Ливингстон шөбіштері: Конго өзеніндегі әсем сарқырамалар. Дэвид Ливингстон атымен аталып, әлемдегі ең үлкен су көлеміне ие. Конго, сарқырамалар, Африка.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конго өзеніндегі катаракталар сериясы Конго Демократиялық Республикасында.
Series of cataracts on the Congo River in the Democratic Republic of the Congo
Ливингстон шарлауығы (француз тілінде: Chutes Livingstone; голланд тілінде: Livingstonewatervallen) – британдық саяхатшы Дэвид Ливингстонның құрметіне аталған, Конго Демократиялық Республикасындағы Малебо көлінен төмен ағатын Конго өзенінің батыс экваторлық Африкадағы үлкен сарқырамалардың тізбегі.
Livingstone Falls (French: Chutes Livingstone; Dutch: Livingstonewatervallen), named for British explorer David Livingstone, are a succession of enormous rapids on the lower course of the Congo River in west equatorial Africa, downstream from Malebo Pool in the Democratic Republic of the Congo.
Сипаттама
Ливингстон шарлауығы – 220 миль (354 км) қашықтықта 900 фут (274 м) биіктікке құлайтын бірнеше толас-бұлақтардан тұрады. Олар Малебо ойпатынан басталып, Конго Басындағы Матадиде аяқталады. Конго өзенінің су ағыны Амазонкадан кейін әлемде екінші орында тұрады, онда сарқырамалар мен тасқындар жоқ (көзіне жақын жерлерден басқа). Сондықтан Ливингстон шарлауығының ең төменгі толасы су ағыны бойынша әлемдегі ең үлкен сарқырама болып саналады, егер осы толас-бұлақтарды сарқырама деп есептесек. Ливингстон шарлауығының 220 миль (354 км) ұзындығындағы ерекшелігі – арнаның ені. Арна өте тар: бірнеше учаскеде ені 300 метрден кем, ал көп бөлігінде 800 метрден аспайды. Бұл өте тар арна, себебі өзеннің су ағыны әдетте жоғары. 2008 және 2009 жылдардағы зерттеулер көрсеткендей, толас-бұлақтар арасындағы бөліктердің тереңдігі шамалы. Күшті толас-бұлақтар балық популяцияларын бөліп, жаңа түрлердің бір-біріне жақын жерде пайда болуына себеп болады.
Livingstone Falls consist of a series of rapids dropping 900 feet (274 m) in 220 mile (354 km). They start downstream of Malebo Pool and end in Matadi in Bas Congo. The Congo River has the second largest flow rate in the world after the Amazon, which has no falls or rapids (except near its sources). The lowest rapids of Livingstone Falls, therefore, are the world's largest waterfall in terms of flow rate — provided one accepts these rapids as being a waterfall. An interesting aspect of the 220 mile (354 km) Livingstone Falls is the width of the channel. The channel is very narrow: in several stretches the channel width is less than 300 metres and for the majority of the length the channel is less than 800 metres wide. This is an extraordinarily narrow channel since the river flow rate typically exceeds Investigations in 2008 and 2009 showed that sections between the rapids may be as deep as The powerful rapids separate fish populations from one another, causing new species to evolve in close proximity to one another.
Тарих
Ол жоғарғы Конгоны зерттегенмен, Ливингстон өзеннің бұл бөлігіне ешқашан бармаған және сарқырамалар Генри Мортон Стэнли оның құрметіне атаған. Стэнли сарқырамаларды "Мен көрген ең қаһарлы өзен ағысы" деп сипаттады. Дауыл соққан, 6 шақырымға созылған және жарты шақырым ені бар теңіз жолағын елестетіңіз, оның секіріп тұрған толқындары туралы шамалы түсінік аласыз. Кейбір ойыстардың ұзындығы 90 метрге жетеді, ал ашулы өзен бірінен екіншісіне құлайды. Бірінші кезекте, ол үлкен ойыстың түбіне асығып, содан кейін өзінің күшімен, зор көлемді су тік көтеріліп, бір қырқаға жиналғанша, кенеттен 20 немесе 30 футқа жоғары секіріп, келесі ойысқа құлайды. Егер мен осы ашулы көрініске жоғары немесе төмен қарасам, әрбір 50 немесе 100 метр сайын толқын мұнаралары, олардың көбікке айналып құлауы, сулы төбелердің қақтығысуы, үйіліп жатқан дөңгелектер мен көтеріліп тұрған толқындар байқалады, ал екі жағалаудың негізі, ірі тас үйінділерінен құралған, бұрқасын толқындарға көмілген. Ылғалды шу қатты және құлақты кереуге шақырады. Мен оны тек тау арасындағы экспресс пойыздың күркірегенімен салыстыра аламын. Матадидің үстіндегі Йеллала сарқырамасынан басталатын сарқырамалар өзеннің төменгі бөлігінде кеме жүруге кедергі келтіретіндіктен, оларды айналып өту үшін Матади-Киншаса темір жолы салынды.
Although he explored the upper Congo, Livingstone never travelled to this part of the river and the Falls were named in his honour by Henry Morton Stanley. Stanley described the falls as " the wildest stretch of river that I have ever seen. Take a strip of sea blown over by a hurricane, four miles in length and half a mile in breadth, and a pretty accurate conception of its leaping waves may be obtained. Some of the troughs were 100 yards in length, and from one to the other the mad river plunged. There was first a rush down into the bottom of an immense trough, and then, by its sheer force, the enormous volume would lift itself upward steeply until, gathering itself into a ridge, it suddenly hurled itself 20 or 30 feet straight upward, before rolling down into another trough. If I looked up or down along this angry scene, every interval of 50 or 100 yards of it was marked by wave towers their collapse into foam and spray, the mad clash of watery hills, bounding mounds and heaving billows, while the base of either bank, consisting of a long line of piled boulders of massive size, was buried in the tempestuous surf. The roar was tremendous and deafening. I can only compare it to the thunder of an express train through a rock tunnel." Since the falls, which start with the Yellala Falls just above Matadi, are a barrier to navigation on the lower part of the river, the Matadi Kinshasa Railway was constructed to by pass them.
"Гранд Инга" гидроэлектрлік жобасы
Инга шарлауығы – Ливингстон шарлауығының соңғы бөлігінде орналасқан шарлауықтар тобы, Малебо көлінен кейін 177 миль (285 км) қашықтықта. Конго өзені осы сарқырамалардың ішінде шамамен 96 метрге құлайды. Инга шарлауығының орташа жылдық су ағыны секундына 42 000 текше метрді құрайды. Осы су ағынының жылдамдығы мен 96 метрлік құлауды ескере отырып, Инга шарлауығының өзінің қуаттық әлеуеті шамамен 40 ГВт екенін есептеуге болады. 2014 жылы Инга шарлауығында екі ірі гидроэлектр станциясы салынды және «Гранд Инга» деп аталатын одан да үлкен гидроэлектр станциясын салу қарастырылуда. «Гранд Инга» жобасы аяқталса, Жер шарындағы ең ірі гидроэлектр станциясы болады. Ағымдағы жоба шегінде 150 метрлік таза биіктікте секундына 26 400 текше метр су ағыны пайдаланылуы тиіс, бұл шамамен 38,9 ГВт қуаттық сыйымдылыққа тең. Бұл гидроэлектр генераторының қуаты қазіргі әлемдік рекордты иеленуші Қытайдағы Янцзы өзеніндегі «Үш шатқалы» гидроэлектр станциясынан (22,5 ГВт) екі есе көп болады.
Inga Falls on Congo River is a group of rapids in the latter portion of the Livingstone Falls, 177 mile (285 km) after the Malebo Pool. The Congo falls about 96 metres within this set of cataracts. The mean annual flow rate at Inga Falls is about 42,000 cubic metres per second. Given this flow rate and the 96 metre fall, it is possible to calculate that the Inga Falls alone has a power potential of approximately 40 GW. In 2014, Inga Falls was the site of two large hydro electric power plants and is being considered for a much larger hydro electric power generating station known as Grand Inga. The Grand Inga project, if completed, would be the largest hydro electric power generating facility on Earth. The current project scope calls for the use of a flow rate 26,400 cubic metres per second at a net head of 150 metres; this is equivalent to a generating capacity of about 38.9 GW. This hydro electric generator would be almost double the current world record holder, which is the Three Gorges facility at 22.5GW on the Yangtze River in China.