Кіріспе
Бамбург қамалы – Англияның Солтүстік-шығыс жағалауындағы Бамбург ауылының жанында орналасқан ортағасырлық қамал. Бұл жер бастапқыда Дин Гуари деп аталатын кельт бритондық бекінісінің орны болған және 420 жылдан 547 жылға дейін Берниция патшалығының астанасы болған болуы мүмкін. Соңғы жылы оны Берниция патшасы Ида басып алды. Британдықтар мен англосаксондықтар арасында үш рет иесі ауысқаннан кейін, 590 жылы бекініс англосаксондықтардың бақылауына өтті. 993 жылы викингтер бекіністі қиратты, ал нормандықтар кейіннен осы орында жаңа қамал салды, ол қазіргі қамалдың негізін құрайды. 1095 жылы қамал иесі қолдаған көтерілістен кейін ол Англия монархының меншігіне өтті. 17 ғасырда қаржылық қиындықтар қамалдың тозуына әкелді, бірақ 18 және 19 ғасырларда әртүрлі иелері оны қалпына келтірді. Ақырында, Виктория дәуіріндегі өнеркәсіпші Уильям Армстронг оны сатып алып, толыққанды қалпына келтірді. Қамал әлі де Армстронг отбасының меншігінде және жұртшылыққа ашық.
Bamburgh Castle, on the northeast coast of England, by the village of Bamburgh in Northumberland, is a Grade I listed building. The site was originally the location of a Celtic Brittonic fort known as Din Guarie and may have been the capital of the kingdom of Bernicia from its foundation 420 to 547. In that last year, it was captured by King Ida of Bernicia. After passing between the Britons and the Anglo Saxons three times, the fort came under Anglo Saxon control in 590. The fort was destroyed by Vikings in 993, and the Normans later built a new castle on the site, which forms the core of the present one. After a revolt in 1095 supported by the castle's owner, it became the property of the English monarch. In the 17th century, financial difficulties led to the castle deteriorating, but it was restored by various owners during the 18th and 19th centuries. It was finally bought by the Victorian era industrialist William Armstrong, who completed its restoration. The castle still belongs to the Armstrong family and is open to the public.
Ортағасырлық тарих
Вулкандық долериттен жасалған қара жартасқа салынған және Уийн Силлдің бір бөлігі болған бұл жерде бұрын жергілікті кельт британдарының Дин Гуари деп аталатын бекінісі орналасқан. Бұл қамал, шамамен 420 жылы негізі қаланған Берниция патшалығының, Гододин халқының мекені болған, және 547 жылға дейін, яғни қамал туралы алғашқы жазбаша мәлімет пайда болған жылға дейін астанасы саналған. Сол жылы цитадельді англосаксондық Берниция (Беорница) билеушісі Ида басып алып, оны өз резиденциясы еткен. 590 жылғы соғыс кезінде британдықтар оның ұлы Хуссадан қамалдың бақылауын қысқа мерзімге қайтарып алған, бірақ содан кейін сол жылы қайта басып алған. 600 жыл шамасында Хуссаның ізбасары Этельфрит оны әйелі Беббаға сыйлаған, осыдан қамалдың алғашқы атауы – Беббанбурх шыққан. 993 жылы викингтер бұл бекіністі қиратқан. Нормандар бұл жерде қазіргі қамалдың негізін құрайтын жаңа қамал салған. 1095 жылы Вильгельм II Нортумбрия графы Роберт де Моубрей қолдаған бүлік кезінде оны қоршауға алған, бірақ сәттілікке жете алмаған. Роберттің тұтқындалуынан кейін, оның әйелі күйеуін соқыр етумен қорқытып, берілуге мәжбүр болғанға дейін қорғанысын жалғастырған. Осыдан кейін Бамбург Англияның билеуші монархының меншігіне өтті. Генрих II, шамамен 1164 жылы аяқталған мұнараны салған болуы мүмкін. 1191 жылы Акрыны қоршаудан кейін, қызметінің сыйақысы ретінде король Ричард I сэр Джон Форстерді Бамбург қамалының алғашқы губернаторы етіп тағайындады. 1346 жылы Невиллдің кресті шайқасында шотландтардың жеңіліске ұшырауынан кейін король Давид II Бамбург қамалында тұтқынға алынды. 1464 жылы Розалар соғысы кезінде Ричард Невилл, Уорвиктің 16-шы графы, «Король жасаушы» Йоркистер атынан тоғыз ай бойы қамалға қоршау салды, бұл артиллерияның кеңінен қолданылуымен ерекшеленді.
Қазіргі тарих
Нортумберлендтегі Форстер отбасы 1500 жылдардың ортасына дейін Корольдік қамалдың бірізді губернаторларын қамтамасыз етуді жалғастырды, содан кейін Король шіркеу мен қамалдың меншік құқығын (немесе кейбір деректерге сәйкес, жалға алу құқығын) басқа сэр Джон Форстерге берді, бұл монастырлар таратылғаннан кейін болды. Отбасы Сэр Уильям Форстер (1700 жылы қайтыс болған) өлімнен кейін банкрот деп жарияланғанға дейін меншікті сақтап келді, ал оның мүлігі, қамалмен бірге, 1704 жылы Парламент Актісі бойынша қарыздарды өтеу мақсатында Дархэм епископы Лорд Крюге (оның қарындасы Доротидің күйеуі) сатылды және осы орында аурухана салынды. 1894 жылы қамал Виктория дәуіріндегі өнеркәсіпші Уильям Армстронгқа сатылды, ол қалпына келтіруді аяқтады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қамал мен айналасын неміс басқындығынан қорғау үшін құм төбелерінде бекіністер салынды, ал 1944 жылы Корольдік теңіз күштерінің корветі қамалдың құрметіне HMS Bamborough Castle деп аталды. Қамал әлі де Армстронг отбасының меншігінде. Қамал пәтерлерге бөлінген. C12; 1704 жылы Лорд Крю сатып алған кезде қираған, ал оның қайтысынан кейін доктор Шарп оны тұруға жарамды етті. Лорд Армстронг сатып алып, К.Дж. Фергюсонның 1894-1904 жылдардағы жоғары сапалы қалпына келтіру және қайта құру жұмыстарын жүргізді. Төртбұрышты құмтас және тас қалау.
Орналасқан жері
Оңтүстікке қарай 9 миль (14 км) жағалаудың бір тілкесінде ежелгі Дунстанбург қамалы орналасқан, ал солтүстікке қарай 5 миль (8 км) Холи аралында Линдисфарн қамалы бар. Іш жағында, оңтүстікке қарай 16 миль (26 км) жерде Нортумберленд герцогының үйі – Альнуик қамалы орналасқан.
Қоршаған орта факторлары
Бамбург қамалындағы ауа сапасының деңгейі өте жақсы, себебі аймақта өнеркәсіптік көздер жоқ. Бамбург қамалының жанынан солтүстік-оңтүстік бағытында өтетін жол бойында күндізгі уақытта дыбыс деңгейі 59-ден 63 дБА-ға дейін жетеді (Нортумберленд дыбыс картасын жасау бойынша зерттеу, Нортумберленд, Англия, 2003 жылғы маусым). Жақын маңда Фарн аралдарының ішкі бөлігінде Арктикалық және жалпы терндердің, ал Степл аралында Атлантикалық тупик, еуропалық шағақ және тоқылдақтардың көбейетін ошақтары орналасқан.
Бамбургтегі археология
Археологиялық қазба жұмыстары 1960 жылдары Брайан Хоуп Тейлор бастады, ол «Bamburgh жыртқышы» деп белгілі алтын тақта мен Bamburgh қылысын тапты. 1996 жылдан бері Bamburgh зерттеу жобасы қамал мен Bamburgh аймағының археологиясы мен тарихын зерттеп келеді. Жоба қамал орнына және қамалдың оңтүстігіндегі құмды төбелерде орналасқан Боул-Холдағы ерте ортағасырлық қорымға баса назар аударды, оның алғашқы белгілері 1817 жылғы дауыл кезінде анықталған. 1998-2007 жылдар аралығында Боул-Холда жүргізілген қазба жұмыстары барысында сол қорымда 7-ші және 8-ші ғасырларға жататын 120 адамның қалдықтары табылды.
Армстронг және авиация артефактілері мұражайы
Қалдықтың кір жуатын бөлмелерінде Армстронг және авиация артефактілері мұражайы орналасқан, онда Виктория дәуіріндегі өнеркәсіпші Уильям Армстронг және оның құрылған компаниясы Армстронг Уитворт туралы көрмелер ұсынылған. Көрмелерде қозғалтқыштар, артиллерия, қару-жарақ және екі дүниежүзілік соғыстан қалған авиациялық артефактілер бар.
Азаматтық енші
Бамбург қамалы азаматтық аудан болып келді, 1951 жылы осы ауданның халқы 18 адамды құрады. Бамбург қамалы бұрын Бамбруж ауданындағы поселке болған. 1866 жылдан бастап Бамбург қамалы жеке азаматтық ауданға айналды, бірақ 1955 жылдың 1 сәуірінде таратылып, Бамбругпен біріктірілді.
Таңдалған әдеби шығармалары
Қамал 1270 жыл шамасында жазылған "Спиндлстон Хьюның Көңілді құмыры" балладасында еске алынады. Кейінгі орта ғасырлардың британдық авторы Томас Малори Бамбург қамалын Артур жырларындағы сэр Ланселоттың мифтік үйі – Жояу Гардпен байланыстырды. Әдебиетте Бамбург, саксонша атауы Bebbanburg, Бернард Корнуэллдің "Саксондық әңгімелер" кітабындағы басты кейіпкер Утред Утредсонның туған жері болып табылады. Ол сериядағы барлық кітаптарда маңызды орын ретінде немесе басты кейіпкерге шабыт көзі ретінде кездеседі, бастапқыда "Соңғы патшалық" романынан бастап, сосын "Ақ жылқыші", "Солтүстік мырзалары", "Қылыш әні", "Шыққан от", "Патшалардың өлімі", "Бүтпейтін ие", "Бос тақ", "Дауыл сарбаздары", "Жалын ұстаушы", "Қасқыр соғысы", "Патшалардың қылышы" және "Соғыс мырзасы" кітаптарында да еске алынады. Қамал да, сонымен қатар ауыл да LJ Ross жазған "Бамбург" атты қылмыстық романның оқиға орыны болып табылады.
Видеоойындар
Бамбург қамалы мен ауылы 2018 жылғы жарыс ойыны Forza Horizon 4-те пайда болды.