864 жылға дейін Вюртемберг патшасы болды. Вильгельм патшалыққа келген кезде Вюртемберг 1816 жылы "Жазсыз жыл" кезінде егін нашар өсіп, ашаршылыққа тап болды. Ол билікке келгеннен кейін, Вюртембергтің мәжілісінің 1819 жылғы 25 қыркүйекте конституцияны бекітуіне әкелген ауқымды реформаларды бастады. Оның 48 жылдық билігінде патшалық әртүрлі діни княздықтар мен гетерогенді егіншілік елден тұрғаннан бастап, ортақ ұлттық санасы мен тиімді басқаруы бар конституциялық мемлекетке айналды. Табысты ішкі саясатынан өзге, ол өзінің билігінің барлық кезеңінде Германия мен Еуропаның сыртқы саясатына бағытталған амбицияларды ұстанды. Пруссия мен Австрия сияқты ірі державалармен қатар, ол Бавария, Саксония, Ганновер және Вюртемберг түрінде үшінші ірі неміс державасын құруды жоспарлады. Бұл жоспар іске аспаса да, оның билігі кезінде тұрақты, үйлесімді және мақсатты саясатты қамтамасыз етті. Вильгельм 1848 жылғы Франкфурт конституциясын мойындауға мәжбүр болған жалғыз неміс монархы болды. 1848 жылғы наурыз революциясының сәтсіз аяқталуынан кейін, ол революцияға дейінгі либералды бейнесіне қайшы келетін реакциялық саясатты жүргізді. Ол 1864 жылы Бад Канштатттағы Розенштейн сарайында қайтыс болды және Вюртемберг мавзолейіне жерленді.

Жастық шақ

Любен қаласында (1945 жылдан кейін Польшаның Любин қаласы) 1781 жылдың 27 қыркүйегінде дүниеге келген Фридрих Вильгельм (өзінің билікке келуіне дейін «Фриц» деп аталған) – Вюртемберг герцогі Фридрих Вильгельм Карлдың (1754–1816) және оның әйелі, Августа Брансвик-Вольфенбюттельдің (1764–1788) ұлы. Анасы мен әкесі арасындағы қарым-қатынас шиеленіс пен келіспеушіліктерге толы болды. Әкесі 1774 жылы Пруссия армиясына қабылданған, ал Вильгельм туылғаннан кейін көп ұзамай Ресей императрицасы Ұлы Екатеринаның қызметіне ауысып, Шығыс Финляндияның губернаторы болып тағайындалды. Вильгельмнің анасы 1783 жылы оның қарындасы Катарина Фредериканы, содан кейін сол жылы София Доротеяны, ал 1785 жылы Паулды дүниеге әкелді, бірақ ата-ана арасындағы қарым-қатынас одан әрі нашарлады. Августа 1786 жылы қатыгез некеден аман қалу үшін императрицадан қорғау сұрады. Екатерина Фредерикті және оның балаларын Ресейден кетуге мәжбүр етті, ал Августаны бұрынғы патшалық аңшы Рейнхольд Вильгельм фон Польманның қамқорлығына тапсырды, ол кейін одан жүкті болды деген қауесет тарады. Бірнеше жылдан кейін Вильгельмнің өзі бұйырған эксгумация осы қауесеттің жалған екенін көрсетті. Ол 1788 жылы қайтыс болды. 1790 жылы Фридрих екі ұлымен бірге Людвигсбург сарайына көшіп келді. Ол ұлдарының тәрбиешілері Вюртембергтен болғанына көз жеткізді, ал олардың білімі, әкесінің тілегі бойынша, қатаң түрде бақыланды. Вюртемберг герцогі Карл Эуген 1793 жылдың 24 қазанында қайтыс болды. Ол 56 жыл билік етті және заңды мұрагерлері болмағандықтан, герцогтық 1793 жылы ағасы Луи Эугенге, екі жылдан кейін Фридрих II Эугенге, Фридрих Вильгельмнің әкесіне өтті. Осылайша Фридрих Вильгельмнің әкесі 1795 жылы мұрагерлік ханзада (Erbprinz) атанды, ал 23 желтоқсан 1797 жылы герцог болды. 1797 жылы герцог Фридриктің әкесі Ұлыбритания королі Георг III-нің қызы Шарлотта ханшайымға үйленді. Содан кейін олар Фридрих Вильгельмге әйел іздеуге кірісті, мүмкін болатын келіндерге Киелі Рим императорының әпкесі, архигерцогиня Мария Амалия, және Ұлы герцогинялар Александра Павловна мен Мария Павловна кірді. Герцог Фридриктің ұлымен қарым-қатынасы да нашарлады. Фридрих Вильгельм өзінің тәрбиесіне және әкесіне жиі қарсы шықты. 1799 жылы Фридрих Вильгельмнің қашу жоспары ашылып, әкесі оны уақытша тұтқындады. Фридрих Вильгельм босатылғаннан кейін Тюбинген университетінде оқуға түсті. Екінші коалиция соғысы басталғанда және Франция 1800 жылдың көктемінде Наполеон басшылығымен шабуыл жасағанда, Австрия армиясына ерікті болып қосылған Фридрих Вильгельм 1800 жылдың желтоқсанында Хоэнлинден шайқасына қатысты. 1803 жылы ол император генерал-майоры шеніне ие болды. Замандастары оның терең әскери біліміне, батылдығы мен қайсарлығына жоғары баға берді. 1801 жылы Вюртембергке оралғаннан кейін Фридрих Вильгельм мен оның ағасы Пол ландшафт сәулетшісі Конрадин фон Абельдің қыздарымен жақын қарым-қатынасқа түсті. Фридрих Вильгельм өзінен төрт жас үлкен Тереза фон Абельге ғашық болды. Сол кезде герцог Фридриктің Вюртембергтің өкілдерімен (Ландтаг) ішкі және сыртқы саясат мәселелері бойынша қақтығыстары болды. Конрадин фон Абель өкілдердің сыртқы саяси мүдделерін қорғады және Фридрих Вильгельмнің қолдауын алды, ол әкесінің саясатына қарсы әрекет етті. 1803 жылы Фридрих Вильгельм Вюртембергтен Парижге, Венаға, Шаффхаузенге және Саарбургке қашып кетті. Саарбургте Тереза егіздерді дүниеге әкелді, бірақ олар туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Қазір Вюртембергтің сайлаушысы болған Фридрих ұлын Вюртембергке қайтаруды қалады. Фридрих Вильгельм қазан айында Парижге барды, онда оны 14 қазанда Наполеон қабылдады. Сайлаушы Фридрих дипломатиялық шаралар арқылы ұлының Тереза фон Абельмен жасау жоспарланған некесіне кедергі келтірді, бірақ екеуінің ажырасуы 1804 жылдың күзіне дейін болған жоқ. Парижде болған кезінде Фридрих Вильгельмге Ландтагтан, кейін Наполеоннан қаржылық көмек көрсетілді.

Born at Lüben (after 1945 Lubin, Poland) on 27 September 1781, Frederick William (known as "Fritz" until the beginning of his reign) was the son of Duke Frederick William Charles of Württemberg (1754–1816) and his wife, Augusta of Brunswick Wolfenbüttel (1764–1788). The relationship between his mother and father was one of strife and discord. His father had entered the Prussian Army in 1774, then moved shortly after William's birth to the service of the Russian Empress, Catherine the Great, who appointed him Governor of Eastern Finland. Although William's mother gave birth in 1783 to his sister Catharina Frederica, then later that year to Sophia Dorothea, and Paul in 1785, the relationship between the parents continued to deteriorate. Augusta sought sanctuary from her abusive marriage and asked the Empress for protection in 1786. Catherine forced Frederick and his children to leave Russia and placed Augusta in the custody of a former royal huntsman, Reinhold Wilhelm von Pohlmann, by whom she allegedly later became pregnant. In the exhumation ordered by William himself, several years after, this was proven wrong. She died in 1788. In 1790, Frederick and his two sons moved to Ludwigsburg Palace. He made sure that his sons' educators were from Württemberg and their education, at the behest of their father, was regulated and very strict. Charles Eugene, Duke of Württemberg died on 24 October 1793. He had ruled for 56 years and as he had no legitimate offspring, the duchy passed to his brothers, Louis Eugene in 1793, then two years later to Frederick II Eugene, who was Frederick William's grandfather. Frederick William's father thus became Hereditary Prince (Erbprinz) in 1795, then duke on 23 December 1797. In 1797, Duke Frederick's father married Charlotte, Princess Royal, the daughter of King George III of Great Britain. They then began to look for a wife for Frederick William and potential brides included the Holy Roman Emperor's sister, Archduchess Maria Amalia, and the Grand Duchesses Alexandra Pavlovna and Maria Pavlovna. Duke Frederick's relationship with his son also deteriorated. Frederick William often rebelled against his upbringing and his father. In 1799, Frederick William's escape plans were discovered and his father had him temporarily arrested. After his release, Frederick William began studying at the University of Tübingen. After the War of the Second Coalition erupted and France marched under Napoleon in the spring of 1800, Frederick William, who had joined as a volunteer in the Austrian army, participated in the Battle of Hohenlinden in December 1800. In 1803 he attained the rank of Imperial Major General. Contemporaries have credited him with profound military knowledge, courage and bravery. After returning to Württemberg in 1801, Frederick William and his brother Paul began liaisons with the daughters of the landscape architect, Konradin von Abel. Frederick William fell in love with Therese von Abel, four years his senior. At that time there were clashes between Duke Frederick and the Estates of Württemberg (the Landstände) on domestic and foreign policy issues. Konradin von Abel represented the foreign policy interests of the estates and was supported by Frederick William, who moved against the interests of his father's policies. In 1803 Frederick William fled Württemberg to Paris, Vienna, Schaffhausen and Saarburg. In Saarburg, Therese gave birth to twins, who died shortly after birth. Now Elector of Württemberg, Frederick wanted to bring his son back to Württemberg. Frederick William went in October to Paris, where he was received on 14 October by Napoleon. Elector Frederick prevented the planned marriage of his son with Therese von Abel through diplomatic interventions, though separating the two did not happen until the autumn of 1804. During his time in Paris, Frederick William received financial support from the Landstände and later from Napoleon.

Тақтың мұрагері

1805 жылдың 11 қыркүйегінде Фридрих Вильгельм Парижден шығып, (Брансвиктің герцогы мен герцогинясына қонаққа барғаннан кейін) Штутгартқа оралды. Оның оралуының басты себебі саяси жағдайдың өзгеруі болды. 1803 жылдан бері Наполеонмен соғысып келе жатқан Ұлыбритания Ресей және Австриямен одақ құрды. Наполеонның Вюртембергтің Баден және Бавария көршілері оның жағында болды, сондықтан Вюртемберг француз қысымына көнуге және Наполеонмен одаққа кіруге мәжбүр болды. Француз сыртқы істер министрі Талейран курфюрст Фредерикке қарсы төңкеріс жасауды ұсынды, оның орнын ұлы алмастыратын болды, бірақ Фридрих Вильгельм бұл ұсынысқа қарсы шықты. Бұл әрекет Уильямның Наполеонға деген жеккөрушілігінің басты себебі саналды. Фридрих ұлын мемлекеттік істерге араластырмады, бірақ оған елден тыс жерде бірге болған досы Эрнст фон Пфюль Рипурр басқаратын жеке сарайын берді. Фридрих Вильгельм білімін жетілдіруге уақыт бөлді, соның ішінде ауыл шаруашылығы туралы білім алды. 1806 жылдың 1 қаңтарынан бастап, неміс медиатизациясының нәтижесінде Вюртемберг электоратының аумағы кеңейді және Киелі Рим империясы таратылғаннан кейін патшалыққа айналды. 1806 жылы Пруссия Наполеонға қарсы коалицияға қосылды және бірнеше апта ішінде жеңіліп, оккупацияланды. Наполеон Вюртембергтің неке арқылы өзіне жақынырақ байланыста болуын қалады. 1807 жылдың 13 тамызында Фридрих Вильгельмнің қарындасы Екатерина Наполеонның ағасы Жеромге, жаңадан құрылған Вестфалия корольдігінің патшасына тұрмысқа шықты. Наполеонның өзіне үйленуді ұйымдастырмауы үшін Фридрих Вильгельм бавариялық король Максимилиан I Иосифтің қызы Шарлотта (кейін Каролина) Аугустаға үйленуге әкесінен рұқсат сұрады. Ұзақ келіссөздерден кейін, олар 1808 жылдың 8 маусымында Мюнхенде үйленді. Бұл неке тек ыңғайлы болғандықтан және Фридрих Вильгельм әйелімен терең қарым-қатынасқа қызығушылық танытпағандықтан, Шарлотта Штутгартта барған сайын жалғыздыққа ұшырады. Фридрих жиі қайын ағасы Жеромның Кассельдегі сарайында болып тұратын. Сол жерде ол Жеромнің бұрынғы сүйіктісі Бланш Ла Флешпен, Кюдельштейн баронессасымен танысты. Ол онымен махаббатқа түсіп, кейін патша болғаннан кейін де жалғастырды. 1809 жылы Наполеон Вюртембергке өзінің шығыс шекарасын қорғап, Австрияға қарсы соғысқа әскерлерін жіберді. Фридрих Вильгельм шекараны қорғауға жіберілген әскерлерге басшылық етті. Наполеонның Ресейге жасаған жорығы кезінде Фридрих Вильгельм қайтадан әскерге басшылық етті. Бұл жорық Вюртемберг армиясы үшін ауыр соққы болды. 15 800 сарбаздың тек бірнеше жүзі ғана Вюртембергке оралды. 1813 жылдың 16-19 қазаны аралығында өткен Лейпциг шайқасынан кейін Вюртемберг Наполеонға қарсы коалиция жағына өтті. Содан кейін Фридрих Вильгельм Вюртемберг армиясының басшылығын өз қолына алды, ол қараша айында австриялық әскерлермен күшейтілді. 30 желтоқсанда әскер Рейн өзенін Хюнингенде кесіп өтті. 1812 және 1813 жылдары Франциямен одақтасып соғысқанда ауыр шығынға ұшырағанға қарамастан, Вюртемберг одақтастар үшін 12 250 тұрақты жаяу әскер, 2 900 атты әскер және 12 250 отаршылдан құралған әскерді көтеруге келісті. Бұл квотаға жету үшін көп күш-жігер жұмсалды. Бастапқыда Вюртемберг контингенті VI корпус деп аталды, бірақ кейіннен қайта ұйымдастырылып, ол Австрия фельдмаршалы Карл Филипптің басқаратын одақтас армиядағы IV корпус болды. Олар 14 000 сарбаз және 24 артиллерия бөлімімен соғысқа аттанды. Фридрих Вильгельм 1814 жылдың 24 қаңтарында Бар-сюр-Аубеде өткен бірінші шайқаста корпусын басқарды. Бір дереккөздің мәліметінше, IV корпус бұл шайқаста 900 адамнан қаза тапқан, ал олардың австриялық одақтастары 837 адамнан айырылған. Француздардың шығыны шамамен 1 200 адамды құрады. IV корпус 1814 жылдың 1 ақпанында Ла-Ротьер шайқасында Наполеонды жеңуге қатысты. 1814 жылдың 18 ақпанында Шварценберг Фридрих Вильгельмге Монтереоны кешке дейін ұстап тұруға бұйрық берді. Осыған сәйкес, мұрагер ханзада Сене өзенінің солтүстік жағалауына 8 500 жаяу әскер, 1 000 атты әскер және 26 артиллерия бөлімін орналастырды. Қорғау құрамына австриялық бригада кірді. Француздардың таңертеңгі алғашқы шабуылдары тоқтатылды, бірақ түстен кейін Наполеон 30 000 сарбазы мен 70 зеңбірекпен сахнаға шықты. Фридрих Вильгельм кері шегінуге бұйрық берді, бірақ бұл әрекет тез арада француз атты әскерінің қуып жүрген жалғыз көпірден қауіпсіздікке қашуға айналды. Одақтастар 2 600 адамнан қаза тауып, жараланған, 3 400 сарбаз және 15 майдангерді басып алды. Француздар 2 000 адамнан айырылды, бірақ маңызды көпірді зақымсыз басып алды. Вюртембергтіктер 806 адамнан қаза тауып, жараланғанын хабарлады, тұтқындарды есептемегенде. 1815 жылдың 25 наурызында одақтас армия Фере-Шампуаз шайқасында 19 000 сарбаздық француз корпусын күтпеген жерден шабуылдады. Алдыңғы қатарда басшылық еткен Фридрих Вильгельм өз жаяу әскерінің жетіп келуін күтпей, тек атты әскерімен шабуылға түсуге шешім қабылдады. Нәтижесінде француз корпусы 2 000 қаза тапқан және жараланған, 4 000 тұтқынға алынды, 45 зеңбірек және 100 оқ-дәрі арбасы жойылды. Жақын жердегі 4 300 сарбаздық француз дивизиясы 16 зеңбірекпен де шабуылға түсіп, толығымен жойылды. Одақтастар 28 000 сарбазы мен 80 зеңбірегінен 2 000 адамнан шығынға ұшырады. 1815 жылдың 30 наурызында Париж шайқасында 6 500 вюртембергтіктер шайқасты, 160 адам қаза тауып, жараланған және тұтқынға алынды. Наполеон құлағаннан кейін Фридрих Вильгельм әйелінен ажырасу процесін бастауға мүмкіндік алды. Ол 1814 жылдың маусым айында Ресейдің үлкен герцогинясы Екатеринамен, Ольденбург герцогы Георгтың жесісімен Ұлыбританияда болды және олар махаббатқа түсті. Шарлотта, король Фридрих және король Максимилиан Иосиф ажырасуға келіскеннен кейін, король Фридрих 1814 жылдың 31 тамызында ажырасу сотын шақырып алды. Екі тарап та некенің ашу-ынтық болғандықтан толыққанды болмағанын көрсетті. Шарлотта католик болғандықтан, Рим папасы Пий VII-нің келісімі, бір жылдан астам уақыттан кейін, 1816 жылдың 12 қаңтарында, Фридрих Вильгельм мен Екатеринаның тойына дейін ғана болды. Шарлотта 1816 жылдың 10 қарашасында Австрия императоры Франц I-ге тұрмысқа шықты.

On 11 September 1805 Frederick William left Paris and returned (after a visit to his grandparents, the Duke and Duchess of Brunswick Wolfenbüttel in Brunswick) to Stuttgart, where in November he met his father for the first time in a few years. His return was mainly due to the change in the political climate. The United Kingdom, which had been at war with Napoleon since 1803, formed an alliance with Russia and Austria. Napoleon had Württemberg's neighbours of Baden and Bavaria on his side, so Württemberg was forced, after some hesitation, to yield to French pressure and also enter into an alliance with Napoleon. The French Foreign Minister Talleyrand suggested a coup against Elector Frederick, in which his son was to replace him, but Frederick William opposed the suggestion. This act is regarded as the main reason for William's subsequent aversion to Napoleon. Frederick refused to involve his son in the affairs of state, but gave him his own court headed by his friend, Ernst von Pfuel Riepurr, who had accompanied him in his time out of the country. Frederick William took the time to further his education, including acquiring a knowledge of agriculture. From 1 January 1806, the territorial gains as a result of the German mediatization enlarged the Electorate of Württemberg and it became a kingdom upon the dissolution of the Holy Roman Empire. In 1806, Prussia joined the coalition against Napoleon and was defeated and occupied within a few weeks. Napoleon wanted Württemberg to be bound to him closer by marriage. On 13 August 1807 Frederick William's sister, Catherine, married Napoleon's brother Jérôme, the king of the newly created Kingdom of Westphalia. In order to prevent Napoleon arranging a marriage for him, Frederick William sought permission from his father to marry Charlotte (later Caroline) Augusta, the daughter of the Bavarian King Maximilian I Joseph. After lengthy negotiations took place, the pair were married on 8 June 1808 in Munich. Since it was purely a marriage of convenience and Frederick William had no interest in a deeper relationship with his wife, Charlotte became increasingly lonely in Stuttgart. Frederick often stayed in Kassel at the court of his brother in law, Jérôme. Here he met Jérôme's former lover, Blanche La Flèche, Baroness of Keudelstein. He began an affair with her, which he later continued as king. In 1809, Napoléon had Württemberg commit troops for his war against Austria, while safeguarding its own eastern borders. Frederick William received the command of the troops deployed for border defence. During Napoleon's Russian campaign, Frederick William was again in command of troops. The campaign was devastating for the Army of Württemberg. Of the 15,800 soldiers, only a few hundred returned to Württemberg. After the Battle of Leipzig from 16 to 19 October 1813, Württemberg moved to the side of the coalition against Napoleon. Frederick William then took over the command of the Army of Württemberg, which was reinforced by Austrian troops in November. On 30 December the army crossed the Rhine at Hüningen. Despite having suffered heavy losses in 1812 and 1813 fighting as an ally of France, Württemberg agreed to raise an army for the Allies of 12,250 regular infantry, 2,900 cavalry and 12,250 militia. By strenuous efforts this quota was filled. At first, the Württemberger contingent was designated the German VI Corps, but in a subsequent reorganization it became the IV Corps in the main Allied army of Austrian Field Marshal Karl Philipp, Prince of Schwarzenberg. It marched to war with 14,000 men and 24 artillery pieces. Frederick William directed his corps in the First Battle of Bar sur Aube on 24 January 1814. One source asserted that IV Corps suffered 900 casualties in this combat while their Austrian allies lost 837. French losses were about 1,200. The IV Corps participated in the Allied victory over Napoleon at the Battle of La Rothière on 1 February. On 18 February 1814, Schwarzenberg ordered Frederick William to hold Montereau until evening. Accordingly, the Crown Prince placed 8,500 foot soldiers, 1,000 horsemen and 26 artillery pieces on the north bank of the Seine River. The defending force included an Austrian brigade. The first French attacks in the morning were driven off, but by the mid afternoon Napoleon was on the scene with 30,000 troops and 70 cannons. Frederick William ordered a retreat, but the movement quickly degenerated into a mad dash for safety across the single bridge with French cavalry in hot pursuit. The Allies lost 2,600 killed and wounded, plus 3,400 soldiers and 15 field pieces captured. The French lost 2,000 but captured the vital bridge intact. The Württembergers reported 806 killed and wounded, not counting prisoners. On 25 March, the main Allied army came upon a 19,000 man French corps by surprise in the Battle of Fère Champenoise. Leading the advance, Frederick William decided not to wait for his infantry to catch up but to attack with his cavalry alone. The result was a crushing Allied victory as the French corps suffered losses of 2,000 killed and wounded while losing 4,000 prisoners, 45 cannons and 100 ammunition wagons. A nearby 4,300 strong French division with 16 cannons was also caught and completely wiped out. The Allies sustained 2,000 casualties out of 28,000 men and 80 guns engaged. At the Battle of Paris on 30 March, 6,500 Württembergers fought, losing 160 killed, wounded and captured. With the fall of Napoleon, Frederick William took the opportunity to begin divorce proceedings from his wife. He had been in the United Kingdom in June 1814 with his cousin Grand Duchess Catherine of Russia, the widow of Duke George of Oldenburg, and the two were in love. After Charlotte, King Frederick and King Maximilian Joseph had agreed to the divorce, a divorce court was convened by King Frederick on 31 August 1814. Both parties had indicated that the marriage was not consummated because of animosity. Annulment by Pope Pius VII, which was necessary because Charlotte was Catholic, did not take place until over a year later on 12 January 1816, shortly before the wedding of Frederick William and Catherine. Charlotte then married on 10 November 1816, the Austrian Emperor Francis I.

Фридрих Вильгельм мен Екатерина 1814 жылдың қыркүйегінен бастап Вена конгресіне қатысты, онда дипломаттар Наполеонның құлауынан кейін жаңа Еуропаны құрды. Наполеонның қайта оралуынан және 1815 жылғы келесі соғыстан кейін Фридрих Вильгельм Австрияның III корпусына басшылық етті, ол Францияға басып кірді және Страсбургте генерал Жан Рапты қоршап алды. Ол 1814 және 1815 жылдарғы соғыстарда әскери қолбасшы ретінде белсенді қатысқан неміс патшалық отбасының жалғыз мүшесі болды. Вильгельм Хауфф бұл туралы «Принц Вильгельм» өлеңінде айтқан. 1816 жылдың 24 қаңтарында Фридрих Вильгельм Санкт-Петербургта Екатеринаға үйленді. Жаңа үйленгендер бірнеше ай Ресейде болды және 1816 жылдың 13 сәуірінде Штутгартқа келді.

Кiру

Король Фредерик 1816 жылғы 30 қазанда сағат 1:30-да қайтыс болды. Сол күні бірінші күйеуінен екі ұлы бар Катерина олардың қызы Мари Фридерика Шарлоттаны дүниеге әкелді. Фредерик патшаның өмірінің соңғы жылдарында оның ұлымен саяси және жеке даулары болмаса да, Фредерик Вильгельм саяси өзгерістер мен жаңа билік дәуірін көрсетуге асықты. Сондықтан ол өзінің бірінші аты Фредериктен бас тартып, екінші атын Вильгельм (Уильям) деп таңдады. Ол монархиялық титулдарды тек Вильгельм, Құдайдың құрметімен, Вюртемберг патшасы деп қысқартты. Ұлттық елтаңба да қарапайымдастырылды, ал мемлекеттік тудың қара, қызыл және алтын түстері қара және қызыл түске дейін азайтылды. Ол сондай-ақ азаматтық және әскери тұтқындарға кешірім жасады. Вильгельм көптеген мемлекеттік министрлерді қызметтен босатып, Патшалық кеңесін үкімет етіп тағайындады және сарайда және мемлекеттік қызметте жаңа жоғары лауазымдар тағайындады.

Экономикалық қиындықтарға қарсы шаралар

Уильямның таққа отыруы үлкен экономикалық қиындықтармен сәйкес келді. 1815 жылдың сәуір айында Голландияның Шығыс Индиясында Тамбора тауы атты, бұл жаһандық ауа райының ұзақ мерзімді нашарлауына әкелді. 1816 жылдың көктемі мен жазында Еуропаның ешбір жерінде дауыл, жаңбыр немесе бұрқасын болмады. Қазан айында Вюртембергте алғашқы қар жауды. 1816 жыл «Жазсыз жыл» деп аталды. Вюртембергте егін нашарлап, азық-түлік бағасының өсуіне себеп болды. 1816-1817 жылдардың қысында ашаршылық басталды. Жағдайды жеңілдету үшін үкімет азық-түлікке баға белгіледі, экспортты қиындатты, кейін толығымен тыйым салды. Елге сырттан көп мөлшерде астық әкелінді. Ашаршылықтан құтылуға патша мен патшайым көмектесті, олардың саясаты барлық әлеуметтік топтардың экономикалық жағдайын жақсартуға бағытталған. Уильям ауыл шаруашылығы реформаларын жүзеге асырды, ал Екатерина кедейлерге көмек көрсетуге күш салды. 1818 жылдың 20 қарашасында Уильям Хогенхаймде Ауыл шаруашылығы академиясын құрды, мақсаты – оқыту, тәжірибе және демонстрация арқылы елдегі жалпы тамақтану деңгейін көтеру, соның нәтижесінде Хогенхайм университетінің негізін қалады. Халықтың өзін-өзі қамтамасыз етуіне көмектесу үшін үкімет жеміс ағаштарын отырғызды (жеке жерлерде, көше бойындағы қызмет көрсету). Вильямның ағаш шаруашылықтарымен қатар, Моравия шіркеуі де ағаштарды тегін жеткізді. Сол жылы ол Каннштат халық фестивалін (Cannstatter Volksfest) құрды, ол жыл сайын 28 қыркүйекте, патшаның туған күнінен кейін өткізіледі. Уильям Вюртемберг фермерлері үшін шетелден мал мен қой сатып алды және ол Марбах тұқымының бір бөлігі болған араб жылқыларымен танымал болды. Екатерина ел бойынша қайырымдылық қоры құрды, оларды Штутгарттағы ұлттық қайырымдылық қоры басқарды. Садақалар патшалық жұптың жеке мүлкінен, Екатеринаның анасы – патшайымнан және патша отбасының басқа мүшелерінен түсті. Вюртемберг мемлекеттік жинақ банкі (Württembergische Landessparkasse) 1818 жылдың 12 мамырында Екатеринаның бастамасымен құрылды. Сонымен қатар, Ішкі істер министрлігінде кедейлерге көмек көрсету жөніндегі басқарма құрылды. Катарина ауруханасының құрылысы 1817 жылы Екатеринаның берген сыйлығының арқасында басталды және 1828 жылы аяқталды. Мохренкопфле – шошқа тұқымы. Патша Уильям I-нің бұйрығымен осы «маскалы» шошқалар Вюртемберг корольдігінде шошқа шаруашылығын жақсарту мақсатымен 1820/21 жылдары Орталық Қытайдан әкелінді. Жергілікті тұқымдарды осы «қытай шошқаларымен» будандастыру, әсіресе Хоэнлоге аймағында және Швабиш-Холл қаласының маңындағы үй шошқаларында жақсы нәтиже берді.

William's accession to the throne fell into a time of great economic hardship. In April 1815, Mount Tambora erupted in the Dutch East Indies, which led to a long term deterioration of global weather conditions. In the spring and summer of 1816 there was nowhere in Europe without a storm, rain or hail. In October the first snow fell in Württemberg. The year 1816 became known as the Year Without A Summer. In Württemberg, there were crop failures which gave rise to food prices. In the winter of 1816/1817, famine broke out. To alleviate the plight, the government fixed maximum prices for food, made exporting difficult and later banned it. Large amounts of grain were brought from outside the country. The famine was alleviated by the King and Queen, whose policies were aimed at long term improvement in the economic situation of all social classes. William implemented agricultural reforms, while Catherine devoted her care to the poor. On 20 November 1818 William set up an Agricultural Academy in Hohenheim to radically improve general nutrition in the kingdom through teaching, experimentation and demonstration and, in so doing, laid the foundation for the University of Hohenheim. To help people to help themselves, the government planted alleys of fruit trees. (Dienstbarkeit on private ground near streets). The tree farms from William, also the Moravian Church delivered for free. In the same year he set up the Cannstatter Volksfest, which was to take place annually on 28 September, a day after the king's birthday. William bought cattle and sheep from abroad for farmers to raise them in Württemberg and he was known for his Arabian stallions that formed part of the Marbach stud. Around the country, Catherine set up charities, which were controlled by a national charity in Stuttgart. Donations were received from the private property of the royal couple, by Catherine's mother the Tsarina, and by other members of the royal family. The Württembergische Landessparkasse (Wurttemberg State Savings Bank) was established on 12 May 1818 on Catherine's initiative. At the same time, a poor relief authority was set up in the Ministry of Interior. The completion of the Katharinenhospital in 1828 was initiated via a donation by Catherine in 1817. The Mohrenköpfle is a breed of pig. On the orders of King William I, these "masked" pigs were imported from Central China in 1820/21, in order to improve pig breeding in the Kingdom of Württemberg. Cross breeding local breeds with these "Chinese pigs" was particularly successful within stocks of domestic pigs in the Hohenlohe region and the area around the town of Schwäbisch Hall.

Екатерина патшайымның өлімі

Екатерина мен Вильгельмнің екінші қызы София, кейін Нидерланды патшайымы болды, 17 маусым 1818 жылы дүниеге келді. Вильям мен Екатеринаның сырттай үйлесімді некеге тұрғанына қарамастан, Вильямның некеден тыс қатынастары болды. Ол бұрынғы сүйіктісі Бланш Ла Флешеге қайта оралды. 1818 жылдың 26 ақпанында туған Эдуард фон Калле оның заңсыз ұлы болған деп саналады. Екатерина 1819 жылдың 3 қаңтарында күйеуін Шарнхаузенде бір әйелмен (дегенмен, Бланш Ла Флеше болған деп есептеледі) кездестіргеннен кейін Штутгартқа қайтып келді. Ол 9 қаңтарда пневмонияның асқынуынан қайтыс болды. Вильям оның құрметіне Вюртемберг тауында Вюртемберг мавзолейін салдырды және ол 1824 жылы жерленді. Ол өлімінің жағдайын жасыру үшін оның хаттарын алуға тырысты, себебі оларда өзінің махаббат қатынастары туралы ақпарат болуы мүмкін деп күдіктенді. Мұның басты саяси себебі Вюртембергтің Ресеймен қарым-қатынасын нашарлатпау еді. Вильям бір хатында тақтан бас тартуды қарастырып отырғанын жазды. Ол ағасы Пауылдың таққа талабынан, Пауылдың ұлы Фридрихтің пайдасына бас тартуын қалады. Анасы қайтыс болғаннан кейін, Екатеринаның бірінші некесінен туған ұлдары сол кездегі регент, кейін Ольденбургтің ұлы герцогы болған Петр әкесімен бірге тұруға кетті.

Отбасы және жеке өмірі

Екатерина қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Вильгельм жаңа үйленуге тырысты. Ол тағы да өзінің ағасы Луидің қызы, өзінен 19 жас кіші Паулинге (1800-1873) көңіл бөлді. Той 1820 жылдың 19 сәуірінде Штутгартта өтті. Паулина өте діншіл және ұятты әйел болды. Мысалы, оның қызы сәби кезінде жалаңаш суретке түсуі керек болғанда, Паулина одан бас тартты. Неке бастапқыда сырттай үйлесімді болды және патшалық жұп бірге ресми міндеттерді атқарды, көптеген шараларға қатысты. 1821 жылдың 24 тамызында олардың тұңғыш қызы Кэтрин дүниеге келді. 1823 жылдың 6 наурызында мұрагер Карлдың тууы халық пен патша отбасы тарапынан зор қуанышпен қарсы алынды. Олардың үшінші баласы Аугуста 1826 жылдың 4 қазанында дүниеге келді. Вильгельм басқа әйелдермен заңсыз қарым-қатынасын жалғастырды. Италияға саяхат еткенде ол Бланш Ла Флешпен кездесуін тоқтатпады. 1820-ші жылдардың соңында патшалық жұп бір-бірінен суытыла бастады. Вильгельм актриса Амалия Стюбенраухпен қарым-қатынас құрды. 1803 жылы туған ол 1823 жылы Мюнхендегі сарай театрында актерлік карьерасын бастады. 1827 жылдың наурыз айындағы сынақтан кейін, 1828 жылдың күзінде ол Штутгарт сарай театрында тұрақты жұмысқа орналасты, онда Вильгельм оны көп ұзамай танысты. Вильгельм мен Амалия 1864 жылы Вильгельм қайтыс болғанға дейін қарым-қатынастарын сақтап келді.

Саясат

1820 жылдың қазан айында Лондонда "Manuskript aus Süddeutschland" (Оңтүстік Германиядан қолжазба) атты қолжазба жарық көрді. Кітапта Германиядағы тарихи даму мен саяси ахуал туралы шолулар келтірілген. Онда Германиядағы ұсақ мемлекеттерді Бавария, Саксония, Ганновер және Вюртембергтің төрт орталық мемлекетіне қосып, олардың Пруссия мен Австрияның ықпалына қарсы салмақ құруын қажет етті. Вюртембергке Баден, Хогенцоллерн-Хехинген және Хогенцоллерн-Зигмаринген княздықтары, сондай-ақ Эльзас қосылуы тиіс болды. Бірақ, жақын арада кітап авторы мен редакторының есімдері жалған екені анықталды. Нағыз авторы – Фридрих Людвиг Линднер (1772–1845), Вильгельмнің жеке хатшысы. Бұл идеяның бастамашысы Вильгельм болған және Линднер оның көлеңкелі жазушысы болған деп болжам жасалды. Қолжазба Пруссия мен Австрияның бір жағынан, Вюртембергтің екінші жағынан арасындағы дипломатиялық шиеленіске себеп болды. 1822 жылы Верона конгресінде Австрия, Пруссия және Ресей Вюртембергті оқшаулау саясатын бастады. 1823 жылдың көктемінде дипломатиялық қатынастар үзіліп, сыртқы істер министрі граф Винцингеррод және Бундестаг елшісі барон фон Вангенхайм отставкаға кетті. Вильгельмнің либералдық айналымдардағы беделі арта түсті. Алайда, жауап шаралары Вильгельмді мойынсұнуға мәжбүр етті. 1824 жылдың қарашасында Вюртемберг либералдыққа қарсы Карлсбад жарлықтарын ұзартуға келісті. 1830 жылғы француз шілде революциясынан кейін либералдық көзқарастар Еуропаның көп бөлігінде, соның ішінде Вюртембергте де күшейді. 1830/1831 жылдары Польшадағы Ресейге қарсы қараша көтерілісі осы үрдісті одан әрі күшейтті. 1831 жылдың желтоқсанында либералдар Вюртембергтік Ландтагтың екінші палатасына сайлауда жеңіске жетті. 1832 жылдың 27 мамырында өткен Хамбах фестивалінде Рейнланд-Пфальцтағы Хамбах сарайы либералдық және демократиялық митингтерге фон болды. Вильгельм 1831 жылы сайланған парламентті 1833 жылдың 15 қаңтарына дейін бір жылдан астам уақытқа шақыруға көшті. 22 наурызда парламент таратылғаннан кейін сәуірде сайлаулар өтті, Фридрих Рёмердің либералдары тағы да жеңіске жетті. Осы кезеңде Вюртемберг пен Пруссия және Австрия арасындағы дипломатиялық қатынастар да шектеулі болды. 1836 жылдан бастап Вильгельм Пруссиямен қарым-қатынасты жақсартуға тырысты. 1836 жылдың қыркүйегінде, кейіннен Германия императоры болған Вильгельм ханзадасы Штутгартқа келді. 1838 жылы Вильгельм патша Берлинге қайта оралды, онда ол өзінің туысы, патша Николай I-мен кездесті. Осыдан бастап Вюртембергте Пруссияның елшілігі құрылды. Вильгельм бірнеше рет Вена мен Берлиннің бақылауынан тыс кішігірім мемлекеттерден тұратын "Үшінші Германияны" құруға қызығушылық танытты, бірақ бұл жоба іске аспады. Пруссиямен ынтымақтастықтың бір саласы – кеден одағы (Zollverein) болды. Вильгельм 1828 жылы Бавария-Вюртемберг кеден одағына (BWCU) қол қойды, бірақ нәтижелері әртүрлі болды. 1828–34 жылдары BWCU коммерциялық келісімдерге қол қойды, содан кейін Германияның кеден одағының толық мүшесі атанды. 1871 жылы Пруссия басшылығымен Германияның бірігуіне қадам ретінде қарастырылған бұл одақ, сол кезде күшті жергілікті экономикалар Вюртемберг сияқты кіші мемлекеттердің тәуелсіздігін сақтайды деген үміт болды. 1830 жылдар Вюртембергте экономикалық өркендеумен сипатталды. Ауыл шаруашылығы, сауда және қолөнер гүлденді, қарыздар мен салықтар төмендеді. 1821 жылы Вильгельм каналы арқылы Некарда жүк тасымалы мүмкін болды, ал жол желісі кеңейтілді. Бірінші темір жол құрылысы жоспарланды. Вильгельм өркендеп келе жатқан индустрияландыруға қызығушылық танытып, 1837 жылы өнеркәсіптік революцияның отаны – Ұлыбританияға сапар шекті. 1841 жылы күміс мерейтойына орай патшалық өте жақсы қаржылық жағдайда болды. 1841 жылдың 27 қыркүйегінде Вильгельм 60 жасқа толды. 28 қыркүйекте Штутгартта 10 390 қатысушы, оның ішінде 640 атты және 23 жылқымен арбалар, бүкіл патшалықтан әкелінген өгіздерден құралған шеру өтті. Қаланың 40 мың тұрғыны болса, 200 мың адам көрермен ретінде келді. Шлоссплацта берік ағаш бағана орнатылды, ол екі жылдан кейін орталықтағы тас "Юбилейлік бағанамен" (Jubiläumssäule) ауыстырылды. Қаланың барлық жері әшекейленді, кешке фейерверктер атқызылды және бүкіл елде от жағылды. Вильгельмнің туған күні газеттердегі патриоттық өлеңдер мен әндермен аталып өтті. Тойымдар мен ел бойынша қатысу Вильгельм билігінде елдің біріккенін және байланысқандығын көрсетті.

In October 1820 a manuscript entitled Manuskript aus Süddeutschland (Manuscript from Southern Germany) was published in London. The book contained a review of the historical development and the political situation in Germany. It called for a further mediatisation of small countries in Germany to the four central states of Bavaria, Saxony, Hanover and Württemberg, which together should form a counterweight to the great powers of Prussia and Austria. It was suggested Württemberg should gain Baden, the principalities of Hohenzollern Hechingen and Hohenzollern Sigmaringen, as well as Alsace. Soon it became known that the published name of the author and editor of the book were fake. The real author was Friedrich Ludwig Lindner (1772–1845), who was somewhat of a personal assistant to William. It was assumed that William was behind this idea and that Lindner acted as his ghostwriter. The manuscript caused diplomatic tensions between Prussia and Austria on one side and Württemberg on the other. At the Congress of Verona in 1822, the great powers of Austria, Prussia and Russia launched an isolation on Württemberg. In the spring of 1823, diplomatic relations were broken off, the foreign minister, Count Wintzingerode, and the Bundestag envoy, Freiherr von Wangenheim, resigned. The popularity of William rose in liberal circles. Reprisals, however, meant that William had to give in. In November 1824 Württemberg agreed to an extension of the anti liberal Carlsbad Decrees. After the successful French July Revolution of 1830, the Liberals were buoyant in most of Europe, as well as in Württemberg. The November Uprising in Congress Poland against Russia in 1830/1831 reinforced this trend. In December 1831, the Liberals won the elections to the second chamber of the Württemberg Landtag. At the Hambach Festival on 27 May 1832, in which Hambach Castle in the Rhineland Palatinate was a backdrop for liberal and democratic rallies, the call for banned political gatherings was answered. William moved to convene the parliament elected in 1831 for over a year until 15 January 1833. After the dissolution of parliament on 22 March, elections were held in April, and Friedrich Römer's liberals again emerged victorious. Diplomatic relations between Württemberg and Prussia and Austria were also limited at this time. From 1836 William tried to better relations with Prussia. In September 1836 Prince William, later German Emperor, visited Stuttgart. 1838 saw a return visit by King William to Berlin, where he and cousin, the Tsar Nicholas I met. From this point, a Prussian envoy in Württemberg was established. At various times William was interested in forming a "Third Germany" of smaller states outside the control of Vienna and Berlin, but this never took form. One area of co operation with Prussia was the Zollverein customs union. William signed a Bavaria–Württemberg Customs Union (BWCU) in 1828, with mixed results. In 1828–34 the BWCU signed commercial agreements and then became full members of the German Customs Union. Seen now as a precursor of German unity under Prussia in 1871, at the time it was hoped that stronger local economies would preserve the independence of the smaller states such as Württemberg. The 1830s were characterised by an economic boom in Württemberg. Agriculture, trade and crafts flourished and debt and taxes were down. Shipping on the Neckar via the Wilhelmskanal had become possible in 1821, and the road network was expanded. Plans were produced for the construction of the first railways. William was very interested in the emerging industrialisation and visited, in 1837, the United Kingdom, the birthplace of the Industrial Revolution. For his Silver Jubilee in 1841, the kingdom was in excellent financial shape. On 27 September 1841 William celebrated his 60th birthday. On 28 September, a procession took place in Stuttgart with 10,390 participants, including 640 riders and 23 horses and wagons with teams of oxen from the entire kingdom. 200,000 spectators had come to the capital, which had 40,000 inhabitants. On the Schlossplatz a solid wooden column was built, which was replaced two years later by the central stone "Jubiläumssäule" (Jubilee Pillar). The whole town was decorated, fireworks were set off in the evening and bonfires were made all around the country. William was celebrated by patriotic poems and songs in the newspapers. The celebrations and participation around the country expressed how the country had become unified and connected under William's reign.

1848-1849 жылдардағы төңкеріс

1846 және 1847 жылдары Вюртембергтегі нашар егін ашаршылыққа және эмиграцияның өсуіне әкелді. Халықтың салыстырмалы түрде қанағаттанған көңіл-күйі бұзылды. Либералдық және демократиялық талаптар күшейді. 1848 жылдың қаңтар айында Штутгарттағы наразылық акциясы жалпыгермандық Федеративтік Парламентті, баспасөз бостандығын, бірлесу және жиналыс бостандығын, алқабилер алқасымен сот жүргізуді енгізуді және халықты қаруландыруды талап етті. Ақпанда Францияда тағы да революция болды. Людовик Филипп I тақтан бас тарғанда және Англияға эмиграцияға кеткенде, Вильгельм жағдайдың өте маңызды екенін түсінді және либералдар мен демократтарға жеңілдіктер беру арқылы революцияны тоқтатуға тырысты. 1 наурызда ол 1819 жылы Карлсбад жарлықтарымен күштен шығарылған 1817 жылғы либералдық баспасөз заңын қайта жаңартылды. Ол консервативті Джозеф фон Линденнің басшылығымен Құпия Кеңесті алмастыруға тырысты, бірақ 6 наурызда одан әрі наразылықтардың нәтижесінде бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Содан кейін Вильгельм Фридрих Рёмер басшылығымен либералдық үкімет құруға келісті. 1848 жылдың 18 наурызында Вюртемберг әскері патшаға емес, Конституцияға адал болуға ант берді. Рёмер Вильгельмнің сенімін ешқашан жеңбегенімен, Вюртембергтегі революция кезінде монархияны жою үшін көпшілік қалыптаспағанын қамтамасыз етті. Сәуір айында Вюртемберг әскері Бадендегі Фридрих Геккер мен Густав фон Струве бастаған Баден революциясын басуға қатысты. 1848 жылдың маусым айында жаңа парламент сайланды, онда Рёмердің либералдары жоғарғы палатада қайтадан көпшілікке ие болды. Вильгельм 1848 жылдың шілдесінде Франкфуртқа сапар шекті, онда 18 мамырдан бастап Франкфурт Парламенті жиналды және 29 маусымда 1848 жылы Австрияның эрцгерцогы Иоанн регент болып сайланды. Парламент 1849 жылдың 8 наурызында Фридрих Вильгельмді Пруссиядан Германия императоры етіп сайлауды ұсынды. Рёмер Вильгельмге бұл таңдауды қабылдауға кеңес берді, бірақ егер Фридрих Вильгельм бас тартса, Рёмер Вильгельмге өзінің император болып сайлануға жақсы мүмкіндігі бар екенін айтты. Алайда бұл мақтау Вильгельмнің Рёмерге деген сенімсіздігін арттырды. 1849 жылдың 20 сәуірінде Депутаттар палатасы Ландтагта 1849 жылдың 28 наурызында Франкфурт Парламенті әзірлеген Конституцияны тануға екі дауыспен ғана келісім берді. Вильгельм бұған келіспеді және 12 000 данамен таратылған «Швабише Меркур» (Швабия Меркури) газетіне қосымша жазба жариялап, бас тартуын түсіндірді. Штутгарттың қиын жағдайын ескере отырып, ол өзінің резиденциясын гарнизондық Людвигсбург қаласына көшірді. 25 сәуірде Вильгельм Конституцияны қабылдауға шешім қабылдады. Бірақ ол бұл өзіне жасалған қорлау деп санады, және ол Конституцияны қабылдаған жалғыз үлкен неміс мемлекетінің билеушісі екенін түсінгенде, бұл сезім күшейді. Франкфурт Парламенті Пруссияның Фридрих Вильгельм IV-інің неміс императорлық тәжін қабылдаудан бас тартуынан кейін сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, 1849 жылдың 30 мамырында қалған мүшелер парламентті Штутгартқа көшіруді шешті. 1849 жылдың 6 маусымында қалған 154 депутат президент Вильгельм Лоуэ басшылығымен Штутгартта жиналды. Өзін Германияның заңды Парламенті деп санай отырып, қалған парламент Паульскирше Конституциясын қабылдамаған мемлекеттерге қарсы салық төлемеуге және әскери қарсылық көрсетуге шақырды. Бұл көзқарас Вюртембергтің автономиясын да төмендеткендіктен және Пруссия әскері жақын маңдағы Баден мен Пфальцтегі көтерілістерді сәтті басып жатқандықтан, Вюртемберг үкіметі тез арада қалған парламенттен алшақтады. 17 маусымда парламент президентіне Вюртемберг үкіметі енді өз аумағына көшіп келген жиналыстарды, сондай-ақ 6-сы күні сайланған регенттіктің Штутгарт пен Вюртембергтің кез келген жеріндегі қызметін көтере алмайтыны туралы хабарланды. Осы кезде қалған парламентте 99 депутат ғана болды және өз ережелеріне сәйкес кворумға жете алмады. 18 маусымда Вюртемберг әскері сессия басталғанға дейін парламенттік палатаны басып алды. Депутаттар қарсылық білдіріп, дереу әскерлер таратып жіберген шеру ұйымдастырды. Вюртембергтен келмеген депутаттар елден қуылды. 2 шілдеде Вильгельм Штутгартқа оралды. 1849 жылдың тамызында Конституциялық жиналысқа сайлаулар өтті, онда демократтар модеративті либералдарға қарсы көпшілікке ие болды. Либералдар табыс деңгейі мен мүлікке құқық талап еткен кезде, демократтар барлық ересек еркектер үшін жалпыға бірдей, тең және тікелей сайлау құқығын талап етті. 1849 жылдың қазан айының соңында король Фридрих Рёмер басшылығындағы үкіметті жұмыстан босатты. 1849 жылдың 7 желтоқсанында Хоэнцоллерн-Хехинген және Хоэнцоллерн-Зигмаринген княздықтары Пруссия Корольдігіне қосылды. Вильгельмнің осы княздықтарды Вюртембергке біріктіру мақсаты осылайша сәтсіз аяқталды. Пруссиямен бұрынғы бұзылған қарым-қатынас 1852 жылы дипломатиялық қатынастарды қайта жаңартумен ғана жақсарды. 1850 жылдан бастап Вильгельм реакциялық саясат жүргізді. Революциядағы тәжірибесі оны жалпы өкілдік үкіметтерін қабылдамауға итерді. Ол халықтың «сайлаудың үнемі қайталану қызыбынан» азат болуын қалады. 1850 жылдың 2 шілдесінде ол консервативті Джозеф фон Линденді Ішкі істер министрі етіп тағайындап, жаңа үкімет құрды. Ол Вильгельмнің қайта орнату саясатының ыңғайлы қолдаушысы болды. Ескі Конституция қайта жаңартылды, әскер патшаға емес, Конституцияға адал болуға ант берді, 1852 жылы дене жазасы және 1853 жылы өлім жазасы қайта енгізілді. Линденнің консервативті кабинеті Вильгельмнің қайтыс болғанға дейін қызмет етті.

In 1846 and 1847, poor harvests in Württemberg gave rise to famine and increased emigration. The relatively satisfied mood of the population became sour. Liberal and democratic demands were expressed more forcefully. In January 1848 a protest in Stuttgart called for an all German Federal Parliament, freedom of the press, freedom of association and assembly, introduction of jury trials and arming of the people. In February, a revolution broke out again in France. When Louis Philippe I abdicated and fled into exile to England, William recognised the urgency of the situation and tried the stop the revolution through concessions to the liberals and democrats. On 1 March he reinstated the liberal press law of 1817, which had been overturned previously by the Carlsbad Decrees in 1819. He tried to replace the Privy Council under the conservative Joseph von Linden, but this failed on 6 March as a result of further protests. William then agreed to forming a liberal government under Friedrich Römer. On 18 March 1848 the Württemberg army was sworn not to the king but to the Constitution. Although Römer never had the confidence of William, he made sure that during the revolution in Württemberg, a majority for the abolition of the monarchy was never formed. In April, the Württemberg army was involved in the crackdown on the Baden Revolution of Friedrich Hecker and Gustav von Struve in Baden. In June 1848, a new parliament was selected in which Römer's liberals again received the majority in the upper chamber. William visited Frankfurt in July 1848, where since 18 May that year the Frankfurt Parliament met and on 29 June 1848 and had chosen Archduke John of Austria to be regent. The parliament proposed, on 8 March 1849, that Frederick William of Prussia should be elected Emperor of Germany. Römer advised William to accept this choice, but if Frederick William refused, Römer advised William he had a good chance of being elected emperor himself. This flattery increased, however, only the mistrust of William against Römer. On 20 April 1849 the Chamber of Deputies voted in the Landtag with only two dissenting votes in favour of recognising the constitution drafted by the Frankfurt Parliament on 28 March 1849. William refused to do so and justified his refusal in a supplement to the Schwäbischer Merkur (Swabian Mercury) with a circulation of 12,000 copies. Given the tricky situation of Stuttgart, he moved his court to the garrison city of Ludwigsburg. On 25 April, William decided to accept the constitution. But he felt it was imposed humiliation, which was multiplied when he realized that he was the only ruler of a larger German state who had accepted the Constitution. After the Frankfurt Parliament had failed with the rejection of the German imperial crown by Frederick William IV of Prussia, on 30 May 1849 the remaining members decided to relocate the parliament to Stuttgart. Derisively known as the Rumpfparlament ("rump parliament"), on 6 June 1849, the remaining 154 deputies met initially under President Wilhelm Loewe in Stuttgart. Following its view of itself as the legitimate German parliament, the rump parliament called for tax resistance and military resistance against those states that did not accept the Paulskirche Constitution. Since this view also diminished the autonomy of Württemberg, and the Prussian army was successfully crushing the rebellions in the nearby Baden and the Palatinate, the Württemberg government rapidly distanced itself from the rump parliament. On 17 June the president of the parliament was informed that the Württemberg government was no longer in a position to tolerate the meetings that had moved to its territory, nor the activities of the regency elected on the 6th, anywhere in Stuttgart or Württemberg. At this point, the rump parliament had only 99 deputies and did not reach a quorum according to its own rules. On 18 June the Württemberg army occupied the parliamentary chamber before the session started. The deputies reacted by organising an impromptu protest march which was promptly squashed by the soldiers without bloodshed. Those deputies that were not from Württemberg were expelled. On 2 July William returned to Stuttgart. In August 1849 elections were held for a Constituent Assembly in which the democrats reached the majority against the moderate liberals. While the liberals called for the right to an income level and assets, the democrats demanded universal, equal and direct suffrage for all adult men. At the end of October 1849 the king dismissed the government under Friedrich Römer. On 7 December 1849 the principalities of Hohenzollern Hechingen and Hohenzollern Sigmaringen were incorporated into the Kingdom of Prussia. William's objective of mediatising these states into Württemberg therefore failed. The then shattered relationship with Prussia was not normalised until 1852 with the resumption of diplomatic relations. From 1850 William led a reactionary policy. His experience in the revolution led him to reject generally representative governments. He wanted the people to be "free from the periodic fever of elections". On 2 July 1850 he set up a new government with the conservative Joseph von Linden as Minister of the Interior. He was a more compliant rubber stamp for William's restoration policy. The old constitution was re enacted, the army was sworn in again on the king rather than the Constitution, corporal punishment was reintroduced in 1852 and the death penalty in 1853. Linden's conservative cabinet remained until shortly after William's death in office.

Кейінгі жылдар және өлім

1850 жылдары Пруссия мен Австрия арасындағы қақтығыс Германияда күрт шиеленісті. Вильгельм Еуропаның ірі державаларымен одақтар мен келісімдерді өзгерту арқылы сыртқы саясат стратегиясын жүзеге асырды. Ресейдің бір жағынан, Осман империясының, Францияның және Ұлыбританияның екінші жағынан қатысқан Қырым соғысында ол Германия конфедерациясының бейтараптығын қамтамасыз етуге тырысты. Бұл Ресейдің Вюртемберг одақтасының беделін арттырды. Қырым соғысынан кейін Вильгельм Франциямен қарым-қатынасты жақсартуға ұмтылды. 1852 жылдан бері Франция императоры Наполеон III оның күйеу інісі Жером Бонапарттың немересі болды. Ресей, Австрия және Пруссия арасындағы қасиетті одақ Қырым соғысының басталуымен таратылды. 1857 жылдың 27 қыркүйегінде Вильгельм ұйымдастырған кездесуде Штутгартта Наполеон III және Александр II патша кездесті. Императорлар Францияның Сардинияға Австрияға қарсы соғыста (кейін Екінші Итальяндық Тәуелсіздік соғысы) көмектесуіне байланысты Ресейнің араласпауы туралы келісімге келді. Әсіресе қарт жасында Еуропа княздары оның кеңесін жиі сұрады. Сондықтан оның өмірбаяуын жазған Пол Сауэр оны «Еуропа княздарының арасындағы Нестор» деп атады. Вильгельмнің некесі сырттан бақытты көрінгенімен, шындығында толыққанды қираған еді. Ол жеке сапарларында үнемі сүйіктісі Амалиямен бірге болатын. Ол ұлы, принц Карлдың мемлекеттік істерді басқаруына сенімсіздікпен қарады, оның гомосексуалдық бейімділігі оны алаңдатты. Ол келіні және туысы, тәжді ханшайым Ольганы өте жақсы көретін. Ол жиі күйеуі мен қайын атасы арасында делдалдық қызмет атқарды, бұл ұзақ мерзімде олардың арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуіне әкелді. Екатеринамен некесінен туған қыздары Альфред фон Нейперг және Нидерландының Вильгельм III-імен отбасылық дауларға ұшырады. Патша Вильгельм жасымен бірге есту қабілеті нашарлап, 1850 жылдардан бастап жиі емделді. 1863 жылдың күзінде денсаулығы күрт нашарлады. Ол отбасымен байланысын үзіп, сүйіктісі Амалия оның жанынан табылды. Жазушы Фридрих Вильгельм Хакландер оны жиі бақылап тұрды. Өлер алдында жеке хаттары мен құжаттарын жойды. Вильгельм 1864 жылдың 25 маусымында таңғы сағат 5:10-да Розенштейн сарайында жеке дәрігері доктор Карл Эльзас және шамыршысының қатысуымен қайтыс болды. 30 маусым күні таңертең ұлы және мұрагері Карл патша мен күйеу баласы Петр Ольденбургтің қатысуымен Вюртемберг мавзолейіне екінші әйелі Екатеринамен бірге жерленді. Бірнеше сағаттан кейін онда оның жесірі патшайым Паулина, келіні патшайым Ольга, қыздары Нидерланд патшайымы София, Саксония Веймар Эйзенах ханшайымы Екатерина және ханшайым Августа, немере інісі Ресейдің Ұлы князі Константин және күйеу баласы Петр Ольденбургтің қатысуымен аза тұру рәсімі өтті. Вильгельм өсиетінде әйелі Паулинаны атамаса да, бұрынғы сүйіктілері Тереза Абель мен Бланш Ла Флеш зейнетақымен қамтамасыз етілді. Королева Паулина мен король Карл Амалия Стабенраухтың сарайдан кетуін талап етті, ол 1862 жылы сатып алынған Вилла Арконың жанындағы Тегернзеедегі меншікке көшті. Ол 1876 жылдың 14 сәуірінде Тегернзееде қайтыс болып, сонда жерленді.

In the 1850s, the polarity between Prussia and Austria came to a head in Germany. William pursued a foreign policy strategy shifting alliances and agreements with the major European powers. In the Crimean War between Russia on one hand and the Ottoman Empire, France and Great Britain on the other, he pushed for a neutrality of the German Confederation. This strengthened the position of the Württemberg ally of Russia. After the Crimean War, William tried to normalise his country's relations with France. The French emperor since 1852, Napoléon III, was the nephew of his brother in law, Jérôme Bonaparte. The Holy Alliance between Russia, Austria and Prussia had ended on the outbreak of the Crimean War. On 27 September 1857 a meeting organised by William was held in Stuttgart between Napoléon III and Tsar Alexander II. The emperors agreed that Russia would not intervene in any war that France would have in assisting Sardinia in a war against Austria (later to become the Second Italian War of Independence). Especially in his old age, European princes often sought his advice. His biographer Paul Sauer therefore referred to him as "Nestor among the princes of Europe". William's marriage looked happy to outsiders, but in actuality was completely shattered. He was constantly accompanied by his mistress, Amalie, on private visits. He did not trust his son, Prince Charles, to takeover governmental functions; Charles's homosexual inclinations troubled him. He was very fond of his daughter in law and niece, Crown Princess Olga. She often had to mediate between her husband and her father in law, which over long periods led to a tense relationship between her and William. His daughters from his marriage to Catherine both had marital disputes with their husbands, Alfred von Neipperg and William III of the Netherlands. King William became increasingly hard of hearing with age and underwent frequent treatment from the 1850s. In the autumn of 1863, his condition deteriorated. He had little contact with his family, whereas his mistress Amalie was constantly with him. He was often visited by the writer Friedrich Wilhelm Hackländer. Before his death, he had his private letters and records destroyed. William died at 5:10 on the morning of 25 June 1864 at Rosenstein Palace in the presence of his personal physician, Dr. Karl Alsatian, and a valet. On the morning of 30 June, in the presence of his son and successor, King Charles and his stepson Peter of Oldenburg, he was buried alongside his second wife Catherine in the Württemberg Mausoleum. A few hours later, a memorial service was held there in which his widow Queen Pauline, his daughter in law Queen Olga, his daughters Queen Sophie of the Netherlands, Princess Catherine and Princess Augusta of Saxe Weimar Eisenach, his nephew Grand Duke Constantine of Russia and his stepson Peter of Oldenburg, were present. While William did not mention his wife Pauline in his will, he made sure that his former mistresses Therese of Abel and Blanche La Flèche received pensions. Queen Pauline and King Charles insisted Amalie of Stubenrauch left court and she moved to an estate in Tegernsee, located next to the Villa Arco, which they had acquired in 1862. She died there on 14 April 1876 and was buried in Tegernsee.

Секуадендрон гигант

Ағаштарын өсіру үшін патша 1865 жылы тұқымнан шамамен 5000 алып секвойя (Sequoiadendron giganteum) өсірді. Тұқымдарды Калифорниядан әкелді. Бүгінде, жылдар өткен соң, қалғандары 100 метрден аса биіктікке жетті. Олардың ескі калифорниялық туыстары, 100 метрден биік және кеудеше айналымы 10 метрден асатын, планетамыздағы ең ірі тірі организмдер болып табылады. Бастапқы 5000 ағаштың ішінде 123 алып секвойясы король Уильямның ескерткіші ретінде сақталған.