Кіріспе

Димитрий Полиорцеттің әскери инвестициялары

Б.з.д. 305–304 жылдардағы Родос қаласын қоршауы – ежелгі тарихтың ең танымал қоршауларының бірі болды. Антигон I-нің ұлы Димитрий Полиорцет Родосты бейтараптығынан бас тартып, Птолемей I-мен жақын қарым-қатынасын аяқтау мақсатымен оны қоршады.

Өмірбаян

Родос аралы Эгей теңізіне кіру жолдарын бақылайтын үлкен флоты бар сауда республикасы болды. Родос сауданы қорғау үшін басқа империялармен бейтараптық туралы келісімдер жасасты. Бірақ, олардың Птолемей I-мен тығыз қарым-қатынасы болды және Деметрий Родостың оған кемелер беріп қоюынан қаушады. Деметрий Родостың әскери база ретінде қолданылу мүмкіндігін де сезді. Родосқа қамал салу шешімі осы қауіптерге байланысты болды, бірақ бұл Деметрийдің қарақшылық әрекеті еді. Грек әлемінің көп бөлігі, Деметрийдің одақтасы болса да болмаса да, қамал салуды қарақшылық шабуыл ретінде қарады және родостықтарға көңіл білдірді, тіпті Македонияда да осындай көзқарас болды. Деметрий шамамен 40 000 сарбазбен келді, ал Родостың 6 000 азаматы, 1 000 метик және шетелдік азаматтары, сондай-ақ белгісіз саны құлдары болды. Родостықтар олардың жауынгерлік қабілеттерін көрсетсе, оларды сатып алып, егер олар өздерін дәлелдесе, қожайындарынан босатуға уәде берді.

Қоршау

Родос қаласы мен басты порты мықты бекітілген еді, ал Деметрий жабдықтау кемелерінің блокадасын бұзуға тырысып, сәттілікке жете алмады, сондықтан портты басып алу оның басты мақсаты болды. Ол бастапқы порттың жанына өзінің портын салып, содан жүзбелі кедергіні орнатты, бірақ Деметрий портты алуға ешқашан қол жеткізе алмады. Осы уақытта оның әскері аралды тонады, қаланың жанына үлкен лагерь құрды, бірақ қабырғалардың ату қашықтығынан тыс жерде. Қоршаудың басында қабырғалар бұзылып, бірнеше сарбаз қалаға кірді, бірақ олардың барлығы қаза болды, ал Деметрий шабуылды жалғастырмады. Кейін қабырғалар жөнделді. Екі тарап та қоршау кезінде миналар, қарсы миналар және түрлі қоршау машиналарын сияқты көптеген техникалық құралдарды пайдаланды. Деметрий қаланы басып алу үшін Хелеполис деп аталған, қазір танымал қоршау мұнарасын да салды. Родос азаматтары Деметрийге қарсы тұруда сәтті болды; бір жылдан кейін ол қоршаудан бас тартып, бейбіт келісімге келді (б.з.д. 304 ж.), Деметрий бұл келісімді Птолемеймен (Египет) соғысындағы жеңісі ретінде көрсетті. Қоршаудың үлкен қарсылық тудырғаны, оның бір жылдан кейін тоқтатылуына себеп болуы мүмкін. Бірнеше жыл өткен соң, тастап кетілген Хелеполистің металл қаптамасын балқытып, Деметрий қалдырған қоршау машиналарын және жабдықтарды сатудан түскен ақшамен бірге, олардың күн құдайы Гелиосқа ескерткіш орнатты, қазір Родостың Колоссы деп белгілі, олардың батыл қарсылығын мәңгі есте сақтау үшін.

Танымал мәдениет

Л. Спраг де Камп өзінің тарихи романдарының бірінде, «Родостың қола құдайы» романында қоршау мен Колосс құрылысын бейнелеген. Альфред Дагганның Деметрий өміріне арналған «Пілдер мен қамалдар» романы да осы қоршауды қамтиды. Кристиан Кэмеронның «Тиран» сериясындағы бесінші кітабы, «Қалаларды қиратушы», Родос қоршауын көрсетеді. Эмма Лазарус «Жаңа Колосс» атты өлеңінде Азаттық мүсінін Колосспен салыстырып жазған.