Кіріспе

Виктория Кресінің иегері (1892 –1979)

Томас Фасти Динесен (9 тамыз 1892 – 10 наурыз 1979) – британдық және Достастық күштеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары және ең беделді награда – Виктория Кресінің иегері болған. Ол жазушы Карен Бликсеннің (Исак Динесен псевдонімімен танымал) кіші інісі болды.

Егжей-тегжейлер

Ол Данияның Рунгстед қаласында бай және жер иеленетін (бірақ аристократиялық емес, буржуазиялық) отбасында дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Динесен 1917 жылы Канада корпусына қабылдануға дейін британдық, француз және АҚШ әскерлеріне қосылуға тырысты. Ол 236-шы батальонға (Нью-Брансуик Килти), CEF-ке ауыстырылғанға дейін 42-ші батальонға, Канада экспедициялық күштеріне: Канаданың Қара күзеті деп аталатын Корольдік Хайленд полкіне кірді. Маклин Килтилер - Жаңа Шотландияда құрылған Канаданың 236-шы батальоны. Ол 1917 жылы Англияға жеткенде, күштерді толықтыру үшін таратылды. Амиен шайқасы кезінде ол 26 жаста, 42-ші Квебек полкінің (Канада Корольдік таулы жерлері) батальонындағы қарапайым сарбаз, Канада экспедициялық күштерінің құрамында болды. 1918 жылдың 12 тамызында Францияның Парвильерс қаласында ол бес рет қатарынан жау әскерлеріне қарсы жалғыз өзі шабуылдап, жаудың қаруларын істен шығарғанда айқын ерлік көрсетті. Ол штык пен гранатаны қолдана отырып 12 жауды өлтірді және шайқастың өте қиын кезеңінде жолдастарын рухтандырды. Осы ерлігі үшін Динесен Виктория кресімен марапатталды. Ол сондай-ақ француздық «Круа-де-Герр» орденін алды. Оның есімі Канаданың Виктория кресімен марапатталғандар тізімінде бар. Ол офицерлік шенге тағайындалып, кейін лейтенант атағына жетті. 1918 жылдың 7 тамызында, шайқасқа кірісуді күтіп тұрғанда, Динесен Gentelles Wood-тағы түні туралы былай деп жазды: «Біз күні бойы осы жағымды жерде демалдық – тіпті мұнда-мына жерде, қалың бұтақтары бар ағаштардың астында кішкене от жағуға және тамақ пісіруге рұқсат алдық. Әдеттегі тамақ жақсы және мол, әрине, бірақ біз ешқашан шексіз мөлшерде қосымша тамақ жеу мүмкіндігін жібермейміз. Соңғы қап пісірілген бұршақ ашылды – шайқасқа қажеттіден артық салмақпен барудың қажеті жоқ! Біз Фрицке дейін жақсы көріну үшін мұқият жуынып, қырқынып, жабдықтарымызды соңғы рет тексердік: газ маскалары, мылтықтар, оқ-дәрілер, қырқыну жиынтығы, темір рационы – бәрі жақсы болды. Кейбіреулерімізге қосымша сыйлық берілді – меніңкі оншақты Милл бомбалары бар үлкен және ауыр сөмке еді! Күн батқанға дейін соңғы парадқа қатысуға тура келді. Содан кейін кешкі ас, ал кешкі сағат 10-да біз тағы да Амиен-Руа жолындағы көпшілік арасынан өтіп бара жатырмыз». Томас әпкесі, атақты даниялық жазушы Карен (оның өзі және көптеген даниялық достары «Танне» деп атаған), кейіннен ағасының ерлігі мен британдық тәждің мойындауы белгілі бір дәрежеде оның Британдық Шығыс Африкада өмір сүрген британдық отаршылдар қауымдастығындағы беделін сақтап қалғанын жазды. Бликсеннің айтуынша, ол Кенияға алғаш рет кетіп бара жатқанда кемеде кездескен неміс офицеріне жылқы сатып алуға көмектесу арқылы көптеген көршілерінен сыртқа шығып қалған. Бірнеше айдан кейін бұл офицер, генерал Пол Эмиль фон Леттов Ворбек, Шығыс Африкадағы неміс күштерінің қолбасшысы болып тағайындалды және Бликсеннің ағылшын көршілеріне қарсы тиімді науқан жүргізді. Бликсен бұл жағдай оның бауырлары арасында күдік пен реніш тудырғанын, бірақ ағасы Виктория кресін жеңгеннен кейін ғана басылғанын түсіндірді.

Соғыстан кейінгі өмір

1918 жылы Томас Динесен Британдық Шығыс Африкаға көшіп, Найробидің оңтүстік-батысындағы Нгонг төбелеріндегі қарындасының кофе шаруашылығын басқаруға көмектесті. Ол өзгергіш мінезді қарындасы үшін ең сенімді жақын досы болды. Ол шаруашылықтың кофе қуыру зауытын жобалап, көбінесе өзі салды (кейін ол өртеніп кетті). 1923 жылдың басында Томас отаршылдық өмірден бас тартып, Данияға оралды. Өмірінің соңғы жылдары ол жазумен айналысып, дания тілінде бірнеше кітап жазды. Ең белгілісі – оның әйгілі қарындасы туралы «Танне» кітабы. 1929 жылы ол «No man's land: En dansker med canadierne ved vestfronten» атты кітабын жариялады. Ол 1930 жылы ағылшын тіліне «Қуанышты тозақ! : Канадалықтармен бірге даниялық» деген атпен аударылды. Кітапта оның Батыс майданға қатысуға дейінгі қиын жолы және оған Виктория кресін (ВК) жеңіп беруге әкелген оқиғалар сипатталған. Ол 1979 жылы қайтыс болды. Ол Данияның Хёрсхолм қаласындағы Хёрсхолм шіркеуінің зиратына жерленген. Оның Виктория кресі және басқа медальдары Императорлық соғыс мұражайындағы Лорд Эшкрофт Виктория кресі коллекциясында сақталады.