Кіріспе

Оңтүстік готикасы – готикалық элементтерге және Америка Оңтүстігіне күшті әсер еткен көркем әдебиет, кантри музыкасы, кино, театр және теледидардың ішкі жанры. Оңтүстік готикасының негізгі тақырыптарына терең кемшіліктері бар, мазасыз немесе ерекше мінезді кейіпкерлердің баяндалуы, худуға қатысы бар оқиғалар, қираған немесе тастап кетілген жерлер, қорқынышты жағдайлар және кедейлік, бөтендік, қылмыс немесе зорлық-зомбылықтан туындаған немесе байланысты басқа да зұлым оқиғалар жатады.

Шығу тегі

Оңтүстікке готикалық қарау элементтері алғаш рет 19 ғасырдың соңы мен соғыстан кейінгі кезеңде Генри Клей Льюистің гротесктерінде және Марк Твеннің идеализацияланбаған бейнелерінде байқалды. Дегенмен, жанр 20 ғасырда қалыптасты, қараңғы романтизм, оңтүстік юморы және жаңа әдеби натурализм бірігіп, әлеуметтік сынның жаңа және күшті түрін құрады. Оңтүстік готикасының тағы бір маңызды ерекшелігі – оның вуду және худумен байланысы.

Сипаттамалары

Бұл туындылардың оқиғасы айқын оңтүстікке тән. Олардың кейбір ерекшеліктеріне – ақыл-естің жоғалуы, икемсіздік пен бейшаралықты зерттеу, өткеннің қазіргі уақытқа үздіксіз әсері, әсіресе, құнсызданған оңтүстік аристократиясының жоғалған мұралары және нәсілдік антагонизмнің жалғасуы кіреді.

Музыка

Оңтүстік готикасы (сонымен қатар готикалық америка, немесе қараңғы ел деп те аталады) – ерте джаз, госпел, американа, готикалық рок және постпанк негізінде қалыптасқан кантри музыка жанры. Оның өлеңдері көбінесе қараңғы тақырыптарға ден қояды. Бұл жанр әдебиеттегі Оңтүстік готика жанрымен тақырыптық байланыстарды бөліседі, және готикалық американың мәні дәстүрлі музыкалық жанрларға қарағанда әдеби жанрлармен көбірек ортақ. Әндерде жиі кедейлік, қылмыстық мінез-құлық, діни суреттер, өлім, әруақтар, отбасы, бақытсыздық, алкоголь, кісі өлтіру, шайтан және сатқындық туралы айтылады. Брюс Спрингстиннің "Небраска" (1982) альбомы Фланнери О’Коннордың шығармаларынан әсер алған. Афина, Джорджия қаласындағы R.E.M. альтернативті рок тобы үшінші альбомы "Fables of the Reconstruction" (1985) арқылы Оңтүстік готикасының ықпалын көрсетті. Legendary Shack Shakers тобының вокалисі J.D. Wilkes Оңтүстік готика музыкасын "Оңтүстіктің дәстүрлеріндегі әдемілік пен қасіреттің, Оңтүстік өмірінің аясындағы бір бұрышын көрсету" деп сипаттады. Этель Кейннің музыкасы "Оңтүстік готикалық поп" деп сипатталады, ол көбінесе ұрпақтар арасындағы жарақаттар, христиандық, қасіретті зорлық-зомбылық, кедейлік және зорлық-зомбылық сияқты тақырыптарға назар аударады, және ол Флонери О’Коннор сияқты Оңтүстік готикасының жазушыларынан шабыттанғанын жиі айтады.

Театр

Оңтүстік готика жанры сахнаға түрлі жолдармен келеді. Карсон МакКаллерс және Зора Нил Херстон сияқты Оңтүстік готикасының көркем әдебиет жазушылары өздерінің шығармаларын "The Member of the Wedding" және "Spunk" пьесаларының тілдік тұрғыдан ауыр қойылымдары арқылы сахнаға бейімдеді. Теннесси Уильямс, Бет Хенли және Жаклин Голдфингер сияқты драматургтер Оңтүстік готикасының эстетикалық элементтерін сахнаға аударды және стильдік қимыл-қозғалыс, диалог және декорация сияқты театрлық элементтерді қосты. Оңтүстік готика пьесаларының мысалдары ретінде Пулитцер сыйлығының иегері "Желание трамвайы" (1948), танымал "Джексон" (2014) және Йель сыйлығының иегері "Bottle Fly" (2018) пьесаларын атауға болады. Сонымен қатар, көптеген Оңтүстік готика романдары мен әңгімелері түпнұсқа авторлары емес суретшілермен сахнаға қойылды. Тони сыйлығын жеңіп алған Элис Уокердің "The Color Purple" мюзиклі – Оңтүстік готика жанрын театрландырудың осы тәсілінің жарқын мысалы. "Көгілдір түс" – Бренда Расселл, Элли Уиллис, Стивен Брей және Марша Норманның музыкасымен жазылған романның адаптациясы. Ол 2004 жылы Атлантадағы Альянс театрында өткен әлемдік премьерасынан бері ел бойынша үздіксіз қойылып келеді.

Фотосурет

Ұлы депрессия кезеңінің фотографы Уокер Эванстың суреттері Оңтүстік готикасының көрнекі бейнелеуін еске түсіреді; Эванс: "Оңтүстік халқының өз ландшафтынан неге алаңдағанын түсіне аламын" деді. Тағы бір танымал Оңтүстік готикасы фотографы – сюрреалист Кларенс Джон Лафлин болды, ол Американың оңтүстігінде (атап айтқанда Луизианада) 40 жылға жуық зираттарды, плантацияларды және басқа да тастап кетілген орындарды суретке түсірді.