Кіріспе

Екі қаруды қолдану – жаттығу немесе шайқас үшін әр қолда бір қару ұстау амалы. Бұл кең таралған шайқас тәсілі емес. Соғыста екі қаруды қолдану туралы тарихи мәліметтер шектеулі болғанымен, екі қаруды қолдануды қамтитын көптеген қару-жараққа негізделген жекпе-жек өнерлері бар. Еуропалық жекпе-жек өнерінде және фехтованиеде, мысалы, парирлеу пышағы сияқты қосымша қару қолданылуы мүмкін. Жапондық қылышшеңбер Миямото Мусаси екі қылышпен жұмыс істеудің ерекше стилін ойлап тапқан делінеді. Атыс қарулары, әсіресе тапаншалар жағынан алғанда, екі қолмен қару қолдануды қаруды жақсы көретіндер көбінесе оның тиімсіздігіне байланысты сынға алады. Бір уақытта екі тапаншаны қолдану оқ-дәріге жеңіл қол жеткізу артықшылығын берсе де, қаруды ұстаудың басқа да жайттарына байланысты бұл сирек кездеседі. Жақын және қашықтықтан қолданылатын екі қаруды қолдану, көркем әдебиеттерде (фильмдер, теледидар және бейне ойындар) кең таралды.

Тарих

Екі қолмен қару ұстау әскери тарихта жиі қолданылмаған немесе еске алынбаған, бірақ қару-жараққа негізделген жекпе-жек өнерінде және қоршау іс-тәжірибелерінде кездеседі. Димахаир – екі қылышпен соғысқан римдік гладиатор. Бұл атау латын тілінде грекше διμάχαιρος сөзінен алынған, яғни «екі пышақ ұстаушы» (ди – екі, махаири – пышақ). Францияның Лион қаласынан табылған жазуда осындай гладиатор түрі «dymacherus» деп жазылған. Димахаирлер жақын арадағы шайқасқа дайындалған. Димахаирлер сикка (қисайған сцимитар) немесе гладиус жұбын қолданған, қалқансыз, екі қаруымен де шабуылдауға және қорғануға бейімделген күресу стилін пайдаланған. Византия, Орта ғасырлар және Ренессанс дәуірінде Батыс Еуропада жақын шайқаста әр қолда қару комбинациясын қолдану туралы айтылған. Тарихи еуропалық жекпе-жек өнерінде рапирамен бірге қашауға арналған майн гош сияқты пышақтарды қолдану кең таралған. Атлантиканың солтүстік-шығысындағы Солтүстік Америка тайпалары бір қолында томахок, екінші қолында пышақ ұстап күрескен. Бұл қазіргі заманғы кри жекпе-жек өнерінің бір бөлігі – Окичитау. Жоғарыда аталған мысалдардың барлығы бір ұзын және бір қысқа қаруды, немесе екі қысқа қаруды қамтиды. Екі қылышпен бірдей күресудің мысалы – украиналық казак биі хопак.

Азия

Біздің заманымыздың 6-7 ғасырларында мұсылмандық жаулап алу жорығы кезінде Халид ибн Уәлид есімді Рашид халифатының генералы жауынгерлік ұрыс кезінде екі кең семсерді, әр қолында біреуін ұстауға бейімділігі туралы хабарланған. Жапондық жекпе-жек өнерінің дәстүрлі мектептері қос қолды ұстану әдістерін қамтиды, әсіресе Миямото Мусаси жасаған стиль катана мен вакизашиді қолданады, ол екі семсермен кеницу техникасын Нитен Ичи рю деп атады. Эскрима, Филиппиннің дәстүрлі жекпе-жек өнері, екі таяқпен және Espada y daga немесе қылыш/таяқ және пышақ қолдана отырып, Doble Baston техникасын үйретеді. Окинавалық жекпе-жек өнерінде саи жұбы қолданылады. Қытайлық жекпе-жек өнерінде көбелек қылыштары мен ілгек қылыштарының жұбы қолданылады. Өзінің зор күшімен танымал Диан Вэй, Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде Цао Цаоның қол астында қызмет еткен әскери генерал, әрқайсысының салмағы 40 джин болатын джи (хальбард тәрізді қару) жұбын шеберлікпен қолданды. Чэнь Ан, Цзинь династиясы (266–420) және Он алты патшалық дәуірінде өмір сүрген, әр қолында қылыш пен жылан найзасын ұстаған, олардың ұзындығы 7 чи және 1 чжан 8 чи болды. Ран Вэй – Соңғы Чжао соғысы кезінде Қытайдың қысқа ғұмырлы Ран Вэй империясының императоры Ран Мин екі қаруды, әр қолында біреуін ұстап, қаһарлы шайқасты, атақты Zhu Long ("Қызыл Аждаһа") атты ат үстінде Xianbei сарбаздарына көптеген зиян келтірді. Гатка, Пәнджаб аймағындағы қару-жараққа негізделген жекпе-жек өнері, бір уақытта екі таяқты қолданумен белгілі. Тайландтың қару-жараққа негізделген жекпе-жек өнері Краби Крабонг әр қолында жеке Краби қолдануды қамтиды. Каларипаятту жоғары деңгейдегі студенттерге бір мезгілде екі таяқты (әр түрлі өлшемде) немесе екі пышақты немесе екі қылышты қолдануға үйретеді.

Тиімділігі

MythBusters көптеген атыс позаларын, соның ішінде әр қолда бір қару ұстауды салыстырды. Екі қолмен ұсталатын бір қарулы позаны өлшемшарт ретінде алғанда, бір қолмен иық деңгейінде ұстау, бір қарумен атуда дәлдік және жылдамдық тұрғысынан сомен тең екені анықталды. Бұл қарудың бағыттағыштарынан қарау мүмкіндігімен түсіндірілді. Келесі жылығы бір бағдарламада олар екі қаруды ұстап, бір уақытта атуды (сол және оң қолмен кезектесіп атудың орнына) екі қолмен ұсталатын бір қарумен атумен салыстырды және нәтижелер екі қаруды қолданып, бір уақытта атудың артықшылығын көрсетті.

Медиада

«Жас ғалымдар» мультсериалында екі қолмен қару қолдануды Леонардо екі катанамен, Рафаэль екі саимен, ал Микеланджело екі нунчукпен көрсетеді. Кейде олардың «Шредер» деген жауы көптеген қаруды екіге бөліп қолданады. «Мононоке ханшайымы» фильмінде Эбоси ханым катана және шаштықпен екі қолмен қару қолданады. «Marvel Comics»-те Дэдпул екі катанамен, Найткроулер екі сабырмен, Электра екі саимен, ал Тор қараша екі пистолет пен екі дулығамен екі қолмен қару қолдайды. «DC Comics»-те Дик Грейсон мен Барбара Гордон екі таяқты екіге бөліп ұстайды. «Жұлдызды соғыстар» франшизасында Анакин Скайуокер, Асока Тано және Генерал Гривус сияқты көптеген кейіпкерлер екі немесе одан да көп жарық қылымен қару қолдайды. «Жұлдызды соғыстар: Клон соғыстары» фильмінде Палпатин мен оның бұрынғы шәкірті Дарт Маул екі жарық қылымен екі қолмен қару қолдайды. «Halo» франшизасы «Halo 2» және «Halo 3» ойындарында екі түрлі қаруды таңдауға мүмкіндік береді. «Нарния жылнамалары: Арыстан, сиқыршы және киім шкафы» кітабында Орей атты асыл кентавр генералы екі ұзын қылышпен, ал қысымшы Ақ Сиқыршы да солай қару қолдайды. Сондай-ақ, Минотавр генералы Отмин сойыл қылыш пен соғыс балғасын екі қолмен ұстайды. «Ип Ман 3» фильмінде Ип Ман мен Чхунг Тин Чи көбелекті қылыштармен екі қолмен қару қолдайды. «Хоббит» және «Жылғалдақтардың иесі» кітаптарында Гэндальф сиқырлы таяқ пен мистикалық ұзын қылышпен екі қолмен қару қолдайды. «Мумия қайтып келді» фильмінде авантюрист египтолог Эвелин О'Коннелл және опасыз Анк су Намун екі саимен екі қолмен қару қолдайды. «Кариб теңізінің қарақшылары» фильмінде Джек Спароу, Уилл Тернер және Элизабет Сванн сияқты кейіпкерлер екі қылышпен екі қолмен қару қолдайды. «Үш мылтықшы» фильмінде кейіпкерлер рапира мен пышақтармен екі қолмен қару қолдайды. «Mighty Morphin Power Rangers» сериалында Томми Оливер екі қолды қылыш пен пышақ ұстайды. «Шервудтың Робині» сериалында Насир, екі симитарды екі қолмен қолдайтын сарацендік өлтіруші болып келеді. «Аватар: Аангтың мұрагері» сериалында Зуко екі дао қылысымен, Джет екі ілгек қылысымен, Суки екі соғыс желдеткішімен, ал Сокка мачете және соқпақ немесе бумерангпен екі қолмен қару қолдайды. «Трансформерлер» сериалында Оптимус Прайм және Оптимус Примал сияқты көптеген кейіпкерлер екі қылышпен екі қолмен қару қолдайды. «Кунг-фу» фильмінде екі қолмен ұсталатын темір сақиналар бар. «Power Rangers: Jungle Fury» сериалында Кейси Родс екі нунчакпен және екі даолық Шарк Сабирамен, Тео Мартин екі тонфамен, содан кейін екі тессаналық Jungle Fans-пен, ал Камилл екі саимен екі қолмен қару қолдайды. «Marvel Cinematic Universe» жекпе-жек өнерінің «Шан Чи және он сақинаның аңызы» фильмінде Вэньу, MCU нұсқасы Мандарин, содан кейін оның ұлы Шан Чи он сақинаны екі қолмен қолдайды. «Арыстан патша» мюзиклында Муфаса мен оның ұлы Симба екі акрафена қылышымен екі қолмен қару қолдайды. «Tomb Raider» франшизасының қаһармандығы Лара Крофт екі тапаншаны қолданады.