Кіріспе
Еуропалық жекпе-жек өнерлері (HEMA) – Еуропалық өнерлер, әсіресе бұрын қолданылған, бірақ кейіннен жойылған немесе мүлдем басқа формаға айналған жекпе-жек өнерлері. Классикалық антикалық дәуірдегі жекпе-жек өнерлерінің (мысалы, грек күресі немесе гладиаторлардың жекпе-жегі) құжаттары шектеулі сақталған болса да, қазірге дейін сақталған техникалық трактаттар мен жекпе-жек өнері жөніндегі нұсқаулықтардың көпшілігі орта ғасырдың соңы мен жаңа заманға жатады. Осы себепті HEMA негізінен шамамен 1300-1800 жылдар аралығындағы кезеңге назар аударады, кеш орта ғасыр мен Ренессанс дәуірінде (14-16 ғасырлар) гүлденген неміс, итальян және испан мектептері, содан кейін заманауи кезеңде (17 және 18 ғасырлар) француз, ағылшын және шотланд фехтование мектептері пайда болды. Батаireacht, яки ирландтық таяқпен күресу, көбінесе шилелахты қолдана отырып, жүздеген, тіпті мыңдаған жылдарға, кельттердің қылыш техникасына дейін жетеді, 17 және 18 ғасырларда Ирландияның британдық оккупациясының нәтижесінде кең танымал болды, осылайша тарихи еуропалық жекпе-жек өнері (HEMA) санатына кіреді. 19 ғасырдың классикалық фехтованиесы және тіпті бартицу сияқты ерте гибридтік стильдер де HEMA терминіне кең мағынада кіруі мүмкін, сондай-ақ 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында куәландырылған дәстүрлі немесе фольклорлық стильдер, оның ішінде халық күресінің түрлері мен дәстүрлі таяқпен күресу әдістері де кіреді. Батыс жекпе-жек өнері (WMA) термині кейде АҚШ-та және заманауи және дәстүрлі пәндерді қамтитын кең мағынада қолданылады. Кеш орта ғасырларда ұзын қылыш осы пәндердің ішінде ерекше құрметке ие болды, ал кейде тарихи еуропалық қылыш шеберлігі (HES) қылышпен күресу техникасын ғана білдіреді. Осы өнерлердің кейбір қазіргі заманғы қайта құрулары 1890 жылдардан басталып, 1990 жылдардан бері жүйелі түрде жүзеге асырылуда.
Historical European martial arts (HEMA) are martial arts of European origin, particularly using arts formerly practised, but having since died out or evolved into very different forms. While there is limited surviving documentation of the martial arts of classical antiquity (such as Greek wrestling or gladiatorial combat), most of the surviving dedicated technical treatises or martial arts manuals date to the late medieval period and the early modern period. For this reason, the focus of HEMA is de facto on the period of the half millennium of ca. 1300 to 1800, with a German, Italian, and Spanish school flowering in the Late Middle Ages and the Renaissance (14th to 16th centuries), followed by French, English, and Scottish schools of fencing in the modern period (17th and 18th centuries). Bataireacht, or Irish stick fighting, typically with the use of the shillelagh, can be traced back hundreds, even thousands of years, to the sword techniques of the Celts, gaining prominence in the 17th and 18th centuries, as a result of the British occupation of Ireland, thus falling into the category of Historical European Martial Arts (HEMA). Martial arts of the 19th century such as classical fencing, and even early hybrid styles such as Bartitsu, may also be included in the term HEMA in a wider sense, as may traditional or folkloristic styles attested in the late 19th and early 20th centuries, including forms of folk wrestling and traditional stick fighting methods. The term Western martial arts (WMA) is sometimes used in the United States and in a wider sense including modern and traditional disciplines. During the Late Middle Ages, the longsword had a position of honour among these disciplines, and sometimes historical European swordsmanship (HES) is used to refer to swordsmanship techniques specifically. Modern reconstructions of some of these arts arose from the 1890s and have been practiced systematically since the 1990s.
Ежелгі тарих
Жауынгерлік өнер туралы алғашқы кітапты римдік жазушы Публий Флавий Вегеций Ренат латын тілінде жазған, ол төртінші және бесінші ғасырларда Римде өмір сүрген. Орта ғасырдың соңына дейінгі басқа ешқандай жекпе-жек өнері туралы нұсқаулықтар белгілі емес (грек күресінен басқа, мысалы, 466 жылғы Оксиринх папирусы), бірақ ортағасырлық әдебиет (мысалы, исландтық сагалар, шығыс римдік акритикалық әндер, Диген Акритас және орта және жоғарғы неміс эпостары) нақты жауынгерлік іс-қимылдар мен әскери білімді қамтиды; сонымен қатар, тарихи өнер туындылары ұрыс пен қару-жарақтарды бейнелейді (мысалы, Байе гобелені, Иоанн Скилицтің тарихтар жинағы, Морган Киелі кітабы). Кейбір зерттеушілер осы көздер мен тәжірибелік тәжірибелерге сүйене отырып, Панкратион, шығыс римдік хопломахия, викингтердің қылышпен шеберлігі және гладиаторлық жекпе-жек сияқты көне күресу әдістерін қайта құруға тырысты. I.33 (сондай-ақ "Вальпургис" немесе "Мұнара фехтбухы" деп те аталады), шамамен 1300 жылға жатса, ең көне сақталған фехтбух, ол қылыш пен қалқанмен күресуді үйретеді.
Классикалықтан кейінгі тарих
Орта ғасырдың соңғы кезеңіндегі жекпе-жек өнерінің басты тұлғасы, кем дегенде Германияда, Иоганн Лихтеннауэр болып табылады. Оның өзі жазған қолжазбаларының бірі де сақталмағанымен, оның ілімі алғаш рет 14 ғасырдың аяғындағы Нюрнбергер қолжазбасында GNM 3227a тіркелген. 15-17 ғасырларда көптеген «Fechtbücher» (неміс тілінде «жамау кітаптары») жарық көрді, олардың жүздеген данасы бүгінге дейін сақталған; олардың көпшілігі Лихтеннауэрден тараған әдістерді сипаттайды. Лихтеннауэрдің «Зеттель» (жазбасы) бүгінгі күнге дейін еуропалық жекпе-жек өнерінің ең танымал, бірақ құпиялы жұмыстарының бірі болып саналады, ақынның бірнеше аудармалары мен түсіндірмелері әлемнің түкпір-түкпіріндегі фехтовальщиктер мен ғалымдар тарапынан жүзеге асырылуда. Көбінесе, бірнеше жекпе-жек түрлері бірге оқытылды, әдетте қарусыз күрес (Kampfringen немесе abrazare), қысқа қанжар (Degen немесе daga, көбінесе рондель қанжары), ұзын пышақ (Messer (салмақ)), немесе Dusack, жартылай немесе тоқсандық таяқ, найза, ұзын қылыш (Langesschwert, spada longa, spadone) және толық қарудағы жекпе-жек (Harnischfechten немесе armazare), жаяу және ат үстінде. Кейбір «Fechtbücher» тек сынақ жекпе-жегінде ғана қолданылатын дуэль қалқандары (Stechschild) сияқты арнайы қарулар туралы бөлімдерді қамтиды. 15 ғасырдың маңызды неміс фехтовальщиктеріне Зигмунд Рингек, Питер фон Данциг (Cod. 44 A 8), Ханс Талхоффер және Паулюс Каль жатады, олардың барлығы Лихтеннауэрдің ілімін үйреткен. 15 ғасырдың соңынан бастап фехтовальщиктердің «бауырластықтары» (Fechtbruderschaften) құрылды, олардың ең танымалдары – Сент-Марк бауырластығы (1474 жылы куәландырылған) және Federfechter. Италия мектебін Филиппо Вади (1482–1487) және Пьетро Монте (1492, латын тілінде итальян және испан терминдерімен) жалғастырды. Джордж Сильверге дейінгі үш ерте ағылшын қылыш ойыны мәтіні бар, бірақ олардың барлығы өте сирек және мерзімі белгісіз; олар көбінесе 15 ғасырдың екінші жартысына жатады деп есептеледі.
Барокко стилі
Барокко дәуірінде күрес жоғарғы топтар арасында құрметтен қалыңқытап, оны енді мәдениетсіз және қарапайым деп санады. Қалқанмен қорғану стилі де жаңа әсемдік пен үйлесімділік идеалдарына сай болуы керек болды. Бұл идеология, әсіресе Испанияда кеңінен таралды, онда La Verdadera Destreza – «нағыз өнер (қарсыласу)» жаңа өрлеу дәуірінің гуманистік қағидалары мен ғылыми принциптерге негізделді, бұл орта ғасырлардан қалған фехтованиеге қатысты дәстүрлі «қарапайым» көзқарасқа қайшы келді. Дестрезаның көрнекті шеберлеріне Джеронимо Санчес де Карранса («Дестрезаның әкесі», 1600 ж.) және Луис Пачеко де Нарваез (1600, 1632) кірді. Жирард Тибо (1630) осы идеалдардың ықпалында болған голландиялық шебер еді. Француз фехтование мектебі де итальяндық тамырынан алшақтап, өзінің терминологиясын, ережелерін және оқыту жүйесін жасады. Барокко дәуірінің француз шеберлеріне Ле Перше дю Кудре (1635, 1676, Сирано де Бержерактың ұстазы), Беснар (1653, Декарттың ұстазы), Франсуа Данси (1623) және Филиберт де ла Туш (1670) кірді. 17 ғасырда итальяндық қылышпен күресуде Сальватор Фабрис үстемдік құрды, оның 1606 жылғы «De lo schermo overo scienza d'arme» еңбегі Италияда ғана емес, сонымен қатар Германияда да зор ықпал етті, онда ол жергілікті неміс фехтование дәстүрлерін жоққа шығарды. Фабристен кейін итальяндық шеберлер Николетто Гиганти (1606), Ридольфо Капо Ферро (1610), Франческо Альфьери (1640), Франческо Антонио Марчелли (1686) және Бонди ди Мазо (1696) ілесті. Елизавета және Яков дәуірлерінде ағылшын фехтование жазушылары пайда болды, мысалы, джентльмен Джордж Сильвер (1599) және кәсіби фехтование шебері Джозеф Свеннам (1617). Ағылшын тіліндегі «to fence» етістігі алғаш рет Шекспирдің «Виндзордың қуанышты әйелдері» (1597) пьесасында қолданылды. Француз фехтование мектебі 16 ғасырда пайда болды, ол итальяндық мектепке негізделген және барокко дәуірінде классикалық формасын алды.
Рококо стилі
XVIII ғасырда, барокко және рококо кезеңінің соңында, француздық шағын қылышпен және кейіннен фольгамен (флюрет) қоршау стилі шағын қылышпен қоршауға дайындық құралы ретінде пайда болды. 1715 жылға қарай, рапираның орнын Еуропаның көп бөлігінде жеңіл және қолға ыңғайлы шағын қылыш басты, бірақ Дональд МакБэйн (1728), П. Ж. Ф. Жирард (1736) және Доменико Анджело (1763) сияқты авторлар бұрынғысы туралы жазбаларды сақтап қалды. Осы кезеңде Англия мен Ирландияда қолғапсыз бокс танымал спорт түріне айналды. Бокс спортының алғашқы дамушылары – ағылшын Джеймс Фигг және Джек Броутон болды. XVIII ғасыр бойы француз мектебі Батыс Еуропа стандартына дейін жетті, сондықтан Англияда оқыған итальяндық шебер Анджело 1763 жылы "L'École des Armes" еңбегін француз тілінде жариялады. Ол үлкен сәттілікке ие болды және келесі 50 жыл бойы, Наполеон дәуірінде стандартты қоршау оқулығына айналды. Анджелоның мәтінінің әсері соншалықты зор болғандықтан, ол Дидроның энциклопедиясына "Эскрим" тақырыбы бойынша қосылды.
Қазіргі заманғы спорт түріне айналу
19 ғасырда батыс жауынгерлік өнері екіге бөлінді: бір жағынан – қазіргі заманғы спорт түрлері, екінші жағынан – әскери маңызын сақтайтын қолданулар. Соңғы санатқа штыкпен жақын арадағы шайқас әдістері, сондай-ақ атты әскерлердің сабыр мен найза қолдануы, теңіз күштерінің қылыш қолдануы жатады. Ағылшынның ұзын садағы – Еуропалық қарудың тағы бір түрі, ол бүгінгі күнге дейін садақ ату спортында қолданылады. Қаншама түрлі фехтование стилі болса да, 19 ғасырдағы еуропалық жауынгерлік спорт түрлеріне Англиядағы бокс, Франциядағы сават, және Камберленд және Вестморленд күресі, Ланкашир күресі, Корнуолл күресі сияқты аймақтық күрес түрлері кіреді. 19 ғасырда фехтование таза спортқа айналды. Дворяндық топтардың өкілдері арасында дуэльдер жиі болғанымен, ғасыр ішінде оларға қоғамда көзқарас нашарлап, өлімге дейін соққан дуэльдерде қылыштардың орнына көбінесе тапанша қолданылатын болды.
Ұрыс таяқтары
Таяқпен күресу стильдеріне таяқпен күресу (ирландтық bata (жауынгерлік өнер) немесе shillelagh (құбық), француз тілінде la canne және ағылшын тілінде singlestick) және Bartitsu (20 ғасырдың басында танымал болған Шығыс және Батыс мектептерінің ертедегі қосылысы) кіреді. Еуропалық таяқпен күресудің кейбір қазіргі түрлерін 19 ғасырдағы тікелей ұстаз-оқушы сабақтастығына дейін табуға болады. Назар аударуға лайық мысалдарға шотланд және британдық қарулы күштерінің бір таяқты күресі, la canne және bâton français, португалдық jogo do pau, итальяндық Paranza немесе Bastone Siciliano, сондай-ақ Канар аралдарының juego del palo стильдері жатады. 19 және 20 ғасырдың басында үлкен таяқ (pau/bâton/bastone) кейбір португал, француз және итальян әскери академияларында жаттығу, демалыс және штыкпен күресуге дайындық ретінде пайдаланылды. Үшінші санатқа дәстүрлі "халықтық стильдер", көбінесе халық күресі жатады. Грек-рим күресі 1896 жылғы алғашқы заманауи Олимпиада ойындарында спорт түрі ретінде енгізілді. 1904 жылы еркін күрес қосылды.
19 ғасырдағы қайта өрлеу
Еуропалық ұрыс жүйелерінің тоқтатылған дәстүрлерін қайта құруға жасалған әрекеттер XIX ғасырдың соңында басталды, орта ғасырлардан бастау алатын қызығушылық қайта жанданды. Бұл қозғалысты Англияда әскери қызметкер, жазушы, антиквар және семсерше Альфред Хаттон жетекшілік етті. Хаттон Доменико Анджело құрған мектепте фехтование өнерін үйренді. 1862 жылы ол Үндістанда орналасқан полкінде Камерон фехтование клубын ұйымдастырды және осы клуб үшін өзінің алғашқы еңбегін – 12 беттік «Семсерлесу» атты кітапшасын дайындады. 1865 жылы Үндістаннан оралғаннан кейін Хаттон ескірек фехтование жүйелерін және мектептерді зерттеуге және қайта жаңғыртуға ден қойды. Ол 1880 жылдары Лондондық атқыштар бригадасының қару-жарақ мектебіне қарасты клубта студенттерге «көне семсерлесу» өнерін үйретуді бастады. 1889 жылы Хаттон өзінің ең әсерлі еңбегін жариялады – «Қатайған болат: Сабыр туралы практикалық трактат», онда 18 ғасырғы ағылшын артқы семсерін қазіргі итальяндық дуэльдік семсермен үйлестіре отырып, жаяу әскери шабырды қолданудың тарихи әдісін ұсынды. Хаттонның тарихи фехтование саласындағы пионерлік еңбегі мен практикасы Джордж Сильвер және Ахилл Мароззо сияқты бірнеше тарихи шеберлердің фехтование жүйелерін қайта құруды қамтыды. Ол 1890 жылдары әріптесі Эгертон Каслмен бірге осы жүйелердің көптеген практикалық демонстрацияларын өткізді, оның мақсаты әртүрлі әскери қайырымдылық қорына көмектесу және бәсекелестік фехтованиеның қазіргі заманғы әдістерін қолдауға шақыру болды. Көрмелер Бат клубында өткізілді, ал Гай ауруханасында қаржы жинау іс-шарасы ұйымдастырылды. Оның көптеген ізбасарларының арасында Эгертон Касл, капитан Карл Тимм, полковник Сирил Матти, капитан Перси Ролт, капитан Эрнест Джордж Стенсон Кук, капитан Франк Герберт Уиттоу, Эсме Берингер, сэр Фредерик және Уолтер Херрис Поллок болды. Бұл қайта жаңғыру мен Виктория дәуірінің соңында Англияда болған қызығушылыққа қарамастан, Хаттонның 1910 жылы қайтыс болғаннан кейін бұл практика көп ұзамай тоқтап қалды. Тарихи фехтование техникаларын физикалық қолдануға деген қызығушылық 20 ғасырдың бірінші жартысында көптеген факторларға байланысты көбінесе тоқырап қалды. Осыған ұқсас жұмыстар, бірақ көбінесе практикалық емес, академиялық сипатта, басқа еуропалық елдерде де жүргізілді. Германияда Карл Вассманнсдорф неміс мектебін зерттеді, ал Густав Гергселл Ханс Талхоффердің үш нұсқаулығын қайта басып шығарды. Францияда 1880–1914 жылдар шамасында Академия д'Арм жұмыс істеді. Италияда Жакопо Гелли мен Франческо Новати Фиоре деи Либеридің «Flos Duellatorum» еңбегінің факсимилесін жариялады, ал Джузеппе Серридің «Бастоне» кітабы Ахилл Мароззоның екі қолды семсерінен шабыт алды. Барон Легинаның испан семсерлесуі туралы библиографиясы бүгінгі күнге дейін стандартты анықтама болып табылады.
20 ғасыр
1966 жылдан бастап, Шығармашылық анахронизм қоғамы – ортағасырлық дәуірді қайта жаңғыртумен айналысатын әуесқой ұйым – тарихи жекпе-жек өнеріне деген қызығушылықты жаңартты және көптеген турнирлер ұйымдастырды, онда қатысушылар түрлі ортағасырлық және Ренессанс дәуіріндегі жекпе-жек стилінде, қауіпсіздік үшін жабдықталған қару-жарақтарды пайдалана отырып, бақ сынасты. Олар назарын ерте ортағасырлық соғыстың моделін жасауға арналған ауыр қару-жарақпен ұрысқа және кейінірек Ренессанс дәуіріндегі стильдерді қайта жаңғыртуға арналған спорттық рапирамен ұрысқа бөледі. SCA әлемнің түкпір-түкпірінде үлкен қайта жаңғырту шараларын үнемі өткізеді. Олардың стильдері тарихи дәлдігі жеткіліксіз деп басқа топтар тарапынан сынға ұшырады, бірақ ұйымның көптеген мүшелері ғылыми зерттеулермен айналысады. Бірқатар зерттеушілер, әсіресе кейбір дереккөздерге қол жеткізе алатын ғалымдар, тарихи еуропалық жекпе-жек өнерін негізінен академиялық тұрғыдан зерттеуді жалғастырды. 1972 жылы Джеймс Джексон «Елизавета дәуіріндегі үш қоршау туралы нұсқаулық» атты кітап жариялады. Бұл кітапта Джордж Сильвердің, Джакомо ди Грассидің және Винченцио Савиолоның еңбектері қайта басылды. 1965 жылы Мартин Виершин неміс қоршау нұсқаулықтарының кітапханасын, сондай-ақ Кодекс Рингектің транскрипциясын және терминдер сөздігін жариялады. Бұл өз кезегінде 1985 жылы Ханс Петер Хилстың Иоганн Лихтенгауэр туралы маңызды еңбегін жариялауға әкелді. 20 ғасырдың ортасында театр, кино және теледидар үшін кәсіби төбешілердің шағын тобы, оның ішінде Артур Уайз, Уильям Хоббс және Джон Уоллер (олардың барлығы британдықтар) өздерінің жекпе-жек хореографиясына шабыт алу үшін тарихи ұрыс трактаттарын зерттеді. 1980 және 1990 жылдары Патри Дж. Пугализе тарихи трактаттардың фотокөшірмелерін қызығушылық танытқандарға қолжетімді ете бастады, бұл зерттеулерге үлкен серпіліс берді. 1994 жылы «Хаммертерц Форумы» пайда болды, бұл басылым толығымен семсерлеу тарихына арналған. 1990 жылдардың соңында тарихи дереккөздердің аудармалары мен түсіндірмелері баспа түрінде де, онлайн режимінде де жариялана бастады.
Қазіргі заманғы HEMA қауымдастығы
1980 және 1990 жылдардан бері Еуропа, Солтүстік Америка, Австралия және ағылшын тілінде сөйлейтін әлемде тарихи еуропалық жекпе-жек өнерінің қауымдастықтары құрылды. Бұл топтар түрлі жаттығу тәсілдерін пайдаланып, тарихи еуропалық жекпе-жек өнерін қайта жаңартуға тырысады. Көбінесе Орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінің шеберлерінің жекпе-жек өнеріне назар аударылғанымен, 19-шы және 20-шы ғасырдың басындағы жекпе-жек өнерінің ұстаздары да зерттеледі және олардың жүйелері қайта құрастырылады, олардың ішінде Бартицудың негізін қалаушы Эдвард Уильям Бартон Райт; ұрыс саваты және таяқпен күресу шебері Пьер Вигни; лондондық боксшы және фехтовальщик Роуланд Джордж Аллансон Винн; француз журналисі және жеке қауіпсіздікке құштар Жан Жозеф Рено; және британдық квартерсаф шебері Томас Маккарти бар.
Зерттеу және жарияланымдар
Италияның 16-17 ғасырларындағы инновациялық Рим, Неаполитан және Сицилия фехтование мектебінің рапира стилін зерттеуге Италияның Римдегі Accademia Romana d'Armi негізін қалаушы доктор М° Франческо Лода бастамашылық етті. Зерттеулер Римдегі және шетелдегі (мысалы, Маттей, Вильярдита, Марескальчи, Де Греши, Терракуза) фехтование шеберлері Марселли отбасы мен олардың шәкірттеріне бағытталған, ал рапиралық фехтование туралы мақалалар мен кітаптарды жариялау арқылы Римде белсенді болған 16-ғасыр шеберлерінің әсеріне де назар аударылды. Accademia Romana d'Armi-де Фиоре де Либеридің ұзын қылыш жүйесі бойынша тарихи зерттеулер үздіксіз жүргізіліп, М.С. бірінші итальяндық талдау мен транскрипциясы жарияланды. Пар. Латын. 11269, Радаеллидің әскери сабыры мен MS. I.33 қылышы мен қалқаны, және жақында Лихтеннауэрдің фехтование дәстүрі туралы. Италияның қылыш формаларын зерттеу және олардың XVI ғасырдың соңы мен XVII ғасырдың басындағы француз стильдеріне әсерін зерттеуді Англияның Renaissance Sword Club-ының Роб Рунакрес жүргізді. Италиялық дәстүрлер негізінен Италияда Sala d'Arme Achille Marozzo арқылы зерттеледі, онда Болонья дәстүріне арналған зерттеулерді, Лука Чезари мен Марко Рубболидің итальяндық ортағасырлық дәстүріне және Алессандро Баттистинидің Флоренция дәстүріне арналған зерттеулерді таба аласыз. Орталық және Оңтүстік Италия дәстүрлерін Accademia Romana d'Armi Франческо Лоданың Спетиоли (Марке) және Пагано (Неаполь) зерттеулері арқылы зерттейді. Италиялық рапира шеберлері Том Леони (АҚШ) және Пьермарко Терминиелло (Ұлыбритания) 17-ғасырдың ең маңызды рапира трактаттарының ағылшын тіліндегі аудармаларын жариялады, бұл фехтование стилін бүкіл әлемдегі аудиторияға қол жетімді етті. Леони сонымен қатар Фиоре де Либеридің итальян тіліндегі барлық қолжазбаларының ағылшын тіліндегі аудармаларын, сондай-ақ Манчиолиноның Opera Nova және Виджианидің Lo Schermo үшінші кітабын жазды. Бұл салада жұмыс істейтін бірнеше кәсіби академиктердің бірі Кен Мондшайн Камилло Агриппаның 1553 жылғы трактатын, сондай-ақ "Fiore dei Liberi" Париж қолжазбасын аударды және бірнеше академиялық мақалалар жазды. Нидерландының жекпе-жек дәстүрлерін Рейньер ван Нуорт зерттейді, ол сонымен қатар 17-ғасырдағы неміс және француз жекпе-жек көздеріне назар аударады. Германиялық Langes Messer-дің зерттеулері ең алдымен Йенс Питер Клейнау мен Мартин Энцидің еңбектерімен танымал. Дирк Хагедорн маңызды аудармаларды да жариялады. I.33 қолжазбасының қоршау стиліне жетекші зерттеушілердің бірі - Германиядағы Dimicator қоршау мектебінің жетекшісі Роланд Варжеха. Басқа қоршау дәстүрлері Стивен Хэнд пен Пол Вагнердің Австралияның Stoccata қорғаныс мектебінің зерттеулерінде ұсынылған. Бұл жүйелер Джордж Сильвердің еңбектерінен және Корольдік қару-жарақ қорында суреттелген әдістерден бастап, Савиоло мен Свентам және Шотландияның биік тауларындағы кең қылыштар бойынша үлкен қалқандар қалай қолданылғаны туралы дәлелдерге дейін. Кристиан Генри Тоблер - неміс қылышшеңберлігінің алғашқы зерттеушілерінің бірі. Алғашқы басылымдарға Терри Браун, Джон Клементс, Дэвид М. Квет (өзін-өзі жариялаған 2001 жылы) кірді. 2003 жылы Стивен Хэнд SPADA атты ғылыми еңбектер жинағын редакциялады, содан кейін 2005 жылы екінші том шықты. 2000 жылдардың ортасынан бастап HEMA-ға қатысты мәтіндердің жариялану қарқыны айтарлықтай өсті. Төменде қазіргі басылымдардың тізімі берілген.
Оқиғалар
1998 жылдан бері Италияда жыл сайын "Ахилл Мароззо" атындағы чемпионат ұйымдастырылып келеді. Қатысушылардың саны артық болғандықтан, 2011 жылы бұл жарыс екі бөлек шараға бөлінді: әскери қару (күзде) және азаматтық қару (көктемде), бұл ұйымды итальяндық HEMA клубтарының кең коалициясына ұлғайтты. Азаматтық қаруларға жалғыз қылыш, қылыш пен плащ, қылыш пен пышақ, қылыш пен Броккиеро (Баклер) жатады. Әскери қарулар – екі қолды қылыш, найза, қалқан және найза, қылыш пен тарге, қылыш пен ротелла. Азаматтық қарулар чемпионаты – әлемдегі ең ірі HEMA турнирлерінің бірі. 1999 жылдан бері бірнеше HEMA топтары АҚШ-та Батыс жекпе-жек өнері семинарын (WMAW) өткізіп келеді. 2000 жылы Ренессанс жекпе-жек өнері қауымдастығы (ARMA), бұрын "Тарихи қарулы күрес қауымдастығы" (HACA) деп аталған, АҚШ, Еуропа және Австралиядан көптеген жетекші зерттеушілерді біріктірген Халықаралық симпозиумның ашылуын өткізді. 2003 жылдан бері ARMA екі-үш жылда бір рет ARMA Халықаралық жиынын өткізеді. Фиоре бағытындағы Schola Saint George 2001 жылдан бері АҚШ-та жыл сайын Ортағасырлық қылышбазылық симпозиумын өткізеді. 1999 жылдан 2006 жылға дейін әртүрлі австралиялық топтар жыл сайынғы Австралия тарихи қылышбазылық конгресін ұйымдастырып, қатысты, ол негізінен оқыту шарасы болды. Ол 1999 және 2006 жылдары Брисбенде, 2000 және 2004 жылдары Сиднейде, 2001 және 2005 жылдары Канберрада, 2003 жылы Голд-Костада және 2004 жылы Мельбурнда өтті. 2009 жылдан бері Брисбенде жыл сайын Swordplay турнирі өткізіледі. 2002 жылдан бері Корольдік өнер фехтование академиясы және Rose & Gold қоры Аскалон қылыш фестивалін ұйымдастырып келеді, бұл АҚШ-тағы ең ірі HEMA турнирлерінің бірі. Бұл жарысқа олимпиадалық фехтование, сондай-ақ HEMA-ның ұзын қылыш, рапира және пышақ, әскери сабыр және Harnisfechten түрлері кіреді. Ол бастапқыда үлкен Арнольд спорт фестивалінің бөлігі болды – Арнольд фехтование классикасы. 2004 жылдан бері FightCamp өткізіліп келеді және оны Лондон негізделген Schola Gladiatoria ұйымдастырады. 2006 жылдан бері Гётеборгта жыл сайын шведтік "Свордфиш" іс-шарасы өткізіліп келеді. Қазіргі уақытта бұл әлемдегі ең ірі HEMA турнирлерінің бірі және әдетте "HEMA әлем кубогы" деп саналады. 2006 жылдан бері Канадада "Nordschlag" деп аталатын іс-шара жыл сайын Альберта штатының Эдмонтон қаласында өткізіліп келеді. Бұл Канаданың алғашқы провинциялық турнирі және қазіргі уақытта Канаданың ең ірі турнирі, оған Канаданың барлық Батыс бөлігінен қатысушылар қатысады. Іс-шараға халықаралық және жергілікті оқытушылар қатысатын күндізгі семинар да кіреді. 2010 жылдан бері Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жыл сайынғы HEMA жиыны Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы бірнеше мектептер мен клубтарда өткізіледі. Турнирде ұзын қылыш, бір таяқ, глима және жыл сайын ауыстырылатын бір айналымдық қару бар. Іс-шараның орны жыл сайын өзгереді және Форт Кейси мен Тынық мұхит лютеран университетінде орналасқан. 2011 жылдан бастап екі жылда бір рет Канаданың Ванкувер қаласында "Ванкувер халықаралық қылышбазылық симпозиумы" деп аталатын іс-шара өткізіледі. Academie Duello ұйымдастырған бұл іс-шара бүкіл әлемнен оқытушылар, авторлар мен зерттеушілерді семинарлар, дәрістер мен семинарларға әкелді. 2012 жылдан бері жыл сайынғы SoCal Sword Fight іс-шарасы Оңтүстік Калифорнияда өткізіледі. Іс-шараға түрлі тарихи қару-жарақ түрлеріндегі турнирлер мен сабақтар, соның ішінде кейбір еуропалық емес қару-жарақтар кіреді. 2023 жылдың ақпан айында 329 жауынгер тіркеліп, 500-ден астам қатысушы қатысты. 2013 жылдан бері жыл сайынғы іс-шара, Fechtschule Edinburgh, 16 ғасырдағы фехтованиеге арналған іс-шара Ұлыбританияның Эдинбург қаласында Stork's Beak: School of Historical Swordplay ұйымдастырып келеді. Бұл іс-шара әлемнің түкпір-түкпірінен көптеген практиканттарды тартты. 2014 жылдан бастап Purpleheart Armoury Open Хьюстон қаласында өткізіледі. Бұрын Fechtshule America деп аталатын Purpleheart Armoury Open Солтүстік Америкадағы ең ірі және жылдам дамып келе жатқан HEMA жарыстарының бірі болып табылады. 2015 жылы Австралияның Сидней қаласында Аустралияның Стокката қорғаныс мектебі кеңжаулы әлем чемпионатының қайта жаңғыруын өткізді. Бұл жарысты 19-ғасырдың аяғында Англияда, АҚШ-та және Австралияда өткізген Паркер соңғы рет 1891 жылы Сиднейде жеңіп алған. Паркерге ешкім қарсылық білдірген жоқ. 2015 жылғы жарысты Сиднейдің Пол Вагнер жеңіп алды, ол да қазіргі уақытта Ұлыбританияның кең қылыш чемпионаты Глорианна кубогының иегері. Австралияның Хобарт қаласынан келген Льюис Хэнд жасөспірімдер арасында чемпион атанды. 19-ғасыр дәстүрі бойынша, чемпионат қазіргі чемпионның туған қаласында өткізіледі. Сондықтан келесі чемпионат 2017 жылдың басында Сиднейде өтеді. Жостеу турнирлері көбірек таралды, жостеушілер жарысу үшін халықаралық сапарлар жасап жүр. Бұларға жостеу саласындағы сарапшы Арне Коетс ұйымдастырған турнирлер кіреді, соның ішінде Санкт-Вендельдегі үлкен турнир және Шаффхаузендегі үлкен турнир.
Тағы бір көбірек таралған шара – спарринг лагері/жарыс лагері. Бұл шаралар әдетте турнирлерге қарағанда бейресми болып келеді, формалды турнирлерге тән емес шаралар мен жарыстарға және сабақтар мен спаррингке баса назар аударады.