Кіріспе

Француз аспазшысы (1926–2018)

Пол Франсуа Пьер Бокуз (pɔl bɔkyz; 11 ақпан 1926 – 20 қаңтар 2018) – Лион қаласындағы француз аспазшысы. Ол мейрамханаларының жоғары сапасымен және тағамға жаңашыл көзқарасымен танымал болды. "Гастрономияның папасы" атанған ол, Мсье Пол (Мистер Пол) деп лақап аталды. Халық арасында Бокуз 2007 жылы Брэд Бёрд режиссерлік еткен "Рататуй" анимациялық фильміндегі Огюст Густо аспазшысының кейіпіне шабыттандырды, ал фильмнің сюжеті де тағы бір аспаз, Бернар Луазоның өмір тарихынан әсер алды. Формальды білімін аяқтағаннан кейін Бокуз Лионда аспаздық оқуға түсті, бұл қала ас дастурлерімен мәшһүр. Францияның ең білікті және тәжірибелі аспазшыларының жетекшілігімен ол өнерлерін шыңдап, француз тағамдағы өнер мен ғылымды терең түсінді.

Француз гастрономиясына қосқан үлесі

Бокуз француз гастрономиясына тікелей және жанама түрде көптеген үлес қосты, өйткені оның көптеген шәкірттері болды, олардың көптегені өзі де танымал аспазшыларға айналды. Оның шәкірттерінің бірі – австриялық Эккарт Витцигманн, «Ғасырдың төрт шефінің» бірі және Мишленнің үш жұлдызын алған алғашқы неміс мейрамханасының шеф-аспазы. 1987 жылдан бері Bocuse d'Or әлемдегі аспазшылар үшін ең беделді сыйлық саналады (әсіресе француз тағамдарын ескергенде) және кейде аспазшылардың бейресми әлем чемпионаты деп қарастырылады. Бокуз өмірі бойында көптеген наградалар алды, соның ішінде Құрмет легионының командирі медалі. Америка Кулинариялық институты Бокузды 2011 жылдың 30 наурызында өткен Көшбасшылық сыйлықтары салтанатында марапаттады. Ол «Ғасыр шефі» атағын иеленді. 2012 жылдың шілдесінде Америка Кулинариялық институты The New York Times газетінде бір жылдық жөндеуден кейін Escoffier мейрамханасының атын Bocuse мейрамханасына өзгертетінін хабарлады. 1975 жылы ол Элисей сарайында өткен президенттік кешкі асқа арнап трюфельді сорпа (soupe aux truffes) дайындады. Осыдан бері сорпа Лион қаласына жақын орналасқан Бокуз мейрамханасында Soupe V. G. E. деп аталып ұсынылады, VGE – Францияның бұрынғы президенті Валери Жискар д’Эстенің бас әріптері.

Ресторандар

Бокустың басты рестораны – Л’Оберж дю Пон де Коллонг – Лион маңындағы сәнді мекеме, ондаған жылдар бойы дәстүрлі мәзір ұсынып келді. Бірақ, 2020 жылғы Мишлен гидінде 55 жылдық үш жұлдыздық көрсеткішін жоғалтып, француз тағамдану әлемінде қырқыс дау тудырды. Ол сонымен қатар Лионда Le Nord, L'Est, Le Sud және L'Ouest деп аталатын бірнеше сыраханалар желісін басқарды, олардың әрқайсысы француз тағамдарының әртүрлі саласына маманданған. Бокуз қазіргі француз тағамдарының елшісі деп есептелді. 1961 жылы ол Францияның үздік шебері атағымен марапатталды. Ол классикалық француз тағамдарының шебері Фернан Пуанттың шәкірті болған. Бокуз өзінің алғашқы кітабын оған арнады.

Institut Paul Bocuse Дүниежүзілік Альянс

2004 жылы Institut Paul Bocuse Worldwide Alliance құрылды. 2014 жылы Альянс Лион қаласында 14 ұлттан келген студенттерді бір курсқа жинады.

Өлім

Бокуз 2018 жылғы 20 қаңтарда 91 жасында Лионның солтүстігіндегі Коллонгс-о-Мон-д’Ор қаласында Паркинсон ауруынан көз жұмды. Ол 1926 жылы дүниеге келген Л’Ауберж-дю-Пон-де-Коллонгс ресторанының үстіндегі бөлмеде қайтыс болды. Оның ұлы Жером ұлттық салтанатты жоқтау рәсімі өткізбеуді өтінді, бұл оның әкесінің қалауы емес екенін, ол "қарапайым" адам болғандығын еске алды. Президент Эммануэль Макрон оны "француз гастрономиясын жомарттығымен, дәстүрлерге құрметімен және сонымен бірге жаңашылдығымен" бейнелейтін "мифтік тұлға" деп мойындады.