Кіріспе

Шайылған мұз десерті
қар түйішесі тағамы
әлем бойынша шайылған мұздың ұқсас түрлері

Қар түйішесі (немесе қар түйішесі, sno kone, sno kone, sno cone, немесе sno cone) – шайылған мұз немесе ұнтақталған мұздан жасалған десерттердің бір түрі, олар көбінесе қағаз түйішелерде немесе көбік стақандарда беріледі. Бұл десерт дәмді қант сиропымен жабылған мұз қыршақтарынан тұрады. Солтүстік Американың әр аймағында "қар шаршасы", "мұз конусы" және "қар түйішесі" терминдері әртүрлі нәрселерді білдіруі мүмкін. Егер ерекшелік жасалса, біріншісі ұсақ қырқылған мұздан жасалған десерт ("жаңа, жұмсақ қардай"), ал екіншісі ірілеу, түйіршікті мұзды ("қыршақты") қамтиды.

Өнеркәсіптік революция

1850 жылдары Америкадағы өнеркәсіптік революция мұзды АҚШ-та коммерциялық тұрғыда қолжетімді етті. Нью-Йорктегі мұз сақтау үйлері Флорида сияқты штаттарға мұз сататын. Мұзды Флоридаға тасымалдау үшін мұз сақтау үйлері үлкен мұз блогы бар арбаны оңтүстікке жіберетін. Флоридаға қарайтын жол Балтимор қаласынан өтетін, онда балалар арбаға жүгіріп келіп, мұздан кішкене қабыршақ сұрап алатын. Ұзақ уақыт өткен соң, аналар балаларына мұз беріледі деп күтіп, дәмдеуіштер жасауды бастады. Әйелдер жасаған алғашқы дәм Балтиморда әлі де ең сүйіктісі болып саналады: жұмыртқадан жасалған құймақ. Жұмыртқадан жасалған құймақтың дайындалуы оңай болды, себебі оның құрамында тек жұмыртқа, ваниль және қант болды.

Театрлар

1870 жылдары қар шоғырының танымалдығы соншалықты артты, жазғы ыстық айларда театрлар көрермендерін салқындату үшін қар шоқтарын сата бастады. Осы театрмен байланысының арқасында қар шоқтары жоғары топтағы тауар саналды. Театрларда екінші актіге кірмес бұрын қар шоқтарын жеуді талап ететін жарнамалар – қар шоқтарының пайда болғанына ең алғашқы нақты дәлел. Сол кезде Балтимор театрларында мұзды қолмен шабуға арналған машиналар қолданылды. 1890 жылдары көптеген адамдар қар шоқтарын жасаудың оңай жолдарын табуға кірісті. Сол онжылдықта электрлік мұз қырғыш машиналарға патенттер тіркелді.

Ұлы депрессия және Екінші дүниежүзілік соғыс

Қар конустары Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Балтиморден тыс жерлерде пайда болды, себебі олар өте арзан болды. Олардың төмен құны оларға «Қиын заманның десері» және «Теңгелік жексенбі» сияқты бірнеше есімдер берді. Қар конустарын өндіру мен сатудың төмен құны көптеген қарапайым жұмыс мүмкіндіктерін жасады. Үйде мұзқаймақ қолжетімсіз болғаннан кейін, қар конустары Америкада ұлттық деңгейде танымал балама ретінде пайда болды.