Грекиядағы ежелгі Немэ қаласы – мифтер мен тарих ошағы. Геракл жолбарысын жеңген орын, ежелгі Немей ойындары өткен жер. Археологиялық жақсы сақталған ескерткіш.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекиядағы көне орын
Ancient site in Greece
Немея (Νεμέα) – Грекиядағы Пелопоннес жарты аралының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан көне орын. Бұрын ежелгі Арголистегі Клеона аймағының бір бөлігі болған, қазір Коринтия облысының құрамына кіреді. Архая Немея (бұрын "Ираклион" деп аталған) кішкентай ауылы археологиялық қазбалар орнының оңтүстік-батысында, ал жаңа Немея қаласы батысқа қарай орналасқан. Грек мифологиясында осы жерде Геракл Немей қасқырына жеңіс одіс алған, ал ежелгі заманда Немей ойындары өткізілген (шамамен б.з.д. 235 жылы тоқтатылған) және Пиндардың он бір Немей жырларында жұртқа әйгілі болған.
Nemea ('/n//iː//m//i//ə/; Νεμέα; ) is an ancient site in the northeastern part of the Peloponnese, in Greece. Formerly part of the territory of Cleonae in ancient Argolis, it is today situated in the regional unit of Corinthia. The small village of Archaia Nemea (formerly known as "Iraklion") is immediately southwest of the archaeological site, while the new town of Nemea lies to the west. Here, in Greek mythology, Heracles overcame the Nemean Lion, and here, during Antiquity, the Nemean Games were held (ending c. 235 BC) and were celebrated in the eleven Nemean odes of Pindar.
Миф, аңыз және тарих
Грек мифологиясында Немеяны Ликург патша мен Эвридика патшайым билеген. Немея грек мифтерінде батыр Геракл өлтірген Немеялық арыстанның мекені ретінде және оның күтушісі Гипсипиле Аргостан Тебаға жолға шыққан жеті батырға су әкелген кезде, адыраспан төсекте жатқан шалыс Офельтты жылан өлтірген жер ретінде мәшһүр болды. Жетілік Офельттың есімімен Немея ойындарын құрды, оның этиологиясы немесе құрылу мифі бойынша, жеңіс тәжі петрушкадан немесе сельдерейдің жабайы түрінен жасалған, ал төрешілердің қара халаттары – аза тұту белгісі ретінде түсіндірілді. Немея ойындары б.з.д. 573 жылдан бастап немесе одан ертерек Немеядағы Зевс қасиетті орнында тіркелген. Теменде Офельттың қабірі ашық аспандағы құрбандық алаңдарымен оралып, тас қабырғамен қоршалған. 2007 жылдың соңына қарай тағы төрт нысан қайта тұрғызылуда. Бұл ғибадатханада сәулеттің үш стилі қолданылған, ол классикалық кезеңнің соңында салынды және эллинистік сәулеттің осы және басқа да дамуларын болжады, мысалы, сыртқы дориялық бағаналарының жіңішкелігі (биіктігі 6,34 бағана диаметрі). Ғибадатхана төңірегіндегі аумақ 1973 жылдан бері жыл сайынғы қазба жұмыстарымен зерттеледі: ашық аспандағы үлкен құрбандық алаңы, моншалар және көшпенділерге арналған ежелгі жатақханалар табылды. Ғибадатхана архаикалық кезеңдегі ғибадатхана орнында салынған, оның тек іргетас қабырғасы ғана қазірге дейін көрініп тұр. Стадион жақында ғана ашылды. Ол б.з.д. 320 жылға дейінгі жақсы сақталған күмбезді кіреберіс жолымен және қабырғалардағы ежелгі графикалық өрнектермен ерекшеленеді. Қазба жұмыстары кезінде табылған заттар Калифорния университетінің қазба жұмыстары аясында салынған мұражайда қойылған. 2018 жылы археологтар Микен дәуірінің басына (1650–1400 ж.ж.) жататын үлкен, зақымдалмаған қабір тапты.
In Greek mythology, Nemea was ruled by king Lycurgus and queen Eurydice. Nemea was famous in Greek myth as the home of the Nemean Lion, which was killed by the hero Heracles, and as the place where the infant Opheltes, lying on a bed of parsley, was killed by a serpent while his nurse Hypsipyle fetched water for the Seven against Thebes on their way from Argos to Thebes. The Seven founded the Nemean Games in his memory, according to its aition, or founding myth, accounting for the crown of victory being made of parsley or the wild form of celery and for the black robes of the judges, interpreted as a sign of mourning. The Nemean Games were documented from 573 BC, or earlier, at the sanctuary of Zeus at Nemea. At the temenos, the grave of Opheltes was surrounded by open air altars and enclosed within a stone wall. As of late 2007, four more are being re erected. Three orders of architecture were employed at this temple, which stands at the end of the Classic period and presages this and other developments of Hellenistic architecture, such as the slenderness (a height of 6.34 column diameters) of the Doric columns of the exterior. The site around the temple has been excavated in annual campaigns since 1973: the great open air altar, baths, and ancient accommodations for visitors have been unearthed. The temple stands on the site of an Archaic period temple, of which only a foundation wall is still visible. The stadion has recently been discovered. It is notable for its well preserved vaulted entrance tunnel, dated to about 320 BC, with ancient graffiti on the walls. The material discovered in the excavations is on display in an on site museum constructed as a part of the University of California's excavations. In 2018, archaeologists discovered a large, intact tomb dating to the early Mycenaean era (1650–1400 B. C.).
Немея өзеніндегі шайқас
394 ж.б.д. Немея өзенінің шайқасы Спарта және оның ахейлік, элеялық, мантинейлік және тегеаттық одақтастары бооттықтар, эвбеялықтар, афиналықтар, коринфтіктер мен аргивтіктерден құралған коалицияға қарсы өтті. Бұл Спартаның соңғы айқын жеңісі болды. Тактика басқа грек гоплиттерінің шайқастарына ұқсас болды, бірақ әскерлер қатарласып тұрғанда, спарталықтар дәстүр бойынша оң жақта тұру құрметіне ие болды, ал әскерлер алға жылжығанда оңға қарай итерілді. Бұл спарталық одақтастар үшін жақсы болмады, себебі ол сарбаздарды қанаттан шабуылға ұшыратты, бірақ спарталықтарға қарсы тұрған афиналықтардың қанатын айналып өту үшін олардың жоғары үйлесімділігі мен тәртібін пайдалану мүмкіндігін берді. Шайқастың нәтижесі Спартаның жеңісімен аяқталды, тіпті оның сол жақтағы одақтастары айтарлықтай шығынға ұшырады. Сол қанаттағы шығындарды қабылдауға дайындық, оң қанатта позиция алу үшін – бұл әдеттегі консервативті гоплиттер тактикасынан күрт айырмашылық болды.
In 394 BC the Battle of the Nemea River was fought between Sparta and her Achaian, Elean, Mantinean, and the Tegeate allies against a coalition of Boeotians, Euboeans, Athenians, Corinthians, and Argives. This was to be the last clear cut victory that Sparta enjoyed. The tactics were similar to all other Greek hoplite battles, except that when the armies were arrayed, with the Spartans having the customary honour of being on the right, the army drifted right as it advanced. This was not good for the Spartan allies, as it exposed the soldiers to a flanking attack, but it gave the Spartans the opportunity to use their superior coordination and discipline to roll up the flank of the Athenians, who were stationed opposite. The result of the battle was a victory for Sparta, even though her allies on the left suffered significant losses. This willingness to accept losses on the left flank for flanking position on the right was a dramatic change from typical conservative hoplite military tactics.
Зевс ғибадатханасы
Немеядағы Зевс ғибадатханасы – ежелгі Немеяның ең танымал ерекшелігі. Ғибадатхана көптеген ғимараттар мен ерекшеліктері бар үлкен қасиетті аймақта орналасқан. Қазіргі ғибадатхананың қалдықтары б.з.д. 4 ғасырға (~330 ж.б.д.) дейін соққан, бірақ ғибадатхана б.з.д. 6 ғасырында салынған ескі нұсқаның орнына салынған. Зевс ғибадатханасының ескі нұсқасы өртеніп жойылған, сондықтан ежелгі Немея халқы қазіргі ғибадатхананы сол жерге салған. Қазіргі ғибадатхананың ауданы 9240 фут, көбінесе әк тастан жасалған. Оның периметрі бойынша 32 бағана болған, олардың бүгінде тек үшеуі ғана тұр. Қайта құрылған алты бағана, осы орынды зерттеу кезінде анықтама үшін қолданылады. Ғибадатхананың бір бөлігі қайтадан салынып, келушілерге оның шамасы мен ұлылығын жақсырақ түсінуге көмектеседі. Зевс ғибадатханасы үш сәулеттік стильді пайдаланған: дориялық, коринфтік және иондық. Дориялық перистиль ғибадатхананың сыртында, коринфтік стиль колоннадада, ал иондық стиль ғибадатхананың екінші қабатында қолданылған. Аяқталған Зевс ғибадатханасында мүсіндік безендіру болған жоқ. Дизайны дәстүрлі, мұқияттық пен дәлдікпен жасалған.
The Temple of Zeus at Nemea is the most popular feature of the ancient Nemea site. The temple is located within a large sacred area with many buildings and features. The Temple remains today date back to the 4th century BC (~330 BC) but the temple was built on top of an earlier version dating back to the 6th century BC. The older version of the Temple of Zeus was destroyed in fire, so the people of ancient Nemea built the current temple on top of the site. The current temple is 9,240 feet large and mostly made of limestone. It had 32 columns along the perimeter, only three of which remain standing today. Six columns have been reconstructed for reference when visiting the site. The temple was partially reconstructed to give visitors a clearer idea its magnitude and greatness. The Temple of Zeus uses three of the architectural orders: Doric, Corinthian, and Ionic. The doric peristyle is used on the exterior of the Temple, the corinthian style for the colonnade, and the ionic order for the second story of the Temple. The finished Temple of Zeus did not have any sculpted decoration. The design is traditional and displays precision and care.
Геллендік стадион
Немеан стадионы 1974 жылдан 1981 жылға дейін қазба жұмыстары арқылы ашылған. Стадион салынған жердің табиғи топырағы құрылыс үшін өте қолайлы болды. Евангелистрия төбесінен солтүстікке қарай созылған екі қырат амфитеатр үшін табиғи кеңістік жасады. Жарыс жолының бастапқы ұзындығы 600 футқа тең болған. Жолдың шығыс жағында су арнасы, су жинағышы және 300 футтық белгі бар, олардың барлығы жолдың батыс жағына сәйкес келеді. Немеан стадионында "бірінші қатардағы орындар" болған деген болжам бар. Бұл "орындар" – су арнасына параллель орналасқан әктас блоктары. Стадионда 36 метрлік туннель де бар. Бұл туннель ежелгі грек сәулетшілерінің күрделі архитектуралық форманы қалай жасау керектігін білгенін көрсетеді. Туннель қабырғаларында ежелгі гректердің граффитилері сақталған. Қабырғаға ежелгі Олимпиада ойындарының жеңімпазы "Телестас" есімі қашалған. Сондай-ақ, аподитерион, яғни киім ауыстыратын бөлме де бар. Спортшылар осы бөлмеде жарысқа дайындалу үшін киімдерін шешіп, денелерін зәйтүн майымен сүрген. Аподитерион төбесіндегі плиткаларда архитектор Сосиклдің мөрі табылды. Немей ойындары стадионда екі жылда бір рет өткізілген. Немея – жарыстар өткізілген төрт орынның бірі, ал қалғандары – Дельфи, Истмия және Олимпия. Барлық гректер мерекеге жиналды, соғыс пен қақтығыстарды тоқтату үшін қасиетті бітім орнатылды, осылайша барлығы жарысты көруге мүмкіндік алды. Стадион жолының деңгейін сақтау үшін, екі жылда бір рет қазылып, тегістеліп, су арнасының астына түсіріліп отырылған. Қазба жұмысынан табылған екі қара мәрмәр негіздер, ойындардың жеңімпаздары тұрған орын болған болуы мүмкін.
The Nemean Stadium was excavated from 1974 to 1981. The natural earth where the stadium was built was perfect for the construction. Two ridges extending north from Evangelistria Hill created a natural space for an amphitheater. The track originally was 600 feet long. The eastern side of the track has a water channel, water basin, and a 300 foot marker, all of which correspond to the western side of the track. There are also thought to be "front row seats" in the Nemean Stadium. These "seats" are scattered limestone blocks parallel to the water channel. The stadium includes a tunnel that is 36 meter long. The tunnel serves to prove that Ancient Greek architects understood how to create the complex architectural form. Along the walls of the tunnel, there is graffiti from the Ancient Greeks. The name "Telestas", who is a known ancient olympic victor, was carved into the wall. There is also the apodyterion, or locker room. Athletes would use this space to prepare for the competitions by removing their clothing and rubbing their body with olive oil. The apodyterion has stamps on the roof tiles that reveal the architects name, Sosikles. The Nemean Games were held at the Stadium every two years. Nemea was one of the four sites for the competitions, the other sites were Delphi, Isthmia, and Olympia. All Greeks gathered for the celebration, and there was established a sacred truce to suspend all wars and hostilities so everyone could come see the competition. The track of the stadium had to be dug up, leveled, and rolled over every two years to keep its level below the water channel on the sides. Found in the excavation of the site are two black marble bases that may have been where the victors of the games stood.
Оикойлар
Зевс ғибадатханасының оңтүстігінде қазіргі кезде жиі оикой деп аталатын тоғыз ғимарат бар. Грек тіліндегі "оикос" сөзі, әдетте, "үй" деген мағынаны білдіреді, себебі бұл ғимараттардың мақсаты нақты белгісіз. Бұл ғимараттар шығыс-батыс бағытында солтүстікке қарай орналасқан және Олимпиядағы қазыналықтардың орналасуына ұқсайды, сонымен қатар Делостағыдай, қазыналық және жиналыс залы ретінде де қызмет еткен болуы мүмкін. Төртінші, бесінші және алтыншы оикойлар б.з.д. V ғасырының бірінші жартысына датыланады, бұл Перс соғыстарынан кейінгі кезең, және бұл қалғандарының да шамамен мерзімін көрсетеді. Алғашқы оикойлар 1920 жылдары табылды, бірақ толық қазба жұмыстары 1970 жылдарға дейін аяқталмады. Классикалық кезеңнен кейінгі шаруашылық қызметі мен құрылыс материалдарын тонау салдарынан, нысанға көп зиян келді, сондықтан оикойлардың тек әктас іргетастары ғана сақталған. Бірінші оикой ең үлкені болып табылады және оның көлемі 22,40 х 13,15 метр. Ол Зевс ғибадатханасына апаратын қазіргі жолдың шығысында орналасқан. Сегізінші оикос, шығысқа қарай орналасқан, оның артқы бөлмесінде тамақ дайындау және ішу кезінде қолданылған құдық бар. Кейіннен ол қола мүсін жасау шеберханасы ретінде қайта жаңартылды. Тоғызыншы оикой біріккен асхананың тамақ пісіру аймағы ретінде пайдаланылды, бірақ ертерек қирады. Сегізінші және тоғызыншы оикойларға жалғасқан асхананың көлемі 9,82 х 7,44 метр, ал оның батысында 6,20 метр жерде құрбандық шалуға арналған шұңқыр орналасқан. Бұл орында он бір асханаға мүмкіндік болды, ал шұңқырда табылған күл мен шошқа сүйектері, діни ғұрыптармен байланысты ас ішу салтын көрсетеді. Асхананың оңтүстік-батысында төрт пеш орналасқан, олар б.з.д. IV ғасырының соңында, Македония патшаларының қаржысымен нысан жаңартылған кезде, шатыр плиткаларын жасау үшін пайдаланылған.
South of the Temple of Zeus, there are nine poorly preserved buildings, now commonly called oikoi. The Greek word “oikos”, usually meaning “house”, is used since the purpose of these buildings is unclear. These buildings face north along an east–west line and resemble the position of the treasuries at Olympia, and possibly served a similar purpose as both a treasury and meeting hall, as at Delos. The fourth, fifth, and sixth oikos have been dated to the first half of the 5th century BC, following the Persian Wars, which suggest a general date for the others. The first oikoi were discovered during the 1920s but were not completely excavated until the 1970s. Farming activity and robbing of the building materials in the post classical period has caused extensive damage to the site, so that only the limestone foundations of the oikoi remain. The first oikos is the largest and measures 22.40 by 13.15 meters. It lies just east of the modern path to the Temple of Zeus. The eighth oikos, which is located much farther east, features a well in its back room that could have been used in association with preparing and eating meals. It was later remodeled as a bronze sculpting workshop. The ninth oikos was used as a cooking area for the conjoined dining establishment but suffered early destruction. The dining establishment connected to the eighth and ninth oikos measured 9.82 by 7.44 meters and had a sacrificial pit 6.20 meters west of it. The establishment allowed up to eleven dining couches and the ash and pig bones located in the pit suggest the use of ritual dining. Located just southwest of the dining establishment, there were four kilns that used to produce roof tiles most likely during the later years of the 4th century BC when the site was renovated with funding from the Macedonian kings.