Биг Сэнди өзені: судың ластануы және балықтардағы сынап мәселесі
Big Sandy River (Tennessee)
Үлкен Сэнди өзені – Теннесси өзенінің 97 шақырымдық саласы. Миссисипи бассейніне жатады, Лекингтонда басталып, Юма арқылы ағады. Өзен арнасы түзетілген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Үлкен құмды өзен – Теннесси штатындағы Теннесси өзенінің 97 шақырымдық саласы. Теннесси және Огайо өзендері арқылы ол Миссисипи өзенінің су жинау алабының бір бөлігі болып табылады. Үлкен құм Лексингтоннан солтүстік-батысқа қарай 8 шақырым жерде, Батыс Теннессидің тағы екі маңызды өзені – Бич өзені және Форк-Дир өзенінің Орта саласымен бірге бастау алады. Өзеннің көп бөлігі бастауынан төмен ағысқа қарай арналанған. Ол Юма қауымының жанынан Каролл округіне өтеді. Каролл округінде ол Брусетон қаласынан сәл шығысқа қарай ағып өтеді. Солтүстік-шығысқа бұрылып, Бенттон округіне кіреді. Үлкен құмның арнасы (арналанғанға дейін) Бентон округі мен Генри округі арасындағы шекараның бірнеше шақырымын құрайды. Төменгі Үлкен құм Теннесси өзені алқабының (TVA) Кентукки бөгеті жобасымен тоғатылған; ол Кентукки көліндегі ең ірі шығанақты құрайды. Шығанақтың бастауында Үлкен құм қаласы орналасқан, ал жанында үлкен "суды төмендету аймағы" бар. Бұл – суға толып немесе құрғақ болатын, тегіс жазық (сырттан қарағанда таяз суға ұқсайтын) аймақ, ол Кентукки көлі үшін тиімді деңгейді анықтауға байланысты, су тасқынын бақылау, кеме жүргізу, электр қуатына қажеттілік және демалыс мақсатында (осы ретпен, 1933 жылғы Алқапты құру туралы актіге сәйкес) пайдаланылады. Батыс Сэнди өзенінің қосалқы бөгетінің көмегімен тағы бір, тіпті үлкен суды төмендету аймағы да сақталады. Көптеген арналар жасалғанмен, өзеннің бұрынғы қалпын оны қоршаған ылғалды жерлерде, 40-шы тас жолының көпірінің жанында және Камден мен Париж арасындағы 69-шы тас жолы бойында көруге болады.
The Big Sandy River is a 60 mile (97 km) tributary of the Tennessee River in the U. S. state of Tennessee. Via the Tennessee and Ohio rivers, it is part of the Mississippi River watershed. The Big Sandy rises about 5 mile (8 km) northwest of Lexington, in the same vicinity as two other important rivers of West Tennessee, the Beech River and the Middle Fork of the Forked Deer River. From near its source downstream, much of the Big Sandy River has been channelized. It crosses into Carroll County near the community of Yuma. In Carroll County, it passes slightly east of the town of Bruceton. Turning somewhat northeast, it crosses into Benton County. The former channel (prior to channelization) of the Big Sandy forms several miles of the boundary between Benton County and Henry County. The lower Big Sandy is impounded by the Kentucky Dam project of the Tennessee Valley Authority (TVA); it forms the biggest single embayment on Kentucky Lake. The head of the embayment is the site of the town of Big Sandy and nearby is a major "dewatering area". This is an almost flat area (superficially resembling a tidal flat) which is flooded or not, depending on TVA's assessment of a proper level for Kentucky Lake, taking into consideration flood control, navigation, electrical power needs, and recreation (in that order, according to the 1933 act establishing the Authority). Another, even larger, dewatering area is maintained by the help of an auxiliary dam on a tributary, West Sandy Creek. Despite the extensive channelization activity, much of what the river must have been prior to this can be seen in the wetlands surrounding it near the Interstate 40 bridge and also along State Route 69 between Camden and Paris.
Сынаппен ластану
Теннесси штатының қоршаған ортаны қорғау және табиғат ресурстарын сақтау департаменті (TDEC) Big Sandy өзенінде және оның тоғанында кездесетін көптеген балық түрлеріндегі мүмкін болатын ластанулар туралы мәліметтер жинады. Бұл зерттеулер 2009 жылы басталып, 2014 жылға дейін жалғасты. Содан кейін, Big Sandy өзенінің және Теннесси өзеніндегі оның тоғанының барлығына қатысты ескерту жарияланды. Ескертуде үлкен ауызды балықтың (Largemouth bass) және дақты балықтың (spotted bass) құрамында сынап болуы мүмкін екендігі, ал балалардың, жүкті әйелдердің және бала емізетін аналардың оларды мүлдем жемеуі керектігі айтылды. Басқалардың барлығы осы балық түрлерін айына бір ретке дейін ғана тұтынуы тиіс. Сынап балалардың дамуына қаулы келеңсіз әсер етеді. Сынаптың басқа ластағыштар сияқты майлы тіндерде емес, балықтың бұлшықет тінінде жинақталуы байқалды. Үлкен ауызды балық және дақты балық сияқты ірі жыртқыш балықтар биомагнификация арқылы көбірек ластанады, себебі сынап тағам тізбегі бойымен жоғары көтеріледі. Тағам тізбегінің төменгі деңгейіндегі организмдер ластанады, содан кейін оларды жейтін балықтар төменгі деңгейдегілерге қарағанда 10 есе көп ластанады, ал бұл ластану тағам тізбегі бойымен жоғары көтеріліп, осы ортадағы жоғары жыртқыштарға жеткенде күшейе түседі. Көксүре (crappie), көк балық (blue gill), қабықты балық (shellcrackers) және сом (catfish) сияқты басқа балық түрлеріндегі ластану деңгейі тұтынуға қауіпсіз деп танылды. Бас балықтарының ластануы туралы ескерту жарияланғаннан кейін, жұртшылықтың бірнеше өкілі TDEC-ге өткізілген қоғамдық тыңдалымда Springville, TN-дегі West Sandy Creek-тің арнасындағы сулы аймақта ластану болуы мүмкін екендігі туралы алаңдаушылықтарын білдірді. Тәжірибелер аяқталғаннан кейін, жергілікті Спрингвилл түбі деп белгілі аймақтағы бас және көксүре балықтарында сынаптың жоғары деңгейде табылғаны туралы ескерту жарияланды. Ескерту мынадай:
The Tennessee Department of Environment and Conservation (TDEC) has been collecting data on possible contaminates in the numerous fish species in the Big Sandy River and embayment. These studies started in 2009 and continued through 2014. After which an advisory was issued including all of the Big Sandy and its embayment on the Tennessee River. The advisory states that Largemouth bass and spotted bass can have mercury contamination, and that children, expecting mothers, and mothers who are breastfeeding should not consume them at all. The advisory goes on to state that all others should limit their consumption to these bass species to once per month. Mercury can have serious effects on the development of children. Mercury contamination is contained in the muscular tissue of the fish, instead of the fat tissue like other contaminants. These larger predatory fish like the Largemouth and spotted bass become more contaminated, by biomagnification, as the mercury moves up the food chain. Producer organisms become contaminated, then the fish that eat them can become 10 times as contaminated as the level of the food chain below them, this contamination increases in strength as it moves up the food chain to these top predators in the environment. The contamination levels in other fish like the crappie, blue gill, shellcrackers, and catfish were all listed as safe to consume. After the advisory was posted about the bass contamination, several members of the public expressed concerns to the TDEC at a public meeting, about possible contamination in the backwater area of the West Sandy Creek at Springville, TN. After the tested was completed an advisory was issued that Bass and Crappie in the backwater area, locally known as the Springville Bottom, had high levels of mercury contamination. The advisory follows: